Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Gia Cư

Nhằm mục đích tạo ra một diễn đàn để các cơ quan quản lý, các cơ quan báo chí và các doanh nghiệp trao đổi, đề xuất những giải pháp trong công tác bảo vệ quyền các tác phẩm báo chí, ngày 5/11, tại TP.Hồ Chí Minh, Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức diễn đàn chuyên đề bàn về vấn đề này.

Vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí diễn ra tràn lan

Theo ông Nguyễn Thanh Lâm, Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Thông tin và Truyền thông), vi phạm bản quyền các tác phẩm báo chí diễn ra rất phổ biến, đa dạng, không chỉ trong nước mà phạm vi toàn cầu.

Thực trạng trên không chỉ ảnh hưởng đến uy tín, chất lượng, nguồn thu nhập từ quảng cáo của các cơ quan báo chí mà còn nguy hại đến vấn đề an ninh mạng trên nền tảng xuyên biên giới. Theo ông Lâm, sẽ không còn cơ hội tăng nguồn thu cho các cơ quan báo chí chính thống nếu việc vi phạm bản quyền tràn lan không được kiểm soát . Ví như năm 2018, thống kê từ các ngân hàng thương mại trong nước, số lượng tiền từ các tổ chức, cá nhân trong nước chuyển cho Facebok và Google là 900 triệu USD (hai nền tảng thương mại điện tử chiếm 80% thị phần quảng cáo toàn cầu hiện nay).

Tiến sĩ Trịnh Tuấn Thành, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho rằng, trong lĩnh vực báo chí, mỗi sản phẩm, đứa con tinh thần sinh ra mà không được bảo vệ, bị đánh cắp sẽ là nỗi buồn, nỗi thất vọng lớn không chỉ với mỗi nhà báo mà với tất cả các cơ quan báo chí... Thực tế cho thấy, sự sao chép, đánh cắp bản quyền tác giả xuất hiện ngày càng nhiều hơn, tinh vi hơn, không chỉ đối với mạng xã hội mà còn phổ biến ở các cơ quan báo chí hiện nay.

Ông Thành cũng cho biết: “Về phía cơ quan quản lý nhà nước lĩnh vực bản quyền, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cũng đang tiếp tục kiến nghị bổ sung sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ, tránh sự chồng chéo, nửa vời như hiện nay. Số liệu tổng hợp mấy năm gần đây cho thấy, người dân ngày càng có ý thức phòng vệ hơn khi quyền sở hữu trí tuệ của họ bị xâm phạm”.

Cần có liên minh bảo vệ

Cũng tại diễn đàn, nhà báo Lê Xuân Trung, Phó Tổng biên tập Báo Tuổi trẻ cho rằng, lâu nay sự chia sẻ, đánh cắp bản quyền tác phẩm báo chí được xem như một hình thức công bố thông tin một cách công khai của các cá nhân, tổ chức mà không hề có sự cam kết, liên kết nào. Riêng tại Báo Tuổi trẻ, trong 7 năm có 350 công văn của các tổ chức, cơ quan báo chí xin khai thác lại thông tin nội dung của báo, chủ yếu là các trang thông tin điện tử. Thậm chí có trường hợp giả mạo cả tên miền, giả mạo thương hiệu được Báo Tuổi trẻ phát hiện và đề nghị xử lý.

“Hậu quả của việc sao chép, đánh cắp thương hiệu, vi phạm bản quyền tác giả cuối cùng sẽ là “tự đánh mất mình, biến cơ quan báo chí mình như một tiệm tạp hóa”, ông Trung nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Hoàng Vĩnh Bảo phát biểu tại diễn đàn .Ảnh: Gia Cư

Nhà báo Đinh Đức Thọ, Tổng Thư ký tòa soạn, Tổ trưởng Tổ Bảo vệ bản quyền Báo Pháp luật TP.Hồ Chí Minh cũng chia sẻ, trước thực trạng vi phạm bản quyền tác giả ở mức nghiêm trọng trong thời gian qua, Báo Pháp luật TP. Hồ Chí Minh đã thành lập Tổ bảo vệ bản quyền. Hàng tháng đơn vị này thường xuyên kiểm tra theo dõi, phát hiện tổ chức, cá nhân vi phạm quyền tác giả của cơ quan Báo Pháp luật TP. Hồ Chí Minh, tổng hợp đề xuất các phương án xử lý theo quy trình, theo từng cấp độ như: gọi điện thông báo nhắc nhở, gửi công văn đề nghị cấp có thẩm quyền xử lý...

Phát biểu kết luận và chỉ đạo diễn đàn, Thứ trưởng Bộ thông tin và Truyền thông Hoàng Vĩnh Bảo đánh giá tình trạng vi phạm bản quyền ở báo in hiện nay rất ít, nhưng báo điện tử rất nhiều và đang bị sao chép thông tin rất nhanh.

Để đưa ra giải pháp, Thứ trưởng Hoàng Vĩnh Bảo cho rằng trước hết chính bản thân các cơ quan báo chí phải liên kết với nhau để thực hiện đúng quy định pháp luật. “Liên minh” này ngoài cơ quan báo chí còn phải có cơ quan quản lý, các doanh nghiệp công nghệ… Mỗi cơ quan đều có thế mạnh riêng, cần ngồi lại với nhau trên cơ sở hợp đồng chia sẻ quyền lợi. Nhưng cho dù có “liên minh” thì các cơ quan báo chí cũng phải có cơ chế tự bảo vệ mình trước tiên./.

Gia Cư