Xung quanh vấn đề này, phóng viên TBTCVN đã có cuộc trao đổi với ông Vũ Vĩnh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội.

PV: Hiện nay trên thị trường, giá một số sản phẩm chăn nuôi trong nước vẫn ở mức cao hơn sản phẩm nhập khẩu từ nước ngoài, theo ông, nguyên nhân vì sao?

Ông Vũ Vĩnh Phú: Hiện nay, sản xuất, chăn nuôi của ta còn rất manh mún, nhỏ lẻ, chủ yếu là hộ gia đình, quy mô cỡ trang trại chỉ khoảng 10 -15%.

Bên cạnh đó, có thể thấy, người sản xuất chăn nuôi nước ta đang bị ép cả “đầu vào” và “đầu ra”. Tức là từ con giống, thức ăn, thuốc dịch bệnh… trong khi về đầu ra lại không được bán trực tiếp ra thị trường mà đa số thông qua thương lái, qua bán buôn cấp 1, cấp 2…

Theo thống kê, các kênh phân phối của chúng ta hiện nay qua rất nhiều tầng lớp trung gian và chính điều này đã góp phần không nhỏ vào việc đẩy giá sản phẩm lên cao.

Ngoài ra, bên cạnh đó còn có yếu tố liên quan đến phí, thuế… Vì vậy, giá thành của các sản phẩm chăn nuôi cao là điều tất yếu.

Về câu chuyện gà nhập khẩu Mỹ có mức giá rẻ hơn rất nhiều lần so với gà trong nước, tôi cho rằng, nếu có đầy đủ chứng lý thì nên kiện để đảm bảo công bằng trong thương mại... Ông Vũ Vĩnh Phú

Trong khi đó, sản phẩm chăn nuôi nhập ngoại lại được sản xuất bằng công nghiệp, năng suất cao… nên giá thành rẻ hơn. Điều này đã gây nên những khó khăn không nhỏ cho hàng Việt. Sắp tới, khi mức thuế nhập khẩu xuống còn 0% - 5% thì sẽ còn bất lợi và cam go hơn cho sản phẩm của nước ta.

PV: Một thực trạng đang “nóng” trong dư luận là gà nhập khẩu Mỹ có mức giá rẻ hơn rất nhiều lần so với hàng Việt. Vậy theo ông nguyên nhân là do đâu? Hiệp hội Chăn nuôi Việt Nam đang có kế hoạch kiện chống bán phá giá đối với sản phẩm này, quan điểm của ông thế nào?

Ông Vũ Vĩnh Phú: Theo điều tra, thịt gà bán tại Mỹ có giá khoảng 200.000 đồng/1kg, vậy tại sao thị trường Việt Nam lại nhập vào có 20.000 đồng/kg. Đây đang là câu hỏi lớn đối với chúng ta.

Có thể có nhiều giả thuyết đặt ra về nguyên nhân như sản phẩm gần hết hạn sử dụng, hoặc do phụ phẩm là cánh, chân… mà thị trường Mỹ không sử dụng. Tuy nhiên, vẫn có một điểm vô lý tại sao vận chuyển quãng đường dài mà vẫn bán với mức giá rẻ như thế.

Tôi cho rằng, nếu mình đầy đủ chứng lý thì nên kiện để đảm bảo công bằng trong thương mại, sản xuất chăn nuôi, bán lẻ đối với nhà sản xuất trong nước.

PV: Thời gian vừa qua, một loạt nghi vấn về các sản phẩm chăn nuôi nhập khẩu tràn lan với chất lượng không đảm bảo. Ông đánh giá thế nào về hàng rào bảo hộ trong nước cho chăn nuôi?

Ông Vũ Vĩnh Phú: Hàng rào bảo hộ trong nước cho chăn nuôi hiện nay của nước ta quá yếu ớt, mỏng manh. Hiện đa số chúng ta chỉ qua hậu kiểm là chính, trong khi hàng hóa nhập “tràn” ra thị trường, nên việc kiểm tra, kiểm soát sẽ rất khó khăn.

PV: Thưa ông, trong khi nhập khẩu các sản phẩm chăn nuôi vào nước ta diễn ra ồ ạt thì xuất khẩu sang các thị trường lại rất khó khăn. Theo ông, điểm yếu nhất của nhà sản xuất Việt để xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi ra thị trường thế giới là gì?

- Ông Vũ Vĩnh Phú: Chúng ta đang xuất khẩu lợn sữa sang Hồng Kông, gà sang Nhật Bản…Tuy nhiên, con số này rất thấp. Nguyên nhân là do DN không nắm được thông tin thị trường, chất lượng sản phẩm chưa đáp ứng hàng rào kỹ thuật…

Tuy nhiên, không chỉ do DN mà còn do bàn tay "bà đỡ" của nhà nước. Hiện chúng ta chưa xây dựng được tiêu chuẩn của khu vực, quốc tế, chưa quy hoạch được phát triển vùng, chưa có chính sách để phát triển sản xuất bền vững… Nên người dân nay nuôi con này, mai nuôi con khác, chạy theo phong trào…

Nền chăn nuôi như vậy thì không bao giờ có thể phát triển bền vững và cạnh tranh trên thị trường được.

PV: Vậy theo ông, chúng ta cần làm gì để hạn chế nhập khẩu sản phẩm chăn nuôi và phát triển bền vững, giữ được thị trường trong nước và xuất khẩu?

Ông Vũ Vĩnh Phú: Đầu tiên, bên cạnh việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các chuẩn quốc tế thì các nhà sản xuất, DN Việt phải tính đến chuỗi phân phối. Chúng ta cần thiết phải lập chuỗi sản xuất – phân phối, bởi nếu không, chúng ta sẽ trở thành người đi làm thuê.

Đồng thời, cơ quan nhà nước cần xây dựng các văn bản pháp lý về tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và các phương tiện kiểm soát hàng rào.

Ở các nước đã luật hóa về phân chia lợi nhuận cho người sản xuất. Ví như Thái Lan, khi bán ra 1kg đường thì người sản xuất mía được 70% và trung gian 30%. Còn ở nước ta chưa có quy định này nên người sản xuất trực tiếp rất thiệt thòi, trong khi sản xuất mới là gốc mà lợi ích thấp thì đương nhiên là không bền vững.

PV: Xin cảm ơn ông!

Tố Uyên- Phúc Nguyên