* Có một thực trạng là các sản phẩm “nhái” sản phẩm làng nghề được trà trộn bán chung với các sản phẩm làng nghề truyền thống của Hà Nội. Ông nhìn nhận về vấn đề này như thế nào? Đâu là giải pháp?

- Theo thống kê, cả nước có khoảng 3.000 làng nghề, riêng thủ đô Hà Nội đã có tới hơn 1.350 làng nghề, trong đó có gần 300 làng nghề được công nhận là làng nghề truyền thống. Tuy nhiên, hiện nay ở nhiều nơi các sản phẩm làng nghề truyền thống được bày bán trà trộn cùng với các sản phẩm của các địa phương khác trong cả nước, thậm chí là với sản phẩm của một số nước lân cận trong khu vực.

Ví dụ một số sản phẩm lụa của Trung Quốc được trà trộn bán chung với thương hiệu Lụa Vạn Phúc, hay xuất hiện các sản phẩm “nhái” của Gốm sứ Bát Tràng nổi tiếng. Đây là một bất cập trong phát triển các sản phẩm làng nghề truyền thống của Hà Nội.

Để giải quyết bất cập đó, tôi được biết, Hà Nội đang có kế hoạch thiết kế những mẫu sản phẩm thủ công truyền thống mang đặc trưng của Hà Nội để đặt hàng các làng nghề. Sau khi đặt hàng, các sản phẩm đó sẽ được đăng ký bản quyền và sẽ được bảo hộ về chất lượng. Điều đó đồng nghĩa với việc các cơ sở sản xuất sẽ phải cam kết đảm bảo về chất lượng cũng như có những thông tin rõ ràng, cụ thể về nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm để người tiêu dùng cũng như khách tham quan du lịch lựa chọn được đúng những sản phẩm của làng nghề truyền thống Hà Nội.

* Vấn đề đầu ra cho sản phẩm làng nghề vẫn là một bài toán cần nhiều lời giải và nhiều nghệ nhân, thợ giỏi vẫn chưa thực sự sống được bằng nghề?

Theo tôi người kinh doanh phải coi người sản xuất như là đầu tư cho chiều sâu, phải nuôi dưỡng nguồn thu. Nếu nhà kinh doanh không đặt bài toán lợi ích công bằng với người sản xuất thì không thể có những sản phẩm đẹp, chất lượng và không thể có được sự đầu tư cao độ của người thợ trong sản phẩm.. Ông Vũ Mạnh Hải

Tôi lấy ví dụ, một bức tranh sơn mài được xuất xưởng với giá 1 triệu, sau khi trừ tất cả chi phí người thợ chỉ có thể lãi 200 nghìn, nhưng người kinh doanh có thể lãi gấp 3 lần như vậy. Vì vậy, vấn đề ở đây là người kinh doanh phải chia sẻ lợi nhuận với người làm nghề.

Vấn đề này ở các nước phát triển làm rất tốt, bởi người kinh doanh họ nhận thức rõ nếu không có những người thợ giỏi, lành nghề thì không thể có những sản phẩm có giá trị cao. Bởi vậy, theo tôi người kinh doanh phải coi người sản xuất như là đầu tư cho chiều sâu, phải nuôi dưỡng nguồn thu. Nếu nhà kinh doanh không đặt bài toán lợi ích công bằng với người sản xuất thì không thể có những sản phẩm đẹp, chất lượng và không thể có được sự đầu tư cao độ của người thợ trong sản phẩm.

Giá trị của những nghệ nhân là rất cao quý, tôi hi vọng các doanh nghiệp và nhà kinh doanh quan tâm đến lợi ích của những người làm nghề. Khi nhà kinh doanh và người làm nghề được gắn kết với nhau và quyền lợi của mỗi bên được tính toán hợp lý thì nghệ nhân sẽ có cuộc sống vật chất phản ánh đích thực giá trị, chất xám mà họ bỏ ra trong mỗi sản phẩm.

* Phía Hội Nghệ nhân, thợ giỏi Hà Nội có những chính sách cụ thể để khuyến khích nghệ nhân, những người thợ giỏi bám nghề, yêu nghề và phát triển nghề, thưa ông?

- Hội là cầu nối giữa các doanh nghiệp làng nghề với các cơ quan quản lý, hội luôn lắng nghe ý kiến của các hội viên để kịp thời chuyển tải nguyện vọng của các hội viên đến cơ quan quản lý các cấp để có các chính sách phù hợp cũng như các chế độ đãi ngộ kịp thời để duy trì, phát triển làng nghề từ các nghệ nhân.

Tôi hi vọng với sự chú ý lắng nghe của các cơ quan quản lý các cấp và sự vào cuộc tích cực của hội trong việc tập hợp ý kiến của hội viên cũng như nắm bắt được thực trạng thuận lợi, khó khăn của các làng nghề để khắc phục, động viên thì các nghệ nhân, thợ giỏi sẽ yên tâm, phấn khởi để duy trì, bảo tồn và phát triển nghề./.

* Xin cảm ơn ông!

Bảo Thiên Bình