Chưa “chạm” đến thị trường

Tại hội thảo “Nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm đặc sản vùng miền thông qua liên kết vùng” do Bộ Công thương tổ chức ngày 27/11/2015 tại Hà Nội, các đại biểu cho biết, từ năm 2008, nước ta đã có trên 40 mặt hàng đạt tiêu chí chỉ dẫn địa lý quốc gia và trên 750 mặt hàng đặc sản khác nhau như nước mắm Phú Quốc, cam Vinh, tỏi Lý Sơn…

Mặc dù tiềm năng của đặc sản vùng miền Việt Nam rất lớn nhưng việc phát triển các sản phẩm này hiện nay còn nhiều hạn chế. Cụ thể như nhận thức về tiềm năng phát triển của loại hình sản phẩm này chưa đầy đủ, chưa có sự đánh giá xây dựng kế hoạch phát triển lâu dài trên quan điểm xây dựng tiêu chí cho sản phẩm và thương hiệu đặc sản tại mỗi địa phương...

Theo bà Nguyễn Thị Minh Thúy, đại diện Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công thương), các đặc sản vùng miền chưa tiếp cận được phương thức và các kênh phân phối hiện đại để đến với thị trường trong nước và xuất khẩu. Bên cạnh đó, thiếu tính liên kết mang tính hệ thống trong việc hoàn thiện chất lượng sản phẩm, thiếu sự đa dạng trong thiết kế sản phẩm, đặc biệt là sự liên kết khu vực để xây dựng hệ thống phân phối tại thị trường trong nước cũng như quốc tế mà trong đó vai trò của các tổ chức xúc tiến thương mại rất quan trọng.

Đồng tình với ý kiến trên, ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội chia sẻ thêm: “Hiện nay có rất ít sản phẩm đặc sản địa phương được đăng ký, bảo hộ và xây dựng, phát triển nhãn hiệu, thương hiệu tập thể, trong khi yêu cầu thị trường đòi hỏi sản phẩm phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, nhãn hiệu hàng hóa được bảo hộ từ các cơ quan chức năng của nhà nước”.

Bên cạnh đó, theo ông Tuấn, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh chưa chú trọng khâu phát triển sản phẩm dẫn đến hiệu quả, kinh doanh và sức cạnh tranh của sản phẩm thấp; việc tiêu thụ, đặc biệt là xuất khẩu sản phẩm gặp khó khăn. Thậm chí, một số sản phẩm tiêu biểu, đặc sản của địa phương đang dần bị mai một.

Ông Tạ Văn Long, Phó Chủ tịch tỉnh Yên Bái cũng cho hay, các sản phẩm tiêu biểu của Yên Bái như cây Sơn tra, gạo nếp Tú Lệ…còn khó khăn trong tiêu thụ, việc xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm này đã được tỉnh chú trọng nhưng việc giới thiệu quảng bá sản phẩm đến đông đảo người tiêu thụ còn hạn chế, giá trị sản phẩm còn chưa cao.

Táo Phan Rang, đặc sản tỉnh Ninh Thuận. Ảnh nguồn Internet

Liên kết vùng để nâng cao năng lực cạnh tranh

Trước những tồn tại đó, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm đặc sản vùng miền, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Cẩm Tú nhấn mạnh: “Cần xây dựng mạng lưới liên kết giữa các tỉnh thành, đặc biệt là mạng lưới xúc tiến thương mại địa phương để thực hiện kế hoạch phát triển vùng miền và chỉ dẫn địa lý tại các địa phương; liên kết vùng chặt chẽ hơn, cùng tìm ra giải pháp tiêu thụ sản phẩm đặc sản tại thị trường trong và ngoài nước một cách bền vững và ổn định”.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Phó Giám đốc Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh cho biết, thời gian tới, thành phố Hồ Chí Minh sẽ phối hợp với các tỉnh Đông, Tây Nam Bộ hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm các địa phương.

Cụ thể, thành phố Hồ Chí Minh sẽ tăng cường phối hợp với các sở công thương nhằm chia sẻ thông tin, phối hợp thực hiện Chương trình bình ổn thị trường, hỗ trợ đầu tư, liên kết đầu tư, kiểm tra kiểm soát lưu thông hàng hóa giữa các địa phương…Hình thành chuỗi thực phẩm an toàn, trong đó có sự liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp tại các địa phương khác nhau; lưu thông hàng hóa hiệu quả và có kiểm soát từ nuôi trồng đến tay người tiêu dùng.

Để xúc tiến thương mại liên tỉnh hiệu quả, ông Lê Quốc Vinh, Tổng giám đốc Tập đoàn LeInvenst Corporation đề xuất, cần xây dựng mô hình công, tư trong xây dựng chợ đặc sản vùng miền. Trong đó, nhà nước đầu tư ngân sách quảng bá tuyên truyền, doanh nghiệp đầu tư xây dựng đặc sản, hệ thống bán hàng, phân phối, thu mua và cung ứng sản phẩm; địa phương đảm bảo hàng hóa đúng nguồn gốc. Xây dựng các nhà hàng sử dụng 100% các sản phẩm đặc sản địa phương như một điểm đến cho khách du lịch...

Ngoài ra, ông Trương Quang Hoài Nam, Phó Chủ tịch tỉnh Cần Thơ cũng nhấn mạnh: “Tiêu thụ nội địa rất quan trọng, phải quan tâm kênh phân phối để người tiêu dùng tin dùng. Đồng thời, đặc sản phải gắn kết với kênh du lịch để xuất khẩu tại chỗ”.

Diệu Hoa