Ngày 7/12, tại Nha Trang, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Hội Nghề cá tỉnh Bình Thuận tổ chức hội thảo “Tài chính bền vững cho tổ chức cộng đồng tham gia đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản”.
 |
| Quang cảnh hội thảo. Ảnh: UNDP |
Từ năm 2018, UNDP đã hỗ trợ thành lập hơn 10 mô hình đồng quản lý bảo vệ nguồn lợi thủy sản, trong đó có các mô hình tại huyện Hàm Thuận Nam (Bình Thuận). Sau 5 năm hoạt động, các tổ chức cộng đồng đã xây dựng được quy chế hoạt động, cơ chế phối hợp, thành lập quỹ cộng đồng, vận hành quỹ quay vòng vốn và vẫn đang duy trì được các hoạt động đồng quản lý bao gồm: hội họp, phân công nhiệm vụ giữa các thành viên, tổ chức tuần tra trên biển, phát triển các hoạt động sinh kế như nuôi sò lông, rong biển...
| Luật Thủy sản 2017 quy định: “Đồng quản lý là phương thức quản lý, trong đó Nhà nước chia sẻ quyền hạn, trách nhiệm với tổ chức cộng đồng tham gia quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản” và “Tổ chức cộng đồng tham gia đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản là tổ chức do các thành viên tự nguyện tham gia, cùng nhau quản lý, chia sẻ lợi ích, bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại khu vực địa lý xác định… được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận và giao quyền tham gia đồng quản lý”. |
Trong giai đoạn 2022-2023, cộng đồng ở Hàm Thuận Nam (Bình Thuận) đã huy động thành công khoảng 1,6 tỷ đồng từ các tổ chức tư nhân tại địa phương và UBND xã cho việc bảo vệ và phục hồi tài nguyên biển như thả phao và thả rạn san hô nhân tạo.
Tại quần đảo danh thắng san hô Hòn Yến (Phú Yên), Sáng kiến Tài chính đa dạng sinh học BIOFIN cũng đang hỗ trợ xây dựng cơ chế thu phí mới từ các hoạt động du lịch sinh thái – cộng đồng để trích lập 15% doanh thu du lịch cho các hoạt động đồng quản lý bảo tồn san hô của Tổ hợp tác dịch vụ và sinh thái Hòn Yến.
Dù vậy, trên thực tế, để duy trì bền vững và phát huy hiệu quả của các mô hình đồng quản lý, việc đảm bảo nguồn tài chính bền vững cho các hoạt động của các tổ cộng đồng còn gặp nhiều thách thức.
Theo bà Ramla Khalidi- Trưởng đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, đồng quản lý là một thực tiễn quan trọng cần được tăng cường hơn nữa cả về mặt thể chế và tài chính như một phần của chương trình nghị sự chung của quốc gia để nhằm mục tiêu bảo vệ tốt hơn các hệ sinh thái biển có ý nghĩa quan trọng toàn cầu của Việt Nam.
Ông Huỳnh Quang Huy - Chủ tịch Hội Nghề cá tỉnh Bình Thuận, chia sẻ: “Ngư dân phải được đóng vai trò chủ thể trong đồng quản lý. Các hỗ trợ của chúng tôi trong thời gian qua đều nhằm mục tiêu tăng cường năng lực tổ chức cho các tổ chức cộng đồng, đặc biệt là trong công tác xây dựng kế hoạch tài chính cho các hoạt động. Chúng tôi đã và đang hướng dẫn cộng đồng thay đổi tư duy để chủ động hơn trong việc huy động nguồn lực, xây dựng kế hoạch quản lý và thực hiện các phương án sinh kế để có thêm thu nhập từ chính khu vực đồng quản lý, giúp phát huy hiệu quả của chính sách này”.
