Với quy định thanh toán bằng "thẻ tín dụng mua hàng" đối với các đợn vị sử dung NSNN đã giúp cho việc thanh toán tiền mặt qua KBNN giảm hẳn. Ảnh: Hạnh Thảo

Điện tử hóa thu, chi

Đánh giá về công tác này trong toàn hệ thống, Tổng giám đốc KBNN Nguyễn Hồng Hà cho biết, những nỗ lực đã thực sự mang lại nhiều kết quả thiết thực; góp phần cùng toàn ngành Tài chính cải thiện môi trường sản xuất, kinh doanh cũng như đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Cụ thể, trong lĩnh vực thu ngân sách, nhằm đơn giản hóa và giảm thiểu thời gian, thủ tục nộp tiền cho người nộp, KBNN đã tham gia triển khai dự án Hiện đại hóa thu NSNN- kết nối, trao đổi thông tin điện tử giữa cơ quan tài chính với cơ quan thuế, hải quan, KBNN và tạo thuận lợi cho người nộp thuế.

Đến nay, tất cả các đơn vị KBNN địa phương, trong đó gần 700 đơn vị KBNN cấp cơ sở (bao gồm: KBNN cấp huyện và văn phòng KBNN tỉnh, thành phố) đã triển khai công tác phối hợp thu. Những kết quả tích cực ban đầu mà ngành Kho bạc đã đạt được thể hiện ở: quy trình, thủ tục thu nộp NSNN, thu phạt vi phạm hành chính (đặc biệt là thu phạt vi phạm an toàn giao thông) đã được đơn giải hóa, thời gian và thủ tục nộp NSNN được giảm thiểu. Nếu như trước đây, người nộp thuế phải kê khai nhiều loại giấy tờ thì nay chỉ cần lập 1 liên bảng kê nộp thuế theo mẫu khá đơn giản. Thời gian chờ đợi để mỗi người làm thủ tục nộp tiền cũng được giảm bớt từ khoảng 30 phút trước đây xuống còn 5- 7 phút.

Đặc biệt, thời gian và địa điểm thực hiện thủ tục hành chính được mở rộng (người nộp có thể thực hiện nộp tiền tại nhiều địa điểm khác nhau, nơi có trụ sở KBNN hoặc chi nhánh, điểm giao dịch của ngân hàng, hoặc có thể nộp tiền ngoài giờ hành chính và ngày nghỉ); giảm thiểu việc nộp bằng tiền mặt, từng bước sử dụng các dịch vụ thu nộp NSNN văn minh, hiện đại do các ngân hàng cung cấp dịch vụ nộp qua Internet Banking, ATM.

Trong hoạt động quản lý chi NSNN, KBNN đã tiến hành đơn giản hóa thủ tục, hồ sơ chứng từ trong kiểm soát chi thường xuyên. Đồng thời, quy định tăng trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị sử dụng NSNN đối với các khoản mua sắm nhỏ lẻ. Cải cách thủ tục hành chính đã tạo thuận lợi cho đơn vị sử dụng NSNN và giảm tải công tác kiểm soát chi của KBNN (giảm được thủ tục của 70% tổng số các khoản mua sắm), song KBNN vẫn kiểm soát chặt chẽ được phần lớn số chi NSNN cho mua sắm thường xuyên.

Trong lĩnh vực quản lý, thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư, KBNN đã chủ động áp dụng hình thức giao dịch “một cửa”- cán bộ kiểm soát chi dự án trực tiếp hướng dẫn, giao dịch, trả kết quả với chủ đầu tư. Từ đó, giảm bớt khâu trung gian giữa cán bộ kiểm soát chi và chủ đầu tư, rút ngắn thời gian thanh toán, đảm bảo tính công khai, minh bạch.

Doanh số thanh toán bằng tiền mặt qua KBNN đã giảm từ 9,8% năm 2005 xuống còn khoảng 6- 7% vào cuối năm 2014. Ảnh: Hạnh Thảo

Đồng thời, KBNN sửa đổi phương án luân chuyển chứng từ thanh toán vốn đầu tư theo hướng, phân định rõ quy trình luân chuyển giữa bộ phận kiểm soát chi và bộ phận kế toán, tạo thuận lợi cho chủ đầu tư trong quá trình giao nhận hồ sơ; trao đổi vướng mắc và nhận kết quả kiểm soát thanh toán chi “một cửa, một kiểm soát viên”, hạn chế được việc thất lạc hồ sơ, giảm thời gian xử lý công việc, từ đó rút ngắn thời gian thanh toán cho dự án.

Giao dịch tiền mặt giảm hẳn

Tổng giám đốc Nguyễn Hồng Hà cũng cho biết thêm, song song với công tác hiện đại hóa thu - chi NSNN, để góp phần CCHC và thực hiện quyết định của Chính phủ về việc đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2011- 2015, KBNN đã trình Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 164/2011- TT- BTC quy định quản lý thu, chi bằng tiền mặt qua hệ thống KBNN. Trong đó, quy định rõ đối tượng áp dụng, nội dung thanh toán bằng tiền mặt, quy trình thanh toán, chi trả cá nhân qua tài khoản; quy trình thanh toán bằng séc lĩnh tiền mặt tại ngân hàng, ủy nhiệm thu bằng tiền mặt tại ngân hàng.

Đặc biệt thông tư đã quy định một hình thức thanh toán mới là thanh toán bằng thẻ “tín dụng mua hàng” đối với các đơn vị sử dụng NSNN. Điều này góp phần tăng thanh toán không dùng tiền mặt qua hệ thống KBNN, cũng như trong nền kinh tế. Doanh số thanh toán bằng tiền mặt qua KBNN đã giảm từ 9,8% năm 2005 xuống còn khoảng 6 - 7% vào cuối năm 2014.

Theo Tổng giám đốc Nguyễn Hồng Hà, những kết quả này mới chỉ là ban đầu. Thời gian tới, KBNN tiếp tục tập trung rà soát thủ tục hành chính trong các văn bản đã ban hành, để kiến nghị sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tế. Bên cạnh đó là việc nghiên cứu, ứng dụng các mô hình mới nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc quản lý chặt chẽ, an toàn.

Ngoài ra, KBNN sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và thực hiện dịch vụ công phục vụ người dân và doanh nghiệp; xây dựng thí điểm quy trình thu, nộp NSNN qua POS đặt tại trụ sở KBNN; tạo điều kiện cho các đối tượng nộp NSNN được thuận tiện, nhanh chóng mà vẫn đảm bảo an ninh, an toàn thông thông tin và hạ tầng truyền thông của KBNN.

Vân Hà