Ảnh TL minh họa

Doanh nhân nữ ngành xây dựng, dịch vụ kiếm tiền giỏi hơn nam giới?

Theo báo cáo mới công bố của Viện Nghiên cứu quản lý Kinh tế trung ương (CIEM), mặc dù có định kiến cho rằng các DN nữ thường có quy mô vốn nhỏ hơn các DN nam, nhưng số liệu nghiên cứu cho thấy xu hướng này không nhiều. Đối với các DN nữ nhỏ và siêu nhỏ, tổng số tài sản chủ sở hữu của DN nữ lại lớn hơn các DN nam, các DN nữ đầu tư nhiều hơn DN nam và xu hướng này ngày càng tăng.

Trong hoạt động hàng ngày, các DN ít gặp phải trở ngại trong việc hiểu và tuân thủ quy định của Nhà nước. Hầu hết các DN đều phải tự bố trí nguồn tài chính cho khởi nghiệp, nguồn tài chính chủ yếu là tự có hoặc từ người thân. Tuy nhiên các DN nữ nhỏ và siêu nhỏ gặp phải ít khó khăn hơn các DN nam trong huy động vốn, kỹ năng marketing, tìm hiểu và nắm bắt thông tin...

Tỷ lệ các DN nữ mở rộng sản xuất và có mức vốn cao hơn các DN nam. So với mức đăng ký kinh doanh ban đầu, năm 2014 có khoảng 43,7% số DN nữ có mức vốn tăng trong khi con số này của các DN nam chỉ là 42,2%. Về lao động, tỷ lệ DN có tăng lao động tương ứng là 51,5% so với 49%. Nhìn chung, mức lợi nhuận của DN nữ không có sự khác biệt với DN nam. Tuy nhiên, trong một số ngành, mức lợi nhuận của DN nữ cao hơn các DN nam như ngành dịch vụ và xây dựng, mặc dù thực tế các DN nam tập trung nhiều hơn vào ngành xây dựng, theo nghiên cứu của PCI năm 2015. Một kết quả nghiên cứu khác (DANIDA) cho thấy lợi nhuận bình quân của các DN nữ cao hơn các DN nam.

Tuy vậy, các DN nữ ít tự tin hơn khi nói về triển vọng kinh doanh của mình. Chỉ 42,9% DN nữ cho rằng họ có khả năng sẽ mở rộng sản xuất kinh doanh, trong khi con số này của các DN nam là 47,3%.

Tổng kết cả hai kết quả nghiên cứu cũng cho thấy tỷ lệ DN do nữ làm chủ ít hơn so với DN nam. Tại Việt Nam, tỷ lệ DN nữ làm chủ hoặc quản lý là 26,8% đối với DN nhỏ, 21,4% với DN vừa và chỉ chiếm 19,8% đối với DN quy mô lớn. Mặc dù khả năng tiếp cận các nguồn tài chính của các DN đã được cải thiện, dễ dàng hơn nhưng các DN nữ vẫn gặp phải nhiều khó khăn trong vay vốn. Tỷ lệ DN nữ gặp khó khăn này có xu hướng tăng trong khi giảm ở các DN nam.

Nhiều rào cản với phụ nữ trong vị trí quản lý

Nhìn nhận về những khó khăn mà các DN nữ phải đối mặt ở góc độ của chuyên gia tư vấn giới, TS Nguyễn Thị Lan Hương cho rằng, phụ nữ ít có cơ hội nắm giữ vị trí ra quyết định ở cả khu vực công và tư. Chủ tịch Hiệp hội nữ doanh nhân Hà Nội Hà Thị Thu Thanh đánh giá, hiện có nhiều rào cản cho phụ nữ. Thực tế cũng có những chính sách ưu tiên nhưng chính những chính sách ưu tiên cho phụ nữ nhưng vô hình trung lại trở thành rào cản cho phụ nữ, không tạo được sự bình đẳng thực sự giữa phụ nữ và nam giới trong việc tham gia vào các lĩnh vực chính trị, xã hội.

Một nhận thức mang tính truyền thống chưa dễ thay đổi đó là người phụ nữ thường gắn với công việc gia đình. Đây cũng chính là một rào cản về văn hóa, mà theo đánh giá của bà Thanh đây chính là rào cản kéo dài bấy lâu đã kéo lùi sự tham gia của phụ nữ vào các vị trí quản lý trong các DN nói riêng cũng như các lĩnh vực khác nói chung.

Để thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực thi các chính sách về bình đẳng giới, cũng như đảm quyền bình đẳng thực sự của phụ nữ trong quá trình tái cơ cấu kinh tế, TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM cho rằng chỉ có sự nỗ lực của phụ nữ là chưa đủ, mà cần có sự “nỗ lực” của chính sách. Để trao quyền cho phụ nữ thực chất hơn, nhiều chuyên gia cho rằng, cần có chính sách hỗ trợ DN nữ tăng quy mô, tăng tính đại diện của DN nữ trong đó có việc tăng tỷ lệ DN nữ trong tổng số DN. Đồng thời, cần có chính sách tăng cường vai trò của các nữ doanh nhân trong các hiệp hội kinh doanh nhằm làm cho hoạt động của các hiệp hội này phù hợp hơn với phụ nữ. Bên cạnh đó cần có chính sách ưu tiên thực thi pháp luật các dịch vụ pháp lý nhằm hỗ trợ quyền về đất đai của phụ nữ và chính sách hỗ trợ sự tham gia thực chất của phụ nữ trong việc tham gia vào vị trí quản lý trong DN.

H.Y