Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Phùng Quốc Hiển phát biểu tại UBTVQH.

Chiều 21/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã cho ý kiến về phương án sử dụng vốn trái phiếu Chính phủ (TPCP) còn dư của các dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1A và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên.

Tiết giảm 22% tổng mức đầu tư cho dự án

Theo báo cáo của Chính phủ, sau khi hoàn thành các dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1A và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên sẽ tiết kiệm được 14.259/61.680 tỷ đồng vốn TPCP đã được phân bổ theo Nghị quyết số 65/2013/QH13 của Quốc hội.

Ủy ban Tài chính ngân sách (UBTCNS) cũng như các thành viên UBTVQH đánh giá cao việc Chính phủ, Bộ Giao thông vận tải đã thực hiện rà soát tiêu chuẩn kỹ thuật, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và thi công nên đã tiết kiệm chi dự phòng dẫn tới dư nguồn vốn so với số tổng vốn đã được bố trí. Đây là lần đầu tiên một dự án có mức tiết giảm chi phí cao như vậy, có thể coi là kết quả tốt trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn TPCP.

Tuy nhiên, cũng có một số ý kiến cho rằng, tỷ trọng vốn dư lớn so với tổng vốn được bố trí (dư 22%) phần nào thể hiện việc lập dự toán, thẩm định, phê duyệt tổng mức đầu tư chưa sát với thực tiễn. Đánh giá cao việc tiết giảm khoảng 5% nhờ tiết kiệm chi phí, đẩy nhanh tiến độ thi công, nhưng Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu, Phó Chủ tịch Quốc hội Huỳnh Ngọc Sơn, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc băn khoăn liệu việc giảm chi phí nhờ tiết giảm quy mô (khoảng 15%) có đảm bảo chất lượng, công năng sử dụng các công trình hay không, cần được làm rõ.

Về đề nghị của Chính phủ phân bổ 14.259 tỷ đồng cho một số công trình giao thông nằm trên tuyến 1A và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên, đa số ý kiến trong UBTCNS cho rằng cần trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Sẽ trình Quốc hội quyết định sử dụng nguồn vốn bổ sung

Chủ nhiệm UBTCNS Phùng Quốc Hiển cho biết, riêng nguồn vốn TPCP có nguyên tắc là chỉ phân bổ cho các danh mục mà danh mục phải do Quốc hội quyết định. Nghị quyết 65 của Quốc hội đã quy định rất chi tiết danh mục các dự án nên khó có cơ sở để UBTVQH quyết định việc sử dụng nguồn vốn dư cho các dự án bổ sung. Trong khi đó, đa số các dự án trình bổ sung nằm ngoài danh mục TPCP.

Tuy nhiên, một số ý kiến tại UBTCNS và UBTVQH cho rằng, vốn TPCP là vốn NSNN nên có thể vận dụng theo khoản 1 Điều 59 của Luật NSNN như là khoản tiết kiệm chi, tăng thu của NSNN và thẩm quyền xem xét, quyết định sẽ thuộc UBTVQH.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng đây là tổng mức đầu tư đã được Quốc hội phê duyệt, không phải là phát sinh thêm. Các dự án đề nghị bổ sung cũng nằm trên tuyến quốc lộ 1A và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên, nâng cao hiệu quả sử dụng của các tuyến đường này, do đó vẫn đảm bảo đúng mục tiêu, nhiệm vụ. Do đó, UBTVQH có thể quyết định về mức phân bổ để đảm bảo sự kịp thời. Đây cũng là ý kiến của Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Công nghệ Phan Xuân Dũng và một số thành viên UBTVQH.

Ở khía cạnh khác, Chủ tịch Hội đồng dân tộc Ksor Phước ủng hộ sự cẩn trọng trong báo cáo thẩm tra của UBTCNS. Đồng tình về quan điểm, mục đích sử dụng nguồn vốn dư nhưng ông Ksor Phước cho rằng, TPCP là nguồn vốn liên quan đến nợ công, cần phải trình ra Quốc hội quyết định để đảm bảo đúng quy định. “Đây là thừa tiền, nhưng nếu thiếu tiền thì sao, cuối cùng vẫn phải gõ cửa Quốc hội thôi”, ông Ksor Phước nói.

Ngoài ra, các thành viên UBTVQH cũng nhấn mạnh cần làm rõ tính cấp thiết của các dự án. “Mức độ bức bách, cấp thiết của các công trình này đến đâu, nếu nay mai có một vài dự án cần thiết hơn thì lúc đó sẽ trở tay không kịp”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu nhận xét. Do vậy, ông Nguyễn Văn Giàu đề nghị phải bổ sung đánh giá sự cần thiết, phù hợp, tương quan các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội khác.

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Kim Ngân đề nghị Chính phủ chuẩn bị tờ trình chi tiết về phương án sử dụng vốn TPCP còn dư của các dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1A và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên, nêu rõ tính cần thiết, hiệu quả để trình ra Quốc hội quyết định vào tháng 10 tới./.

H.Y