Công chức Kho bạc Nhà nước Khánh Hòa đang thực hiện kiểm soát nguồn ngân sách trên hệ thống quản lý ngân quỹ. Ảnh: CTV

Tất cả vì kho bạc tinh gọn, hoạt động hiệu quả

Báo cáo từ Kho bạc Nhà nước (KBNN) cho biết, với mục tiêu xây dựng KBNN tinh gọn, hoạt động hiệu quả, KBNN đã từng bước cải cách công tác quản lý ngân quỹ. Theo đó, trên cơ sở hình thành hệ thống tài khoản thanh toán tập trung, KBNN đã tập trung toàn bộ số dư ngân quỹ từ địa phương về trung ương và gửi tại Ngân hàng Nhà nước, vào cuối ngày làm việc. Các công cụ dự báo luồng tiền, phương án điều hành ngân quỹ nhà nước (NQNN), các công cụ đầu tư, đi vay NQNN (tạm ứng ngân quỹ, tiền gửi có kỳ hạn, mua lại có kỳ hạn trái phiếu chính phủ) được KBNN triển khai và từng bước điện tử hóa thông qua triển khai hệ thống quản lý ngân quỹ trên nền tảng web.

Đặc biệt, từ đầu năm 2019, KBNN đã xây dựng hệ thống quản lý ngân quỹ với phân hệ đầu tiên là Dự báo luồng tiền trong toàn hệ thống KBNN. Phân hệ này đã điện tử hóa công tác dự báo luồng tiền từ khâu thu thập, xử lý dữ liệu và thực hiện dự báo, giúp cho công tác dự báo luồng tiền trong hệ thống KBNN được kịp thời, giảm thiểu rủi ro trong quá trình điều hành NQNN. Trên cơ sở kết quả dự báo luồng tiền, KBNN đã xây dựng và báo cáo Bộ Tài chính phê duyệt phương án điều hành NQNN hàng quý, năm theo quy định, làm căn cứ cho việc triển khai các nghiệp vụ đầu tư, đi vay NQNN.

Từ tháng 12/2020, KBNN đã triển khai phân hệ gửi có kỳ hạn NQNN tạm thời nhàn rỗi tại ngân hàng thương mại (NHTM) trên Hệ thống quản lý ngân quỹ. Với phân hệ này, KBNN đã chuyển từ thực hiện gửi tiền theo phương thức thủ công (giai đoạn đầu), bán điện tử (đầu năm 2020) sang phương thức điện tử, qua đó giúp cho các giao dịch gửi NQNN có kỳ hạn được thực hiện an toàn, bảo mật, minh bạch, thuận tiện, tiết kiệm thời gian, chi phí cho cả NHTM và KBNN.

Toàn bộ quy trình giao dịch (từ khi KBNN gửi thông báo nhu cầu gửi tiền có kỳ hạn; NHTM gửi bản chào nhận tiền gửi; KBNN gửi thông báo kết quả lựa chọn NHTM để gửi tiền có kỳ hạn, đến bước ký kết phụ lục hợp đồng tiền gửi) được thực hiện trên hệ thống quản lý ngân quỹ. Tổng thời gian thực hiện 1 giao dịch gửi tiền trong 4 ngày làm việc, rút ngắn 2 ngày so với quy định hiện hành.

Việc triển khai thực hiện quy trình gửi có kỳ hạn NQNN tạm thời nhàn rỗi tại NHTM qua hệ thống quản lý ngân quỹ cũng giúp KBNN quản lý NQNN an toàn, hiệu quả hơn, thông qua các chức năng hỗ trợ KBNN kiểm soát rủi ro. Cụ thể như: việc áp dụng nguyên tắc “nhiều tay, nhiều mắt” đối với tất cả các thao tác trên hệ thống (1 người nhập thông in, ít nhất 1 người kiểm soát hoặc phê duyệt thông tin); tách bạch giữa người thiết lập các hạn mức và người thực hiện giao dịch trên hệ thống để ngăn chặn, đảm bảo các giao dịch nằm trong hạn mức đã được phê duyệt; chức năng quản lý thanh toán, báo cáo nhằm theo dõi, quản lý nguồn tiền ra, vào từ hoạt động gửi có kỳ hạn NQNN tạm thời nhàn rỗi tại NHTM.

