Ông Hoàng Việt Cường (thứ ba từ trái sang) tại lễ ra mắt Nhóm Kiểm soát container cảng biển Đà Nẵng. Ảnh: Nguyễn Sơn

Từng bước đáp ứng yêu cầu tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu (XNK), xuất nhập cảnh, đảm bảo an toàn, an ninh quốc gia...

Nỗ lực hành động

Theo thống kê chưa đầy đủ, trong năm 2018, toàn ngành Hải quan đã chủ trì và phối hợp phát hiện xử lý hơn 30 vụ vận chuyển tiền, ngoại tệ, kim loại quý, trị giá hàng chục tỷ đồng; ra quyết định khởi tố nhiều vụ việc có tính chất nghiêm trọng...

Thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về PCRT và tài trợ khủng bố giai đoạn 2015 - 2020 theo Quyết định số 2112/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đến nay, nhận thức của cán bộ, công chức trong ngành Hải quan với nhiệm vụ PCRT, chống tài trợ khủng bố được nâng lên.

Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan cho hay, những vụ việc vận chuyển tiền, ngoại tệ, vàng trái phép qua biên giới do cơ quan hải quan phát hiện, xử lý trong năm 2018 đã đi vào chiều sâu; đặc biệt là đã phát hiện thủ đoạn chuyển lậu ngoại tệ qua việc nhập khống phần mềm. Trước đây, các vụ việc phát hiện chủ yếu mới chỉ là các hoạt động bề nổi, đơn lẻ của các cá nhân, đường dây nhỏ vận chuyển trái phép tiền, ngoại tệ qua biên giới.

Trên thực tế, trong năm 2018, Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh có văn bản báo cáo Tổng cục Hải quan đề nghị được hỗ trợ trong quá trình đấu tranh làm rõ hành vi buôn lậu mới bằng cách chuyển ngoại tệ trái phép ra nước ngoài qua hình thức nhập khống phần mềm đối với 34 doanh nghiệp (DN) có dấu hiệu nghi vấn.

Theo Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh, đơn vị lập hồ sơ 34 DN khai báo 149 tờ khai hải quan nhập khẩu phần mềm (trong năm 2016, 2017), với tổng trị giá 181 triệu USD và đã phát hiện một số DN dùng thủ đoạn buôn lậu mới hết sức tinh vi khai khống nhập khẩu phần mềm có giá trị lớn nhằm chuyển ngoại tệ trái phép ra nước ngoài. Các DN này, nhiều khả năng được thành lập nhằm mục đích lợi dụng chính sách nhập khẩu phần mềm thông qua vật chứa đựng (tách riêng trị giá phần mềm và trị giá vật chứa đựng) trên tờ khai hải quan với giá trị phần mềm rất cao để thực hiện việc chuyển tiền ra nước ngoài bằng số tiền khai báo trên tờ khai hải quan đã được thông quan; có dấu hiệu kê khai sai số thuế GTGT (giá trị gia tăng) đầu vào, đầu ra và có dấu hiệu mua bán hóa đơn GTGT.

Cũng theo Cục Điều tra chống buôn lậu, để hoạt động PCRT đạt hiệu quả cao, trong thời gian tới, đơn vị tiếp tục tham mưu cho lãnh đạo Tổng cục Hải quan xây dựng và tổ chức tốt hơn công tác PCRT, chống tài trợ khủng bố trong toàn ngành.

Đồng thời, đơn vị đề xuất và phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu về các đối tượng vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới và phần mềm quản lý ngoại hối đối với hành khách xuất nhập cảnh; phối hợp với các đơn vị liên quan, xây dựng quy chế trao đổi thông tin giữa Cục Điều tra chống buôn lậu và Cục PCRT, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Tăng cường năng lực kiểm soát an ninh XNK

Liên quan đến công tác hợp tác quốc tế, năm 2018 cũng đánh dấu thành công của Tổng cục Hải quan trong việc nâng cao năng lực kiểm soát an ninh XNK tại các cửa khẩu đảm bảo chặt chẽ, đáp ứng được các cam kết của khung tiêu chuẩn về an ninh và tạo thuận lợi cho thương mại toàn cầu của Tổ chức Hải quan thế giới.

