Đây là nội dung được trao đổi, thảo luận tại Hội nghị “DNXH và phát triển bền vững”, do Tạp chí Kinh tế và Dự báo (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) phối hợp với Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh tổ chức ngày 28/8, tại Hà Nội.

Ông Phan Đức Hiếu – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết, loại hình DNXH không còn mới ở Việt Nam và đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong nhiều năm trở lại đây. Tuy nhiên, phải đến Luật DN 2014 mới có những quy định chính thức thừa nhận về pháp lý đối với DNXH.

Cũng theo ông Hiếu, hiện nay ở Việt Nam, mô hình DNXH tồn tại dưới nhiều hình thức tổ chức và địa vị pháp lý khác nhau như tổ chức phi lợi nhuận, tổ chức từ thiện, hợp tác xã, DNXH đăng ký theo Luật DN 2014… Các DNXH hoạt động đa dạng trên các lĩnh vực như giáo dục, đào tạo, chăm sóc sức khỏe, thủ công mỹ nghệ, truyền thông cộng đồng, nông nghiệp, bảo vệ môi trường… Qua đó, các DNXH đã góp phần hỗ trợ Chính phủ trong giải quyết các vấn đề xóa đói, giảm nghèo, hỗ trợ và nâng cao năng lực cho các nhóm yếu thế, bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu…

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: D.T

Mặc dù các DNXH đã, đang có nhiều đóng góp về kinh tế, xã hội cho đất nước, tuy nhiên, theo ông Lê Xuân Đình – Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế và Dự báo, các DNXH hiện còn gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình phát triển.

Cụ thể, DNXH thiếu vốn và khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn tài chính, chưa có khung pháp lý đầy đủ cho DNXH hoạt động và sự thiếu hụt những dịch vụ hỗ trợ và nâng cao năng lực phù hợp cho DNXH. Bên cạnh đó, các hoạt động truyền thông và phát triển thương hiệu cho các DNXH gặp nhiều khó khăn do nhận thức của cộng đồng về loại hình DN này còn hạn chế. Ngoài ra, các DNXH cũng gặp những khó khăn nội tại do quy mô nhỏ và còn non trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm, nên yếu về năng lực quản lý điều hành…

Thừa nhận thực tế trên, chia sẻ từ góc độ là một DNXH, chị Tần Thị Su – Giám đốc DNXH du lịch Sapa O’Chau cho biết, DN của chị được thành lập vào năm 2007 và là cơ sở du lịch đầu tiên của người Mông tại xã Lao Chải (Sa Pa, Lào Cai). Sau hơn 10 năm phát triển, ngoài văn phòng chính và 1 khách sạn ở Sa Pa, Sapa O’Chau đã có văn phòng đại diện ở Hà Nội, kết nối khách du lịch cho 18 homestay ở Sa Pa, tạo việc làm cho hơn 50 người, chủ yếu là bà con dân tộc địa phương.

Tuy vậy, theo chia sẻ của chị Su, DN của chị hiện cũng đang gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình phát triển, nhất là vấn đề tiếp cận vốn, đất đai. “Chúng tôi muốn đầu tư vào các homestay ở trong bản, để đưa khách du lịch vào bản, nhưng khi vay vốn chỉ vay được 50 triệu đồng. Chúng tôi cũng rất khó có thể tiếp cận được quỹ đất để phát triển cơ sở lưu trú… Đặc biệt, các thủ tục pháp lý còn khá rắc rối và khi gặp khó khăn chúng tôi không biết tìm đến cơ quan nào để được hỗ trợ, giải thích rõ ràng” – chị Su nói.

Từ thực tế đó, chị Su kiến nghị, hiện nay, Chính phủ đã ban hành một số cơ chế, chính sách, ưu đãi, khuyến khích hỗ trợ phát triển DNXH. Tuy nhiên, để thực sự hỗ trợ cho các DNXH thì chính quyền địa phương cần ban hành các kế hoạch hành động thực hiện các chính sách hỗ trợ DNXH một cách cụ thể, chứ không chỉ nói chính sách hỗ trợ chung chung hay là nhắc lại các quy định của luật.

“Đặc biệt ở địa phương, chúng tôi mong muốn có một ban tư vấn cấp huyện hoặc cấp tỉnh dành cho các DNXH, các DN cộng đồng, để khi gặp khó khăn chúng tôi có thể đến liên hệ để được hỗ trợ, giải đáp. Đồng thời, chính quyền địa phương cần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các DNXH gia nhập thị trường và hoạt động hiệu quả…” – chị Su chia sẻ./.

Diệu Thiện