Đây là nội dung được tập trung trao đổi, thảo luận tại hội thảo “Hỗ trợ xuất khẩu Việt Nam”, do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ngày 28/6, tại Hà Nội.

Dự kiến kim ngạch XK năm 2018 tăng 11,5%

Ông Nguyễn Quang Vinh - Tổng Thư ký VCCI cho biết, trong những năm gần đây, XK đóng góp vai trò rất quan trọng vào tăng trưởng kinh tế Việt Nam, đồng thời đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có “tên tuổi” trên bản đồ XK thế giới. Tính riêng năm 2017, kim ngạch XK của Việt Nam đã đạt hơn 200 tỷ USD, với mức tăng trưởng ấn tượng trên 21%.

Việt Nam hiện có một số mặt hàng XK chủ lực gồm nhóm hàng nông – lâm – thủy sản, dệt may, da giày, đồ gỗ, cơ khí chế tạo, điện tử và thiết bị điện, dược phẩm, sản phẩm nhựa…

Các thị trường XK chính của Việt Nam là Hoa Kỳ, Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc… Trong đó, Hoa Kỳ là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam với kim ngạch XK năm 2017 đạt 41,6 tỷ USD.

Cũng theo ông Vinh cho biết, theo Đề án nâng cao năng lực cạnh tranh các mặt hàng XK Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, mục tiêu chung là nâng cao năng lực cạnh tranh hàng hóa XK Việt Nam trên thị trường thế giới và phấn đấu kim ngạch XK hàng hóa đến năm 2020 tăng gấp hơn 3 lần năm 2010; cân bằng cán cân thương mại vào năm 2020 và đạt thặng dư thương mại vào thời kỳ 2021 – 2030…

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Thiện Trần

Cập nhật thêm thông tin về tình hình xuất nhập khẩu (XNK) 6 tháng đầu năm 2018, ông Nguyễn Việt Hùng - Trưởng phòng Thống kê hải quan, Cục Công nghệ thông tin và Thống kê Tổng cục Hải quan cho biết, theo số liệu của đơn vị này, tính đến ngày 26/6/2018, kim ngạch XNK của Việt Nam đạt 218,35 tỷ USD. Ước tính trong 6 tháng đầu năm 2018, kim ngạch XNK đạt 225,29 tỷ USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2017. Trong đó, XK ước đạt 113,93 tỷ USD, tăng 16%; nhập khẩu ước đạt 111,36 tỷ USD, tăng 10,2% so với cùng kỳ năm 2017.

Tuy nhiên, theo ông Hùng cho biết, đóng góp vào tăng trưởng XK của Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào DN đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đóng góp đến khoảng 70% trong tổng kim ngạch XK của Việt Nam.

Theo dự báo của Tổng cục Hải quan, năm 2018 dự kiến kim ngạch XNK của Việt Nam ước đạt 475 – 477 tỷ USD, tăng 11,5% so với năm 2017. Trong đó, kim ngạch XK ước đạt khoảng 240 – 242 tỷ USD, tăng 13% so với năm 2017; tiếp tục thặng dư cán cân thương mại hàng hóa ở mức thấp…

Cần những giải pháp tổng thể hỗ trợ XK

Ông Nguyễn Quang Vinh cho biết, mặc dù Việt Nam luôn có nhiều “điểm sáng” trong bức tranh XK, tuy nhiên các DN XK Việt Nam, đặc biệt là DN nhỏ và vừa hiện nay vẫn còn yếu về công tác dự báo cung cầu thị trường; thiếu thông tin về nhiều khía cạnh như chính sách và thị trường XK, đối thủ cạnh tranh, các khách hàng nhập khẩu tiềm năng; đồng thời, chi phí sản xuất và dịch vụ hỗ trợ XK vẫn còn cao…

Đồng quan điểm, bà Trần Như Trang - Giám đốc quốc gia Chương trình xúc tiến nhập khẩu Thụy Sỹ (SIPPO) cho rằng, các DN XK Việt Nam vẫn còn gặp nhiều thách thức trong tiếp cận các thị trường trên thế giới. Chẳng hạn như hạn chế trong am hiểu về thị trường, khác biệt về văn hóa, kỹ năng giao tiếp hạn chế, thiếu nguồn lực đầu tư cho các hoạt động marketing quốc tế…

“Những khó khăn, thách thức trên khiến DN Việt thiếu sự chuẩn bị kỹ lưỡng so với các nhà XK từ các quốc gia khác trên thế giới, từ đó gặp nhiều bất lợi hơn trong cạnh tranh thị trường XK với các đối thủ khác…” - bà Trang nhấn mạnh.

“Trong bối cảnh Việt Nam đã và đang tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do lớn trên thế giới, thời gian tới các sản phẩm XK của Việt Nam sẽ có cơ hội được mở rộng ra thị trường thế giới hơn nữa. Tuy nhiên, để XK tăng trưởng bền vững, cần phải có những giải pháp tổng thể như các chính sách thúc đẩy sản xuất phát triển, nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hóa XK, tăng cường những kênh thông tin, hoạt động hỗ trợ cho các DN XK…” - ông Nguyễn Quang Vinh chia sẻ.

Đồng hành cùng các DN XK, từ phía các cơ quan hải quan, ông Cao Huy Tài - Phó Trưởng phòng Quản lý vận hành Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) và một cửa ASEAN (ASW), Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan cho biết, trong thời gian vừa qua, Tổng cục Hải quan đã nỗ lực đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa quản lý nhà nước về hải quan nhằm thúc đẩy XK hàng hóa, thể hiện ở nhiều khía cạnh.

Cụ thể, tạo thuận lợi tối đa cho DN trong việc thực hiện thủ tục hải quan thông qua ứng dụng công nghệ thông tin; tạo thuận lợi cho DN trong việc nộp thuế XNK thông qua phương thức điện tử. Bên cạnh đó, tạo thuận lợi cho DN trong việc thông quan hàng hóa thông qua việc đẩy mạnh triển khai NSW, ASW; tạo thuận lợi trong việc quản lý, giám sát hàng hóa XNK của DN; đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến phục vụ người dân và DN…

Cũng theo ông Tài cho biết, trong thời gian tới, Tổng cục Hải quan sẽ tiếp tục nỗ lực thực hiện các giải pháp tạo thuận lợi cho hàng hóa XNK của Việt Nam. Cụ thể, hệ thống hải quan điện tử sẽ tiếp tục được hoàn thiện, thông qua việc xây dựng nền tảng công nghệ di động để kết nối với DN, đáp ứng yêu cầu thực hiện thủ tục hải quan mọi lúc – mọi nơi – trên mọi phương tiện.

Bên cạnh đó, tiếp tục đẩy mạnh triển khai thanh toán điện tử thông qua việc kết nối triển khai mở rộng đề án nộp thuế điện tử và thông quan 24/7; đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh triển khai NSW và ASW…

“Đặc biệt, trong thời gian tới, Tổng cục Hải quan cũng sẽ phối hợp với các bộ, ngành trong việc đàm phán, phối hợp với các nước và các đối tác thương mại lớn để thực hiện công nhận kết quả kiểm tra của nhau về hàng hóa XK, trao đổi chứng từ thương mại bằng phương thức điện tử…” - ông Tài nhấn mạnh./.

Diệu Thiện