Ảnh T.L minh họa

Dầu thô thất thế

Báo cáo triển vọng kinh tế thị trường Việt Nam tháng 11 vừa được HSBC công bố đã đánh giá, Việt Nam đang chấm dứt kỷ nguyên tăng trưởng phụ thuộc vào dầu mỏ. Thay vào đó, ngành Du lịch đang trở thành đầu tàu tăng trưởng.

Theo báo cáo, trong nhiều năm, dầu thô là một nhân tố quan trọng góp phần vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, điều này đã không còn duy trì tại Việt Nam trong thời gian gần đây. Sản xuất dầu mỏ của Việt Nam đạt đỉnh điểm vào năm 2000 và tiếp tục là yếu tố thúc đẩy tăng trưởng từ năm 2000 đến năm 2010 (cùng với sản xuất dệt may, giày dép và nông nghiệp). Tuy nhiên, sản xuất các nhiên liệu hóa thạch đã sụt giảm vài năm gần đây. Ảnh hưởng của dầu thô lên tăng trưởng xuất khẩu hiện là rất nhỏ.

Thực tế, trong vòng 5 năm qua, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam chủ yếu là hàng điện tử và điện thoại di động tăng rất nhanh. Điều này thật sự rất khác biệt so với thập kỷ trước (2000 – 2010) khi xuất khẩu dầu thô là một trong những động lực chính nhằm thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu.

Tuy nhiên, may mắn là “đóng một cánh cửa này sẽ mở ra một cánh cửa khác”. Việt Nam đang chuyển hướng sang các mặt hàng điện tử khá thuận lợi và trở thành một nhân tố đáng tin cậy cho tăng trưởng trong vài năm gần đây.

Du lịch cũng đã đóng góp lợi ích ngày càng lớn cho ngành dịch vụ và góp phần giúp Việt Nam có nhiều nguồn lực tăng trưởng đa dạng hơn. “Ít nhất cho đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đang chuyển hướng không phụ thuộc vào dầu thô” - báo cáo đánh giá.

Du lịch - động lực mới của tăng trưởng kinh tế

Hiện tại, ngành Du lịch Việt Nam đang tiếp tục phát triển khi Chính phủ gần đây áp dụng các biện pháp tự do hóa. Năm 2016, Chính phủ giới thiệu chương trình miễn thị thực cho năm quốc gia ở châu Âu (Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha và Anh). Điều này thu hút lượng lớn du khách từ châu Âu vào Việt Nam, từ đầu năm đến nay tăng 21% so với năm trước.

Chương trình này cũng đã được gia hạn đến năm 2018 thu hút lượng khách rất lớn du lịch tới Việt Nam trong tương lai. Ngoài ra, gần 70% lượng khách du lịch đến Việt Nam là từ các quốc gia châu Á khác, đứng đầu là Trung Quốc và Hàn Quốc. Con số này đã tăng đáng kể trong vài năm gần đây.

Từ hồi đầu năm, Việt Nam đã áp dụng quy trình cấp visa đơn giản cho công dân Trung Quốc bao gồm thủ tục xin thị thực trực tuyến cho du khách Trung Quốc du lịch ngắn ngày và ba ngày miễn thị thực cho du khách nhập cảnh từ cửa khẩu Quảng Ninh. Kết quả là Việt Nam đã chào đón lượng du khách kỷ lục hơn 10 triệu người trong năm 2016 và con số này sẽ dễ dàng được vượt qua trong năm 2017.

Ngược lại với ngành Khai khoáng, ngành Công nghiệp không khói cũng đã tạo ra một bước ngoặt đáng kể cho nền kinh tế Việt Nam trong năm nay. Theo báo cáo của Tổng cục Du lịch Việt Nam, doanh thu ngành Du lịch đạt được gần 16,5 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm nay, tăng 26,5% so với năm 2016.

Các ngành dịch vụ của Việt Nam cũng đã hưởng lợi với tăng trưởng đạt mức nhanh nhất kể từ năm 2013. Đặc biệt ngành Du lịch đã hỗ trợ cho các ngành vận tải và nhà ở khi ngành vận tải có mức tăng trưởng nhanh nhất trong bốn năm qua.

Tăng trưởng ngành Dịch vụ cũng đã hỗ trợ tài khoản vãng lai của Việt Nam vốn đã có thâm hụt tăng lên trong thương mại dịch vụ nhiều năm. Điều này rất quan trọng khi áp lực tài khoản vãng lai ngày càng giảm do nhập khẩu hàng hóa ngày càng nhiều cho các mặt hàng dầu thô, thiết bị điện tử và máy móc.

Quan trọng hơn nữa là, ngành Du lịch Việt Nam chủ yếu được thúc đẩy nhờ vào hoạt đồng đầu tư. Hàn Quốc là quốc gia có lượng vốn đầu tư FDI lớn nhất đổ vào Việt Nam, chủ yếu là ở ngành sản xuất, trong khi các DN Trung Quốc lại quan tâm đến lĩnh vực bất động sản sau khi Việt Nam nới lỏng quyền sở hữu nhà cho người nước ngoài hồi năm 2015.

Trong một báo cáo gần đây, nhóm nghiên cứu về tiêu dùng và bán lẻ toàn cầu của HSBC đã dự báo lượng khách du lịch của Trung Quốc đến Việt Nam tiếp tục tăng và tới năm 2018 sẽ vượt qua con số 9 triệu du khách. Điều này có nghĩa là ngành Du lịch không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong thời gian gần đây mà còn góp phần hỗ trợ quan trọng cho sản lượng tương lai.

Theo HSBC, đây chính là một chính sách bền vững cho Việt Nam khi sản lượng năng lượng hóa thạch của đất nước đang ngày càng co hẹp và ngành Công nghiệp dịch vụ đang ngày càng phát triển.

Dự báo về triển vọng kinh tế thời gian tới, báo cáo HSBC khẳng định lại quan điểm cho rang, tăng trưởng tại Việt Nam sẽ vẫn mạnh cho đến hết năm mặc dù có thể giảm nhẹ ở lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu vào cuối năm. HSBC kỳ vọng tăng trưởng GDP sẽ đạt 6,6% trong năm nay và cho năm 2018 là 6,4%./.

H.Y