Giá vàng SJC bị hoài nghi về tính minh bạch
Đóng cửa phiên giao dịch cuối cùng của năm 2016, giá vàng SJC niêm yết trên bảng giá của Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn áp dụng tại thị trường TP. Hồ Chí Minh đứng tại mức 35,00 – 36,10 triệu đồng/lượng (giá mua vào – bán ra), áp dụng tại thị trường Hà Nội và các địa phương khác đứng tại mức 35,00 – 36,10 triệu đồng/lượng. Còn trên bảng giá của Tập đoàn DOJI, giá vàng SJC đóng cửa phiên giao dịch cuối năm 2016 đứng tại mức 36,15 – 36,30 triệu đồng/lượng.
So với tháng 11, giá vàng tháng 12/2016 tăng lên thêm được 260 ngàn đồng/lượng và tính chung cả năm 2016 tăng lên được 3,33 triệu đồng/lượng. Đây được coi là một kết quả tích cực của giá vàng năm 2016, khi ở năm 2015, giá vàng SJC cả năm đã bị sụt giảm 2,4 triệu đồng/lượng.
Còn trên thị trường thế giới, giá vàng giao ngay niêm yết trên bảng giá trực tuyến Kitco tại thời điểm đóng cửa năm 2016 đứng tại mức 1.150,09 USD/ounce. Mức giá này hiện tăng hơn so với mức giá đóng cửa năm 2015 là 98 USD/ounce. Qui đổi theo tỷ giá bình quân liên ngân hàng, giá vàng giao ngay trên thị trường thế giới hiện tương đương khoảng 31,4 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá vàng SJC bán ra tại TP. Hồ Chí Minh khoảng 4,7 triệu đồng/lượng.
Như vậy, giá vàng SJC tại thị trường Việt Nam năm 2016 đã có mức tăng lớn hơn khá nhiều so với mức tăng của giá vàng trên thị trường thế giới, đồng thời mức chênh lệch giữa giá vàng SJC so với giá vàng thế giới đã lại nới rộng tới gần 1 triệu đồng/lượng so với năm 2015 (mức chênh năm 2015 là 3,8 triệu đồng/lượng).
Mức tăng mạnh và lệch nhịp như vậy của diễn biến giá vàng SJC so với giá vàng thế giới, cũng như việc neo giữ giá của vàng SJC ở mức cao hơn nhiều so với giá vàng thế giới như vậy đang đặt ra những mối hoài nghi về sự minh bạch của diễn biến giá vàng SJC trên thị trường hiện nay.
Một điểm cũng gây ra những băn khoăn và đặt câu hỏi của giới phân tích thị trường vàng trong tháng cuối năm 2016, đó là việc liệu có hay không tình trạng “chặt chém” người mua bán vàng ở Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn, khi công ty này niêm yết giá bán ra cao vênh so với giá mua vào tới 1,1 triệu đồng/lượng như hiện nay? Mức chênh lệch mà nhà vàng này đưa ra có khoảng cách lớn như vậy liệu có được coi là bất thường và liệu có phù hợp với các qui định quản lý thị trường vàng?
Những câu hỏi có tính nghi ngờ như vậy của dư luận đang chờ đợi câu trả lời từ cơ quan quản lý nhà nước, bởi vàng miếng SJC hiện đang là thương hiệu vàng quốc gia, được Chính phủ giao cho Ngân hàng Nhà nước tổ chức quản lý hoạt động sản xuất...
Giá USD cả năm 2016 tăng khoảng 300 đồng/USD
Tỷ giá VND/USD ở các ngân hàng thương mại bắt đầu tăng lên khá mạnh kể từ giữa tháng 11/2016 và hiện đang đứng ở quanh mức 22.800 đồng/USD ở chiều bán ra. Mức giá này đã cao hơn tỷ giá ngày cuối năm 2015 khoảng từ 260 đến 300 đồng/USD tùy mức giá niêm yết ở các ngân hàng khác nhau.
