Với hệ thống các hiệp định thương mại tự do, vị thế và hình ảnh của Việt Nam đã thay đổi trên bản đồ thương mại quốc tế. Ảnh: TL

Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh nhấn mạnh khi trao đổi với báo giới bên lề Lễ khai trương Cổng thông tin điện tử về Hiệp định thương mại tự do Việt Nam (FTAP), diễn ra sáng ngày 23/12, tại Hà Nội.

* PV: Việt Nam đang tham gia rất nhiều FTA, Bộ trưởng đánh giá thế nào về các FTA đó cũng như quá trình thực thi thời gian qua?

- Bộ trưởng Trần Tuấn Anh: Việt Nam thay đổi vai trò từ nước chịu nhiều sức ép mở cửa hội nhập, đến nay chúng ta đang đóng vai trò dẫn dắt quá trình hội nhập, thể hiện ở nhiều hiệp định song phương và đa phương đã được ký kết trong thời gian qua. Tính đến nay, nước ta đã ký kết 14 FTA khu vực và song phương (trong đó đang thực thi 13 FTA), đã kết thúc đàm phán 1 và đang đàm phán 2 hiệp định với các đối tác khác.

Có thể thấy, sự hội nhập của Việt Nam đã đi vào thực chất và len lỏi tới từng lĩnh vực kinh tế cũng như đời sống, xã hội của doanh nghiệp và người dân.

Tuy nhiên đến nay, hiểu biết và nhận thức của người dân cũng như cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ về các FTA còn rất hạn chế. Do đó, quá trình khai thác các cơ hội đến từ các hiệp định vẫn chưa thực sự hiệu quả.

Chính vì vậy chúng ta cần tìm tòi những phương án mới để đạt được hiệu quả cao hơn trong công tác tuyên truyền phổ biến, hỗ trợ doanh nghiệp nắm bắt thông tin và biến thành hành động, kế hoạch hội nhập. Cổng thông tin điện tử về FTA ra đời sẽ cho phép doanh nghiệp có thể tra cứu tất cả các thông tin cần thiết, đặc biệt là các cam kết liên quan đến thuế, quy tắc xuất xứ, dịch vụ và đầu tư...

* PV: Những FTA mà Việt Nam tham gia đã hỗ trợ như thế nào cho nền xuất khẩu nước ta thời gian qua, nhất là trong bối cảnh đại dịch Covid – 19 bùng phát từ đầu năm đến nay, thưa Bộ trưởng?

- Bộ trưởng Trần Tuấn Anh: Với hệ thống các FTA, vị thế và hình ảnh của Việt Nam đã thay đổi trên bản đồ thương mại quốc tế cũng như trên chính trường quốc tế. Sự chủ động tham gia cũng như việc thể hiện tốt vai trò dẫn dắt trong khu vực và thế giới đã thay đổi thế và lực cho Việt Nam.

Bên cạnh đó, chúng ta không chỉ nâng cao được năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, các hoạt động thương mại quốc tế, của doanh nghiệp, của sản phẩm hàng hóa thương hiệu Việt mà chúng ta còn tạo được thế đứng vững chắc trong các chuỗi liên kết của khu vực và thế giới.

Thêm vào đó, chúng ta đều thấy có những sự cải thiện rất đáng kể năng lực nội tại của nền kinh tế trong khía cạnh sản xuất cũng như xuất nhập khẩu. Thông qua việc thực thi hiệu quả các FTA để gia tăng năng lực xuất khẩu, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu duy trì con số từ 8 – 10% trong thập niên qua; trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu lớn trên thế giới, với tỷ trọng xuất nhập khẩu đứng ở vị trí thứ 26…

Đáng chú ý, thông qua những kết quả đó, Việt Nam đã có cơ hội tái cơ cấu nền kinh tế và hướng đến phát triển bền vững, không chỉ ở các ngành kinh tế trực tiếp sản xuất như nông nghiệp, công nghiệp mà cả trong lĩnh vực dịch vụ, thương mại cũng như các hạ tầng quan trọng của đất nước.

* PV: Như vậy, trong bối cảnh cộng hưởng của tất cả các FTA mà Việt Nam đã tham gia, Bộ trưởng nhận định như thế nào về triển vọng xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam năm 2021?

- Bộ trưởng Trần Tuấn Anh: Trong bối cảnh mới với rất nhiều yếu tố khó lường và khó đoán định của thế giới như chiến tranh thương mại, bảo hộ mậu dịch, dịch bệnh, thiên tai…có thể dự đoán, thời gian tới sẽ còn nhiều khó khăn, thách thức cho hoạt động thương mại quốc tế cũng như xuất nhập khẩu của các quốc gia, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển như Việt Nam.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn tự tin khẳng định năm 2021 và những năm sắp tới, về cơ bản chúng ta sẽ có nhiều thuận lợi đến từ chiến lược hội nhập của đất nước, các cơ hội từ FTA đã ký kết và sẽ ký kết, những chính sách đúng đắn của Đảng, Chính phủ trong tất cả các khía cạnh từ tái cơ cấu về kinh tế, chính sách an sinh xã hội, cải cách thủ tục hành chính, nỗ lực hoàn thiện về cơ chế pháp luật, nền tảng chuyển đổi số của nền kinh tế…

Tôi vững tin năm 2021 sẽ chứng kiến sự phát triển của Việt Nam, trong đó có cả khía cạnh thương mại quốc tế và xuất nhập khẩu. Hiện còn quá sớm để đưa ra những con số cụ thể nhưng chúng ta đã xây dựng những kịch bản phát triển, trong đó về cơ bản vẫn duy trì được xu thế tăng trưởng chung.

Đáng chú ý, các yêu cầu cấp bách và quan trọng nhất trong năm tới đặt ra là chúng ta cần tổ chức tốt, thực hiện tốt những nội dung về phổ biến pháp luật về các FTA cho doanh nghiệp, người dân; tổ chức luật hóa các nội dung và xây dựng được hệ thống văn bản hướng dẫn kịp thời cho doanh nghiệp, không chỉ thực thi một cách chủ động mà còn được tạo thuận lợi tối đa để khai thác hiệu quả FTA… Thông qua đó, khẳng định và nâng cao được vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Song song với đó, tổ chức tái cơ cấu lại nền kinh tế, thực hiện các chính sách xã hội, đảm bảo cho tất cả mọi đối tượng không bị bỏ lại phía sau, không bị tác động xấu của hội nhập và cuối cùng là hướng đến phát triển bền vững… Tất cả các yếu tố này sẽ mang lại động lực mới cho sự tăng trưởng, phát triển của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian tới.

* PV: Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Tố Uyên