Báo cáo từ KBNN cho biết, từ đầu năm đến nay, toàn hệ thống đã triển khai có hiệu quả các nghiệp vụ sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi (cho NSNN tạm ứng/vay NQNN, gửi tiền có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại và mua lại có kỳ hạn trái phiếu chính phủ) theo đúng quy định và theo phương án đã được Bộ Tài chính phê duyệt

Ngoài ra, việc điện tử hóa quy trình, thủ tục gửi tiền có kỳ hạn tại NHTM, đặc biệt là việc KBNN triển khai ký phụ lục hợp đồng tiền gửi điện tử với các NHTM đã rút ngắn thời gian thực hiện các giao dịch gửi tiền, giảm thiểu các thao tác thủ công, tối ưu hóa sử dụng nguồn tiền nhàn rỗi.

Gắn quản lý ngân quỹ với ngân sách, quản lý nợ

Ông Trần Quân - Tổng giám đốc KBNN cho biết, một nhiệm vụ quan trọng để thực hiện thành công Chiến lược Phát triển KBNN đến năm 2030 là tổ chức điều hành NQNN tập trung, thống nhất trong toàn hệ thống, gắn kết giữa quản lý ngân quỹ với quản lý ngân sách và quản lý nợ; nâng cao chất lượng dự báo dòng tiền; tiếp tục triển khai hiệu quả các nghiệp vụ sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi, theo phương án được Bộ Tài chính phê duyệt; triển khai thực hiện tốt quy trình quản lý rủi ro trong hoạt động quản lý ngân quỹ.

Theo đó, với những kết quả đã đạt được của công tác quản lý NQNN thời gian qua, trong thời gian tới, KBNN tiếp tục đưa ra nhiệm vụ và giải pháp cho công tác này.

Cụ thể, KBNN sẽ cung cấp dịch vụ quản lý tài khoản và thu, chi của các quỹ tài chính nhà nước qua tài khoản thanh toán tập trung của KBNN. Đồng thời, KBNN sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình thanh toán tập trung phù hợp với lộ trình xây dựng, phát triển hạ tầng thanh toán số quốc gia, đáp ứng yêu cầu thanh toán thông suốt của Chính phủ, đảm bảo nguyên tắc mỗi hệ thống ngân hàng, KBNN chỉ có duy nhất một tài khoản và cuối ngày, toàn bộ số dư NQNN được tập trung về tài khoản của KBNN tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Đặc biệt, KBNN sẽ hoàn thiện phương pháp dự báo luồng tiền và nguồn thông tin đầu vào, từng bước cải thiện chất lượng dự báo và thực hiện dự báo luồng tiền theo ngày. Xu hướng là tiếp tục mở rộng phạm vi đầu tư; thực hiện giao dịch đầu tư, đi vay NQNN theo nguyên tắc thị trường; giảm dần số dư NQNN nhàn rỗi, tối ưu hóa lợi ích sử dụng NQNN; gắn kết chặt chẽ giữa quản lý NQNN với quản lý ngân sách và quản lý nợ nhằm giảm chi phí và rủi ro nợ vay, tăng cường tính hiệu quả, an toàn, bền vững của hệ thống quản lý tài chính công và nâng cao dư địa tài khóa. Thiết lập khung quản lý rủi ro hiện đại, đảm bảo các rủi ro trong quản lý NQNN được nhận diện, đánh giá đầy đủ, kịp thời và có chính sách giảm thiểu rủi ro phù hợp. Đồng thời, phát triển phương thức cung cấp dịch vụ công trực tuyến qua các thiết bị di động trong lĩnh vực quản lý NQNN.