Khảo sát tại thời điểm đóng cửa phiên giao dịch cuối năm 2016 cho thấy, tỷ giá VND/USD niêm yết tại ngân hàng VietinBank đứng ở mức 22.710 – 22.790 đồng/USD (giá mua vào – bán ra); BIDV và Vietcomban cùng đứng tại mức giá 22.720 – 22.790 đồng/USD.
Ở các ngân hàng thương mại khác có mức niêm yết giá bán ra nhỉnh cao hơn, như Eximbank và ACB cùng niêm yết tại mức 22.700 – 22.800 đồng/USD; Sacombank niêm yết tại mức 22.710 – 22.819 đồng/USD; Techcombank niêm yết tại mức 22.710 – 22.810 đồng/USD; TPBank niêm yết tại mức 22.714 – 22.814 đồng/USD...
Theo đánh giá của giới phân tích thị trường tiền tệ cho thấy, năm 2016 được coi là năm có sự điều hành linh hoạt và phù hợp của cơ quan quản lý nhà nước, giúp cho tỷ giá VND/USD không tạo ra các diễn biến giật cục trước các cú sốc tác động từ bên ngoài.
Điểm nhấn đang lưu ý, đó là việc ngay từ đầu năm 2016, Ngân hàng Nhà nước đã lần đầu tiên áp dụng cơ chế điều hành tỷ giá mới bằng cách công bố tỷ giá trung tâm hàng ngày, giúp định hướng diễn biến tỷ giá bám sát thị trường liên ngân hàng trong nước, cân đối vĩ mô và tình hình trên thị trường quốc tế.
Mặc dù, trong năm qua, thị trường tiền tệ gặp phải hai cú sốc khá lớn tác động mạnh tới diễn biến của đồng USD, cũng như các đồng tiền chủ chốt khác trên thế giới đó là sự kiện 'Brexit' với việc nước Anh bỏ phiếu rời Liên minh châu Âu (EU) và cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ với việc ông Donal Trump bất ngờ thắng cử... nhưng nhìn chung tỷ giá đồng VND với các đồng tiền khác trong nước không diễn ra biến động đột biến.
Còn việc giá đồng USD tăng lên khoảng 300 đồng/USD so với năm 2015 được các nhà phân tích đánh giá là phù hợp. Bởi giá đồng USD tăng nhẹ vào cuối năm là do yếu tố mùa vụ, cũng như do ảnh hưởng từ việc đồng USD tăng giá mạnh so với các đồng tiền chủ chốt khác, kể từ sau kết quả bầu Tổng thống Mỹ vừa qua.
Có thể thấy rằng, năm 2016 đã khép lại với những kết quả được ghi nhận trong diễn biến và điều hành đối với thị trường tiền tệ, khi lãi suất được điều hành phù hợp với diễn biến vĩ mô và thị trường tiền tệ, qua đó việc ổn định được mặt bằng lãi suất trong năm 2016, đồng thời diễn biến của tỷ giá tạo được xu thế ổn định, ngày càng thích ứng và phù hợp hơn.
Tuy nhiên, diễn biến của giá vàng SJC trên thị trường năm 2016 vẫn để lại những lo ngại về tính minh bạch, nhất là trong những tháng cuối năm, mặc dù giá vàng trên thị trường thế giới có xu hướng giảm xuống, nhưng giá vàng SJC ở thị trường Việt Nam vẫn có hiện tượng neo giữ giá, khoảng cách chênh lệch giữa giá mua vào – bán ra ở các hiệu vàng dường như còn có tính tùy tiện theo cách đặc lợi cho các nhà vàng.
Bên cạnh đó, mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới lại đang ngày càng doãng rộng hơn trong bối cảnh không xuất hiện yếu tố bất bình thường về cung cầu, cũng như không có được thông tin cần thiết phát đi từ cơ quan quản lý nhà nước chức năng. Đây là vấn đề có tính tồn tại, cần có sự xem xét hợp lý trong công tác điều hành, để hoạt động của thị trường vàng năm 2017 bám sát được tinh thần chỉ đạo của Chính phủ là phải ngày càng ổn định và minh bạch hơn./.
Đỗ Minh
