Cửa võng đình Thổ Hà.

Đình Thổ Hà - một ngôi đình nổi tiếng của xứ Kinh Bắc xưa, được xây dựng vào năm Ất Sửu (1685) dưới thời vua Lê Hy Tông. Năm 1960, được công nhận là di tích lịch sử văn hóa. Đình là không gian văn hóa, tâm linh của người Việt với nét kiến trúc đặc trưng của thời Lê Trung Hưng.

Trong đình, hiện còn nhiều văn bia ghi lại quá trình xây dựng ngôi đình và thánh tích, tín ngưỡng của dân làng Thổ Hà cũng giống như tín ngưỡng của người dân Việt Nam. Đó là lòng sùng bái những anh hùng dân tộc, người có công giúp dân dựng làng, lập ấp và những danh nhân văn hóa tiêu biểu.

Cửa võng với chức năng để ngăn cách không gian tâm linh, đồng thời tạo điểm nhấn trang trọng, linh thiêng ở vị trí trung tâm trước tòa hậu cung của ngôi đình. Về mặt kỹ thuật chạm khắc, cửa võng đình Thổ Hà có sự kết hợp của chạm nổi, chạm lộng, chạm thủng, tạo thành nhiều lớp, nhiều không gian ngay trên một khối gỗ ở ngay trong một đề tài tác phẩm. Các nghệ nhân dân gian xưa gửi gắm vào từng mảng trang trí, tạo nên một tác phẩm nghệ thuật hoành tráng nhưng vô cùng tinh tế.

Cửa võng đình Thổ Hà là hiện vật gốc, độc bản, là một trong những cửa võng có tính thẩm mỹ cao nhất hiện nay. Trải qua hơn 300 năm lịch sử nhưng những mảng trang trí chạm khắc vẫn còn nguyên vẹn, được chính quyền và nhân dân địa phương coi như một báu vật và luôn trân trọng bảo vệ, giữ gìn.

Người dân Thổ Hà từ thế hệ này sang thế hệ khác đã đồng tâm hiệp lực để gìn giữ nó như gìn giữ sự thiêng liêng nhất, với lòng tôn kính nhất.

Hàng năm cứ đến ngày 15 tháng Giêng và 20 tháng 8 (âm lịch), các cụ trong làng lại đem lễ vật ra từ chỉ để tế lễ, tỏ lòng thành kính đối với các bậc tiền bối.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, ông Thân Văn Thuần trao Quyết định công nhận cửa võng đình Thổ Hà là bảo vật quốc gia cho cán bộ, nhân dân thôn Thổ Hà.

Với những giá trị độc đáo, đặc biệt đó, ngày 31/12/2020, cửa võng đình Thổ Hà đã được công nhận là bảo vật quốc gia. Đây là niềm tự hào không chỉ riêng của người dân làng Thổ Hà mà còn là niềm tự hào của người dân tỉnh Bắc Giang đối với di sản văn hóa của tỉnh./.