Đây là một đánh giá trong báo cáo sơ bộ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về ảnh hưởng của dịch bệnh corona đối với kinh tế, xã hội Việt Nam.

Dịch bệnh ảnh hưởng đến hầu hết các lĩnh vực kinh tế

Theo báo cáo này, khả năng hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020 được Quốc hội giao là rất khó khăn, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng kinh tế, thương mại, xuất nhập khẩu các quý và cả năm 2020.

Ngoài ra, dịch bệnh còn ảnh hưởng đến khả năng thu ngân sách, thị trường chứng khoán, đầu tư và các lĩnh vực xã hội. Tùy vào khả năng khống chế, dịch bệnh có thể kéo dài đến hết quý I, thậm chí có thể kéo dài sang quý II trong năm 2020.

Cụ thể, đối với tăng trưởng kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư dự kiến hai kịch bản. Kịch bản 1 là nếu dịch corona được khống chế kịp thời trong quý I/2020, ước tính GDP năm 2020 tăng 6,27% so với năm trước. Kịch bản 2 là nếu dịch corona được khống chế trong quý II/2020, ước tính GDP năm 2020 tăng 6,09% so với năm trước. Như vậy, để năm 2020 đạt mức tăng trưởng GDP 6,8% như mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 01/NQ-CP là thách thức rất lớn, khả năng sẽ không đạt được mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.

Đối với chỉ số giá tiêu dùng, ảnh hưởng của dịch bệnh có thể làm tăng giá thuốc y tế, giá điện sinh hoạt. Tuy nhiên, giá thực phẩm tươi sống như thịt lợn, thịt gà, thịt bò, rau xanh; giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình; giá dịch vụ du lịch, khách sạn, dịch vụ vui chơi, giải trí có thể sẽ giảm trong ngắn hạn do nhu cầu tiêu dùng giảm và nhu cầu ăn uống ngoài gia đình giảm, nhu cầu du lịch, lễ hội giảm.

Ở kịch bản 1, giá lương thực, thực phẩm, đồ uống, may mặc chỉ tăng cao vào các dịp lễ Tết do nhu cầu tăng, sau đó trở về mức ổn định theo đúng quy luật tiêu dùng; ảnh hưởng của dịch Corona kết thúc ở quý I/2020, CPI tháng 2 và tháng 3/2020 giảm so với tháng trước; giá xăng dầu, giá gas không tăng so với năm 2019; giá dịch vụ giáo dục tăng theo lộ trình tác động làm tăng CPI 0,35%. Dự báo CPI bình quân năm 2020 so năm 2019 tăng 3,96%.

Ở kịch bản 2, giả thiết như kịch bản 1 nhưng giá thịt lợn bình quân năm 2020 tăng thêm 10% tác động vào CPI khoảng 0,42%; giá xăng dầu điều chỉnh tăng thêm 5% tác động lên CPI tăng khoảng 0,5%; giá gas tăng 10% ước tính sẽ tác động làm CPI tăng khoảng 0,12%; thiên tai và thời tiết bất lợi như hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước cho thủy điện có thể xảy ra; dịch Corona tiếp tục diễn biến sang quý II/2020. Dự báo CPI bình quân năm 2020 so năm 2019 tăng 4,86%.

Xuất khẩu quý II có thể giảm 20%

Bên cạnh đó, dịch bệnh cũng tác động đáng kể cả trực tiếp và gián tiếp đến nhiều ngành, lĩnh vực trong nền kinh tế. Trong đó, lĩnh vực xuất, nhập khẩu, du lịch… là những ngành ảnh hưởng trực tiếp.

Ở lĩnh vực xuất, nhập khẩu, nếu dịch Corona kết thúc cuối quý I/2020, ước tính quý I đạt kim ngạch xuất khẩu 46,5 tỷ USD, giảm 21% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: xuất khẩu các mặt hàng nông sản và nông sản chế biến, hàng lâm sản giảm khoảng trên 29%, hàng thủy sản giảm 38%, hàng dệt may giảm 22%, hàng giày dép giảm 17%, hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện giảm 8%, hàng điện thoại các loại và linh kiện giảm 27%. Xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc quý I đạt 5,6 tỷ USD, giảm 25% so với cùng kỳ năm trước, trong đó các mặt hàng nông sản và nông sản chế biến, hàng lâm sản giảm khoảng 30%, hàng thủy sản giảm 33%.

Về nhập khẩu, ước tính quý I kim ngạch nhập khẩu đạt 50 tỷ USD, giảm 13% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: tư liệu sản xuất đạt 45 tỷ USD, giảm 12% (nhập khẩu máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng giảm 10%; nguyên, nhiên, vật liệu giảm 15%); hàng tiêu dùng đạt 5 tỷ USD, giảm 17%. Nhập khẩu từ Trung Quốc quý I đạt kim ngạch 14,2 tỷ USD, giảm 12% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: tư liệu sản xuất đạt 13,8 tỷ USD, giảm 9% (máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng giảm 7%; nguyên, nhiên, vật liệu giảm 10%); hàng tiêu dùng đạt 450 triệu USD, giảm khoảng 61%.

Trong trường hợp dịch corona kéo dài đến cuối quý II/2020, ước tính quý II đạt kim ngạch xuất khẩu 51 tỷ USD, giảm 20% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu các mặt hàng nông sản và nông sản chế biến, hàng lâm sản giảm khoảng 32%, hàng thủy sản giảm 27%, hàng dệt may giảm 23%, hàng giày dép giảm 26%, hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện giảm 16%, hàng điện thoại các loại và linh kiện giảm 15%. Xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc quý II đạt 5,6 tỷ USD, giảm 56% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Các mặt hàng nông sản và nông sản chế biến, hàng lâm sản giảm khoảng trên 60%, hàng thủy sản giảm 57%.

Ước tính quý II kim ngạch nhập khẩu đạt 53 tỷ USD, giảm 16% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: tư liệu sản xuất đạt 47,7 tỷ USD, giảm 15,6% (nhập khẩu máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng giảm 15%; nguyên, nhiên, vật liệu giảm 16%); hàng tiêu dùng đạt 5,3 tỷ USD, giảm 23%. Nhập khẩu từ Trung Quốc quý II đạt kim ngạch 15 tỷ USD, giảm 23% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Tư liệu sản xuất đạt 14,8 tỷ USD, giảm 18% (máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng giảm 14%; nguyên, nhiên, vật liệu 21%); hàng tiêu dùng đạt 212 triệu USD, giảm 86%.

H.Y