Đây là đánh giá của Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Nguyễn Trọng Đàm tại hội thảo tổng kết Dự án giảm nghèo và Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2012 – 2015, do Bộ LĐ-TB&XH phối hợp với Chương trình phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) và Đại sứ quán Ai – len tổ chức, ngày 22/11.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Trọng Đàm, để giảm nghèo bền vững thì bên cạnh đầu tư cải thiện điều kiện hạ tầng cơ sở sản xuất, quan trọng nhất là giành nguồn lực hỗ trợ phát triển kinh tế cho người nghèo. Nhờ chủ trương này nên đến giai đoạn 2016 – 2020, tỷ lệ vốn bố trí cho phát triển sản xuất đã được tăng lên đáng kể.

Giải pháp cốt yếu là giảm dần các chính sách hỗ trợ cho không và gắn vào đó là chính sách hỗ trợ có điều kiện, cho không chúng ta vẫn duy trì một số chính sách đối với một số nhóm đối tượng cần thiết nhưng cũng phải có điều kiện, có thời gian chứ không phải cứ cho không mãi mãi. Thứ trưởng Nguyễn Trọng Đàm

Hai là những hỗ trợ từ ngân sách trung ương cho phát triển sinh kế, thúc đẩy sản xuất đã tăng việc làm và tạo thu nhập, từ đó khơi dậy được nguồn lực trong cộng đồng bao gồm cả tiền vốn của dân và sự chủ động tích cực của người dân tham gia vào sinh kế phát triển sản xuất.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Nguyễn Trọng Đàm, qua kiểm tra đánh giá vẫn còn tư tưởng người dân không muốn thoát ra khỏi hộ nghèo, thậm chí không phải hộ nghèo nhưng vẫn muốn được đưa vào diện nghèo.

“Nguyên nhân sâu xa là chúng ta còn quá nhiều chính sách hỗ trợ cho người nghèo nên ai cũng muốn được hưởng, thực tế cái nghèo và không nghèo ở nông thôn cũng không chênh lệch lớn. Chỉ khi nào chúng ta thay đổi chính sách căn bản, làm thế nào triệt tiêu tư tưởng trông chờ thụ hưởng phần cho không từ nhà nước thì người dân mới có thể không còn có suy nghĩ muốn vào diện nghèo. Cần truyền thông nhiều hơn để người dân thấy rằng nghèo cần phải có tự ti tự ái, chứ thấy nghèo cũng bình thường không có gì phải e dè thì vẫn chưa thay đổi được”, Thứ trưởng Nguyễn Trọng Đàm nhấn mạnh.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Trọng Đàm, giai đoạn tới cần phải thay đổi các chính sách giảm nghèo thay vì hỗ trợ trực tiếp cho không và làm thay thì sẽ tạo cơ hội để người nghèo tiếp cận các nguồn lực để họ tự quyết định các việc làm, tự quyết các hoạt động sản xuất kinh doanh tùy thuộc vào năng lực và điều kiện của mỗi gia đình, đây là cơ chế sẽ áp dụng rộng rãi trong thời gian tới.

“Giải pháp cốt yếu là giảm dần các chính sách hỗ trợ cho không và gắn vào đó là chính sách hỗ trợ có điều kiện, cho không chúng ta vẫn duy trì một số chính sách đối với một số nhóm đối tượng cần thiết nhưng cũng phải có điều kiện, có thời gian chứ không phải cứ cho không mãi mãi. Làm thế nào để mọi việc của người nghèo là để người nghèo lo, người nghèo quyết định chứ chúng ta không làm theo dạng bao biện và triệt tiêu động lực của họ. Ngược lại, tăng các nguồn vốn cho vay ưu đãi về lãi suất, thời gian vay, về các điều kiện về thủ tục làm thế nào cho thông thoáng để người dân tiếp cận thuận lợi, Thứ trưởng Nguyễn Trọng Đàm cho biết.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Trọng Đàm, ngân sách cho công tác giảm nghèo 5 năm tới (2016 – 2020) cũng đã được Quốc hội phê duyệt với tổng nguồn lực cho chương trình giảm nghèo 5 năm tới là khoảng 41 nghìn tỷ đồng ngân sách trung ương và khoảng hơn 5 nghìn tỷ đồng ngân sách địa phương.

Trong đó, 80% là cho đầu tư hạ tầng và 20% vốn để hỗ trợ sinh kế phát triển sản xuất bằng các hình thức cho vay hỗ trợ. Nguồn vốn hỗ trợ này này còn tùy thuộc vào diễn biến kinh tế thế giới, khu vực và trong nước để phân bổ hợp lý cho các năm sau nhưng với tính toán mức độ tăng trưởng GDP 6,5% thì dự kiến sẽ có đủ nguồn lực để thực hiện./.

Mai Đan