Thông tư hướng dẫn về phân loại và đánh giá hợp tác xã (HTX), liên hiệp HTX hoạt động trong tất cả các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế. Thông tư được áp dụng cho các HTX hoạt động theo Luật Hợp tác xã số 23/2012/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2012. Các tổ chức và cá nhân có liên quan đến thành lập, tổ chức, hoạt động, chấm dứt hoạt động của HTX. Riêng đối với Quỹ tín dụng nhân dân và Ngân hàng hợp tác xã, việc đánh giá thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Theo thông tư, căn cứ theo sản phẩm, dịch vụ HTX cung ứng cho thành viên, HTX được phân thành 4 loại: HTX phục vụ sản xuất, HTX phục vụ tiêu dùng, HTX tạo việc làm và HTX hỗn hợp. Trong đó, HTX phục vụ sản xuất là HTX thành lập nhằm mục tiêu cung ứng các sản phẩm, dịch vụ đầu vào, chế biến, tiêu thụ sản phẩm dịch vụ đầu ra cho thành viên nhằm phục vụ hoạt động kinh tế của thành viên. Thành viên vừa là chủ sở hữu vừa là người sử dụng sản phẩm, dịch vụ của HTX.

HTX phục vụ tiêu dùng thành lập nhằm mục tiêu cung ứng sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của thành viên. Thành viên vừa là chủ sở hữu vừa là khách hàng tiêu dùng sản phẩm, dịch vụ của HTX. HTX tạo việc làm thành lập nhằm mục tiêu tạo việc làm cho thành viên. Thành viên vừa là chủ sở hữu vừa là người lao động trong HTX. HTX hỗn hợp hoạt động nhằm từ hai mục tiêu nêu trên trở lên.

Thông tư nêu rõ, căn cứ theo số lượng thành viên, HTX được phân loại thành: HTX quy mô thành viên siêu nhỏ có dưới 50 thành viên; HTX quy mô thành viên nhỏ có từ 50 đến 300 thành viên; HTX quy mô thành viên vừa có từ trên 300 đến 1 nghìn thành viên; HTX quy mô thành viên lớn có từ trên 1 nghìn thành viên trở lên.

Căn cứ theo tổng nguồn vốn, HTX được phân loại thành HTX quy mô vốn siêu nhỏ là HTX có tổng nguồn vốn dưới 1 tỷ đồng; HTX quy mô vốn nhỏ có tổng nguồn vốn từ 1 tỷ đồng đến dưới 5 tỷ đồng; HTX quy mô vốn vừa có tổng nguồn vốn từ 5 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng; HTX quy mô vốn lớn có tổng nguồn vốn từ 50 tỷ đồng trở lên.

HTX được đánh giá dựa trên 15 tiêu chí, với tổng điểm tối đa là 100 điểm và được chia thành 3 nhóm: Nhóm tiêu chí về tài chính, tối đa 30 điểm, gồm 4 tiêu chí là vốn của HTX; Tài sản của HTX; Kết quả sản xuất kinh doanh trong năm của HTX; Trích lập các Quỹ của HTX.

Hằng năm, hội đồng quản trị HTX tổ chức tự đánh giá và cho điểm HTX mình theo các tiêu chí quy định. Chậm nhất vào ngày 15/12 hằng năm, HTX nộp bảng tự chấm điểm đến cơ quan đăng ký HTX. Chậm nhất vào ngày 18/12 hằng năm, cơ quan đăng ký HTX cấp huyện tổng hợp, báo cáo kết quả phân loại, đánh giá HTX của năm trên địa bàn huyện gửi cơ quan đăng ký HTX cấp tỉnh. Chậm nhất vào ngày 21/12 hằng năm, cơ quan đăng ký HTX cấp tỉnh tổng hợp, báo cáo kết quả phân loại, đánh giá HTX của năm trên địa bàn tỉnh gửi về Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

D.A