Toàn cảnh buổi tọa đàm. Ảnh: TL

Cần mở rộng lĩnh vực đầu tư

Sáng 13/5 tại Hà Nội đã diễn ra hội thảo "Luật PPP có đủ hấp dẫn nhà đầu tư ngoại?", sự kiện do Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông (IPS) và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cùng Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) phối hợp tổ chức theo hình thức tọa đàm trực tuyến.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI cho biết, dự án xây dựng Luật PPP là rất khó, nhưng cần thiết nhằm tạo lực đẩy, giúp nhanh chóng phục hồi nền kinh tế sau dịch Covid-19. Khi đã được luật hóa, tất cả các bên tham gia hợp đồng PPP đều phải tôn trọng hợp đồng. Hợp đồng PPP sẽ là cơ sở để điều tiết các mối quan hệ đối tác trong đó, xét cả về quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm.

Ông Phạm Ngọc Lâm - Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế, Văn phòng Quốc hội cho biết, tới nay dự thảo Luật PPP đã qua rất nhiều vòng, với tinh thần cầu thị, toàn bộ các nội dung góp ý đã được các cơ quan tham mưu tổng hợp, thảo luận.

Ông Lâm cũng nêu ra những vấn đề đang được các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm. Các nhà đầu tư cho rằng, cần mở rộng lĩnh vực đầu tư, hơn là chỉ quy định cứng 5 nhóm lĩnh vực nhằm tạo sự chủ động, linh hoạt và tăng tính hấp dẫn của dự án. Bởi việc tham gia từ khu vực tư nhân có thể phát sinh trong các lĩnh vực mới cần thực hiện theo hình thức PPP.

Vấn đề quy định hạn mức bảo đảm cân đối ngoại tệ không quá 30% doanh thu của dự án bằng tiền đồng Việt Nam cũng được khuyến nghị bỏ mức trần này và giao cơ quan nhà nước có thẩm quyền đề xuất Chính phủ phê duyệt từng dự án.

Để khuyến khích các dự án do nhà đầu tư đề xuất, các nhà đầu tư khuyến nghị bổ sung quy định nguyên tắc các ưu đãi trong đấu thầu cho tất cả nhà đầu tư đề xuất dự án. Ưu đãi chi tiết nên được quy định cụ thể tại nghị định hướng dẫn thi hành của Luật PPP. Dự thảo Luật không nên bắt buộc sử dụng nhà thầu trong nước và thầu phụ trong nước, mà cho phép sử dụng nhà cung cấp trong nước và nước ngoài theo sự lựa chọn của nhà đầu tư.

Liên quan tới quy định thu xếp tài chính trong vòng 12 tháng kể từ khi ký hợp đồng PPP (hoặc trong vòng 18 tháng trong trường hợp báo cáo nghiên cứu tiền khả thi thuộc thẩm quyền phê duyệt của Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ), các nhà đầu tư cho rằng không phù hợp...

Xây dựng các quỹ phát triển tạo nền tảng triển khai dự án PPP

Tại buổi tọa đàm, ông Đào Việt Dũng - đại diện Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam cho rằng, điểm nổi bật là cần phải xây dựng các quỹ phát triển để tạo nền tảng cho việc triển khai các dự án PPP. Thiếu những quỹ như vậy sẽ khó bảo đảm thành công cho các dự án PPP quy mô lớn.

Việc xây dựng quỹ phải được thực hiện theo một quá trình minh bạch và phải có công cụ giám sát, theo dõi. Quỹ này chính là nguồn tài chính và cũng chính là đảm bảo chủ trương đa dạng nguồn vốn cho các công trình, dự án PPP như Chính phủ từng cam kết với các nhà đầu tư.

Nội dung liên quan tới cơ chế chia sẻ rủi ro, hiện đã có một bước tiến theo như các quy định trong dự thảo Luật. Nhưng cần cụ thể hóa các nội dung cho phù hợp với từng ngành, lĩnh vực đầu tư để tăng khả năng tiếp cận các thông tin cần thiết đối với các nhà đầu tư.

Liên quan tới nội dung quyền chuyển nhượng một phần cổ phần, phần vốn góp cho nhà đầu tư khác sau khi hoàn thành xây dựng công trình đối với dự án có cấu phần xây dựng hoặc sau khi chuyển sang giai đoạn vận hành đối với dự án không có cấu phần xây dựng, ông Nguyễn Thanh Hải - đại diện Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) cho rằng, dự thảo Luật PPP không nên hạn chế quyền của nhà đầu tư chuyển nhượng toàn bộ cổ phần sau khi hoàn thành xây dựng.

Đồng thời, dự thảo không nên có quy định cấm quá cứng nhắc về vấn đề này, mà nên để khu vực tư nhân có quyền hạn nhất định trong việc quản lý vốn chủ sở hữu, tính khả thi và hiệu quả của dự án. Trong nhiều trường hợp, sự tham gia bổ sung thêm thành viên (thành viên mới hoặc thành viên liên kết) trong tổ hợp các nhà đầu tư sẽ đóng góp thêm giá trị và giúp ích thêm cho dự án./.

Bùi Tư