Cụ thể, ngày 24/9, Tổng cục Hải quan tổ chức lễ tiếp nhận máy soi hàng hóa, tổng trị giá gần 200.000 USD từ Chính phủ Hoa Kỳ tại sân bay quốc tế Nội Bài (Hà Nội).

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Hoàng Việt Cường cho biết, hoạt động bàn giao và tiếp nhận máy soi hàng hóa trong khuôn khổ Chương trình kiểm soát xuất khẩu và an ninh biên giới được triển khai tại Việt Nam từ năm 2005, do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chủ trì phối hợp với Tổng cục Hải quan Việt Nam là đơn vị đầu mối cùng với các bộ, ngành liên quan thực hiện.

Hệ thống máy quét tia X-quang sẽ giúp cơ quan hải quan nâng cao khả năng kiểm soát hoạt động XNK. Hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam được đưa trực tiếp từ máy bay xuống vào máy quét mà không phải tháo dỡ; đẩy nhanh quá trình thông quan và đảm bảo hiệu quả công tác quản lý hải quan, cũng như đảm bảo hàng hóa nhập khẩu đúng như những gì kê khai trong hồ sơ nhập khẩu và an toàn cho người dân Việt Nam…

Ông Daniel Joseph Kritenbrink - Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam và ông Hoàng Việt Cường tham quan hệ thống máy soi hàng hóa. Ảnh: Hải Anh

Ông Cường cho biết, Tổng cục Hải quan đảm bảo vận hành máy soi một cách hiệu quả nhất, nhằm ngăn chặn từ xa khả năng vận chuyển bất hợp pháp các vật liệu nguy hiểm, thông qua đó ngăn chặn hoạt động khủng bố, buôn lậu, góp phần đảm bảo an ninh, an toàn quốc gia, an ninh chuỗi cung ứng thương mại trong khu vực và trên thế giới...

Tiếp nối sự kiện nêu trên, ngày 14/12, Tổng cục Hải quan phối hợp với Cơ quan Phòng chống ma túy và tội phạm của Liên Hợp quốc (UNDOC) tổ chức ra mắt Nhóm Kiểm soát cảng biển Đà Nẵng.

Theo Tổng cục Hải quan, tại Việt Nam, được sự phê duyệt của Chính phủ, Bộ Tài chính đã chỉ đạo Tổng cục Hải quan tham gia Chương trình Kiểm soát container (CCP) từ tháng 2/2015. CCP được triển khai tại Hải quan Hải Phòng từ tháng 3/2015 và tại Cục Hải quan Bà Rịa -Vũng Tàu từ tháng 5/2017. Nhận thấy hiệu quả của việc triển khai CCP tại Hải Phòng và Bà Rịa - Vũng Tàu, Nhóm Kiểm soát cảng Cục Hải quan Đà Nẵng được thành lập.

Ông Hoàng Việt Cường cho hay, Chương trình kiểm soát container nhằm phòng, chống tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tại cảng biển Đà Nẵng, trọng tâm là các loại hàng hóa ma túy, động vật hoang dã, vũ khí, hàng hóa lưỡng dụng, hàng thuộc danh mục cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu…

“Dự án này cho phép cơ quan hải quan áp dụng cùng lúc các biện pháp quản lý rủi ro tiên tiến, đảm bảo việc tiếp nhận, xử lý thông tin chính xác để triển khai thực hiện các biện pháp kiểm soát cảng chống buôn lậu vận chuyển hàng quốc cấm được hiệu quả hơn…”, ông Cường nhấn mạnh.

Song Linh