Ảnh T.L minh họa

PV: Trong phiên thảo luận về kinh tế xã hội gần đây, một số đại biểu cho rằng phải minh bạch hoá, tính đúng, tính đủ chi phí giá cả các hàng hoá, dịch vụ mà Nhà nước còn bao cấp. Quan điểm của ông về vấn đề này ra sao?

ĐB Hoàng Quang Hàm: Việc điều chỉnh giá mặt hàng nào thì cũng sẽ tác động đến cuộc sống người dân, đến chỉ số lạm phát. Năm nay, một thuận lợi cho điều hành của Chính phủ là dư địa vẫn còn. Tuy nhiên, việc điều chỉnh giá phải có bước đi thích hợp để người dân chấp nhận được và phù hợp với chính sách điều hành kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát.

Quan điểm của Nhà nước là những người có thu nhập trung bình, cao thì họ tự lo, người nghèo thì Nhà nước sẽ hỗ trợ. Chẳng hạn như viện phí tăng thì người nghèo được bảo hiểm trả. Tuy nhiên, ở đây cũng có câu chuyện là khi thực hiện chính sách hỗ trợ thì số tiền ngân sách phải bỏ ra tương đối lớn, nhất là trong bối cảnh ngân sách khó khăn. Khi đó, phải điều chỉnh chính sách, định mức, để Nhà nước và người dân cùng chi trả, vừa để giảm chi cho ngân sách, vừa nâng cao chất lượng dịch vụ.

Lộ trình điều chỉnh giá các mặt hàng trong đó có giá điện phải tiệm cận theo giá thị trường mà Chính phủ đã xác định là chắc chắn phải thực hiện. Tuy nhiên, tôi cho rằng nó phải đi theo xu hướng không gây bất ổn, không gây ảnh hưởng lớn quá đến người dân, làm theo lộ trình như điều chỉnh giá xăng hiện nay. ĐB Hoàng Quang Hàm

PV: Liên quan đến việc Nhà nước hỗ trợ giá, đã có rất nhiều ý kiến trái chiều nhau xung quanh vấn đề giá điện, có quan điểm cho rằng giá cả phải phản ánh theo thị trường nhưng cũng nhiều người lo ngại tác động ảnh hưởng đến đời sống người dân, đến sản xuất kinh doanh? Ý kiến ông ra sao?

ĐB Hoàng Quang Hàm: Vấn đề của giá điện là câu chuyện chính sách. Đó cũng là một công cụ điều chỉnh. Điều chỉnh giá điện nó phải nằm trong bài toán điều hành kinh tế vĩ mô hài hoà.

Chúng ta đều hiểu nếu tăng giá điện sẽ ảnh hưởng ngay đến đầu vào sản xuất, đến đời sống người dân. Nhưng nếu không tăng mà Nhà nước phải bù giá thì cũng không phải là giải pháp bền vững. Vì vậy, tôi cho rằng phải hài hoà lợi ích của người dân, doanh nghiệp và Nhà nước chứ không phải nói tăng là tăng.

Chúng ta mong muốn điều hành theo quy luật của kinh tế thị trường nhưng cũng phải tính đến tác động về an sinh xã hội. Chẳng hạn, ở các vùng Tây Bắc, nhiều hộ chỉ thắp điện một lúc rồi lại tắt, với họ số tiền vài chục ngàn đồng đã là lớn.

Do đó, nếu có điều chỉnh giá cũng phải tính đến vấn đề phát triển bền vững, không để giãn quá khoảng cách giàu nghèo, để người nghèo không bị bỏ lại đằng sau trong quá trình phát triển.

PV: Tuy vậy, nếu chúng ta chậm trễ trong lộ trình tính đúng tính đủ giá hàng hoá, tiến tới cơ chế giá thị trường thì liệu có lo ngại là không những ngân sách khó khăn mà các doanh nghiệp cũng khó đẩy mạnh được đầu tư cho sản xuất, nâng cao chất lượng dịch vụ?

ĐB Hoàng Quang Hàm: Lộ trình điều chỉnh giá các mặt hàng trong đó có giá điện phải tiệm cận theo giá thị trường mà Chính phủ đã xác định là chắc chắn phải thực hiện. Tuy nhiên, tôi cho rằng nó phải đi theo xu hướng không gây bất ổn, không gây ảnh hưởng lớn quá đến người dân, làm theo lộ trình như điều chỉnh giá xăng hiện nay.

Chắc chắn cũng phải xác định là giá cả phải bù đắp được chi phí, nhưng phải đi theo lộ trình phù hợp, đảm bảo phát triển bền vững.

Tuy nhiên, có vấn đề là hiện nay các ngành đang lúng túng trong xây dựng định mức để đưa hết chi phí vào, mà rõ nhất là vấn đề viện phí. Do đó, Chính phủ cũng cần đôn đốc các bộ, ngành… tôi tin rằng chúng ta sẽ làm được dù tiến trình này đang chậm.

Lấy ví dụ với dịch vụ y tế, nếu thu đúng, thu đủ sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ, đó là điều chắc chắn. Thực ra hiện có những cơ sở y tế như Viện Mắt trung ương gần như đã bỏ hẳn bao cấp giá, giá tăng nhưng chất lượng phục vụ tăng lên tương ứng nên hoạt động rất tốt. Qua đó, có thể thấy giá cả cũng chỉ là một yếu tố.

PV: Trong cuộc họp mới đây về vấn đề cung ứng điện, Thủ tướng Chính phủ cho rằng, nguy cơ thiếu điện trong năm 2018 là có nên cần có những giải pháp thu hút đầu tư. Theo ông, liệu việc điều chỉnh giá có cần thiết để giúp thu hút đầu tư trong lĩnh vực này?

ĐB Hoàng Quang Hàm: Nguyên lý thu hút đầu tư trong và ngoài nước thì đều phải đảm bảo lợi nhuận cho nhà đầu tư. Tất nhiên là cũng phải đảm bảo hài hoà lợi ích nhà đầu tư, lợi ích của quốc gia, người dân.

Tuy nhiên, thu hút đầu tư không hẳn chỉ là vấn đề giá mà còn có nhiều chính sách khác như thuế, các thủ tục, rào cản... Vai trò của cơ quan quản lý là phải tính toán cân đối các yếu tố lợi ích kinh tế, xã hội, ổn định chứ không chỉ là yếu tố lợi nhuận như nhà đầu tư.

PV: Xin cảm ơn ông!

D.A