Đây là 1 trong số các nội dung được thảo luận tại Hội thảo lấy ý kiến sửa đổi, bổ sung Chiến lược phát triển dự trữ quốc gia (DTQG) đến năm 2030 và góp ý dự thảo các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Dự trữ quốc gia năm 2025 do Cục Dự trữ Nhà nước tổ chức vào chiều ngày 12/3.

Cục trưởng Cục Dữ trữ Nhà nước Bùi Tuấn Minh phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Mạnh Tuấn

Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Tuấn Minh - Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước cho biết, các Nghị quyết số 39-NQ/TW và 79-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu mới đối với hệ thống DTQG. Theo đó, DTQG không chỉ phục vụ công tác cứu trợ khẩn cấp mà cần từng bước phát triển thành nguồn dự trữ chiến lược, góp phần bảo đảm an ninh kinh tế, tài chính, năng lượng và lương thực, đồng thời hỗ trợ ổn định thị trường khi xảy ra biến động lớn.

Tuy nhiên thực tiễn cho thấy, quy mô DTQG hiện nay vẫn còn thấp so với yêu cầu trong bối cảnh mới. Đơn cử, danh mục hàng dự trữ còn tương đối hẹp, chủ yếu tập trung vào một số mặt hàng truyền thống, chưa bao quát đầy đủ các nguồn lực cần thiết để ứng phó với những rủi ro mới như biến động thị trường năng lượng, dịch bệnh, thiên tai quy mô lớn hoặc gián đoạn chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, sự tham gia của một số bộ, ngành trong việc xây dựng hệ thống dự trữ chuyên ngành chưa đồng đều, khiến việc xác định danh mục, quy mô và cơ cấu hàng dự trữ quốc gia chưa thật sự gắn với yêu cầu quản lý của từng lĩnh vực…

Toàn cảnh Hội thảo. Ảnh: Mạnh Tuấn

Để hoàn thiện Chiến lược phát triển DTQG, Ban Tài chính quản lý hàng dự trữ - Cục Dự trữ Nhà nước đề xuất bổ sung một số mặt hàng do Bộ Tài chính trực tiếp quản lý, gồm lương thực và thực phẩm như ngũ cốc thành phẩm, lương khô; cùng các vật tư, thiết bị phục vụ cứu hộ, cứu nạn như xuồng cao su, xuồng composit gắn động cơ nhẹ, cầu phao các loại, flycam và máy bay không người lái. Việc bổ sung các mặt hàng này xuất phát từ nhu cầu thực tế của các địa phương trong công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai.

Đáng chú ý, mặt hàng thiết bị phóng dây cứu hộ được đề xuất loại khỏi danh mục hàng dự trữ quốc gia do Bộ Tài chính trực tiếp quản lý theo Nghị định số 94/NĐ-CP, bởi đây là mặt hàng kinh doanh có điều kiện và thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công an.

Đối với mức DRQG do Bộ Tài chính trực tiếp quản lý, Cục Dự trữ Nhà nước đề xuất xây dựng mức dự trữ tương đương khoảng 0,2% GDP vào năm 2030 nhằm góp phần thực hiện mục tiêu tổng mức DTQG đạt tối thiểu khoảng 1% GDP.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến đã đề xuất cần xác định rõ danh mục hàng dự trữ chiến lược trong giai đoạn tới. Theo đó, các nhóm hàng có thể bao gồm năng lượng chiến lược; khoáng sản, kim loại và vật liệu chiến lược; vật tư và linh kiện công nghệ cao; hàng y tế chiến lược; hạ tầng số, viễn thông và an ninh mạng; cùng các mặt hàng đặc thù phục vụ quốc phòng, an ninh.

Bên cạnh việc hoàn thiện danh mục hàng dự trữ, nhiều ý kiến cũng cho rằng cần xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia hoạt động DTQG nhằm nâng cao nguồn lực cho hệ thống dự trữ. Một số đề xuất được đưa ra như bố trí quỹ đất để doanh nghiệp xây dựng kho bảo quản, áp dụng chính sách ưu đãi thuế hoặc hỗ trợ giảm lãi suất vay ngân hàng đối với các doanh nghiệp tham gia hoạt động dự trữ quốc gia.

Theo Cục trưởng Bùi Tuấn Minh, các ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện định hướng sửa đổi Chiến lược phát triển DTQG đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời xây dựng hệ thống nghị định hướng dẫn thi hành Luật Dự trữ quốc gia năm 2025 bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

Cục trưởng Bùi Tuấn Minh cũng cho biết, việc hoàn thiện thể chế được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng hệ thống dự trữ quốc gia theo hướng chủ động, chiến lược và linh hoạt, đủ năng lực ứng phó với các tình huống khẩn cấp, đồng thời hỗ trợ điều tiết thị trường và bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.