Chính phủ mới đây đã có báo cáo gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc tiếp thu, giải trình ý kiến các đại biểu Quốc hội về dự án Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) tại Kỳ họp thứ 8.

Tất cả dự án PPP đều có cơ chế chia sẻ khi doanh thu tăng

Trong số 10 nhóm ý kiến được Chính phủ tiếp thu, giải trình, có hai vấn đề được nhiều ý kiến quan tâm là về cơ chế chia sẻ về doanh thu và vai trò của Kiểm toán nhà nước (KTNN) trong dự án PPP.

Về cơ chế chia sẻ về doanh thu, dự thảo Luật quy định cơ chế chia sẻ rủi ro về doanh thu theo hướng điều chỉnh mức giá, phí sản phẩm, dịch vụ công hoặc thời hạn hợp đồng PPP trong trường hợp doanh thu thực tế không như doanh thu trong phương án tài chính quy định tại hợp đồng trong một số trường hợp và đáp ứng điều kiện theo quy định. Đối với một số dự án trọng điểm, trường hợp sau khi đã thực hiện cơ chế trên nhưng chưa bảo đảm được mức doanh thu cần thiết thì Chính phủ và nhà đầu tư cam kết chia sẻ phần giảm thu và phần tăng thu giữa doanh thu thực tế và doanh thu cam kết tại hợp đồng.

Đa số đại biểu Quốc hội đồng thuận với sự cần thiết phải có cơ chế chia sẻ rủi ro về doanh thu với nhà đầu tư được đề xuất tại dự thảo Luật. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến yêu cầu Chính phủ phải cân nhắc, quy định rõ về nguyên tắc chia sẻ, cấp có thẩm quyền quyết định, điều kiện, đối tượng áp dụng, nguồn tiền để xử lý khi rủi ro giảm doanh thu xảy ra, cách thức kiểm soát và quản lý rủi ro tài chính quốc gia, trong đó đặc biệt lưu ý việc tạo sự bình đẳng với cơ chế chia sẻ 50% giữa nhà nước và tư nhân.

Theo Chính phủ, đây là nội dung mới, khó và là một trong các nội dung then chốt cần được tập trung nghiên cứu, đề xuất phương án có tính khả thi tại dự án Luật. Trong giai đoạn này, Chính phủ đề nghị phương án tiếp thu ý kiến các đại biểu Quốc hội theo hướng phân biệt cơ chế chia sẻ rủi ro khi giảm doanh thu và chia sẻ khi tăng doanh thu. Tất cả các dự án PPP đều áp dụng cơ chế chia sẻ khi tăng doanh thu.

Đối với cơ chế chia sẻ rủi ro khi giảm doanh thu, dự thảo bổ sung một số điều kiện thực hiện và trường hợp được áp dụng cơ chế này, cụ thể là khi doanh thu thực tế bị ảnh hưởng bởi lỗi của phía Nhà nước.

Về nguồn xử lý khi rủi ro phát sinh, hiện tại dự thảo Luật đang thiết kế theo hướng sử dụng nguồn dự phòng vốn đầu tư công trung hạn; nghiên cứu, cân nhắc bổ sung quy định HĐND cấp tỉnh có thể xem xét, quyết định việc chia sẻ rủi ro cho các dự án PPP đủ điều kiện, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư trong phạm vi quản lý, ngân sách của địa phương.

Kiểm toán với việc sử dụng tài chính công, tài sản công trong dự án PPP

Liên quan đến phạm vi của KTNN, dự thảo Luật quy định KTNN thực hiện việc kiểm toán sử dụng tài chính công, tài sản công trong dự án PPP. Ý kiến các đại biểu Quốc hội tập trung 2 nhóm quan điểm. Nhóm thứ nhất thống nhất quan điểm của Chính phủ tại dự thảo Luật về KTNN chỉ kiểm toán tài chính công, tài sản công theo quy định của Luật KTNN.

Với nội dung này, Chính phủ đề nghị phương án tiếp thu theo hướng trước khi ký kết hợp đồng, KTNN thực hiện kiểm toán tuân thủ theo pháp luật về KTNN quá trình chuẩn bị dự án, kết quả lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án PPP có sử dụng tài chính công, tài sản công.

Nhóm thứ hai cho rằng dự án PPP bản chất là dự án đầu tư công nên KTNN phải kiểm toán toàn bộ dự án PPP, kể cả phần đầu tư từ nguồn vốn tư nhân. Với quan điểm này, Chính phủ đề nghị phương án tiếp thu theo hướng sau khi ký kết hợp đồng, KTNN thực hiện kiểm toán pháp luật về KTNN đối với việc sử dụng tài chính công, tài sản công trong dự án PPP.

Hiện nay, dự thảo Luật vẫn được tiếp tục lấy ý kiến. Theo chương trình dự kiến, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội sẽ cho ý kiến về dự thảo Luật này tại phiên họp tới và sau đó, Luật sẽ được Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 9.

D.A