Đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số phát biểu tại hội thảo. Ảnh: T.U

Tại hội thảo “Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong thương mại điện tử (TMĐT)” diễn ra sáng nay, 18/4, Thứ trưởng Bộ Công thương Đặng Hoàng An cho biết, TMĐT tại Việt Nam đang có sự bứt phá mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng nhanh, trung bình từ 25 - 30%/năm đã tạo ra một phương thức kinh doanh mới cho các doanh nghiệp (DN). Chỉ tính riêng năm 2018, tốc độ tăng trưởng đạt mức 30%, với tổng mức doanh thu bán lẻ TMĐT đạt trên 8 tỷ USD. Việt Nam hiện đứng thứ 6 về TMĐT trên thế giới.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó là sự xuất hiện của hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng nhiều trên các gian hàng trực tuyến. "Nhiều cá nhân, tổ chức lợi dụng TMĐT để kinh doanh hàng giả, hàng cấm...với các thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi trên môi trường internet, thương mại số, gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế và cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính" - Thứ trưởng Đặng Hoàng An nhấn mạnh.

Tuy nhiên, việc chống hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ trên môi trường TMĐT gian nan hơn rất nhiều so với việc kiểm tra, xử lý ở các cửa hàng, đại lý.

Bổ sung cho nhận định này, bà Nguyễn Như Quỳnh - Phó Chánh Thanh tra, Bộ Khoa học và Công nghệ cho hay, thống kê số đơn khiếu nại bộ này nhận được từ đầu năm 2019 đến nay cho thấy, có tới 60% vụ việc liên quan đến vi phạm sở hữu trí tuệ trên môi trường TMĐT.

Còn theo ông Trần Hữu Linh - Tổng Cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường (Bộ Công thương), hiện nay TMĐT trở thành kênh tiêu thụ hiệu quả hàng giả, hàng gian, hàng cấm của nhiều đối tượng, làm mất lòng tin của người tiêu dùng.

Theo thống kê của Tổng cục QLTT, đa số các trường hợp vi phạm chủ yếu là không đăng ký và tập trung vào các cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ với thủ đoạn tinh vi. Hầu hết các trang web đăng hình ảnh hàng hóa thật với mức giá rất rẻ để để thu hút người tiêu dùng, nhất là trong lĩnh vực mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, rượu...

"Điều đáng nói ở đây là hàng hóa luân chuyển đến các công ty chuyển phát hầu hết không có hóa đơn chứng từ và hàng hóa được thanh toán qua trung gian..., gây nhiều khó khăn cho lực lượng QLTT. Đặc biệt với thanh toán điện tử, để lần tìm vết người bán người mua rất khó khăn do các quy định của ngân hàng" - ông Linh chia sẻ.

Cũng theo ông Linh, đặc điểm của kinh doanh trên internet là hàng hóa được khởi tạo trưng bán rất nhanh và gỡ đi cũng nhanh, khiến cơ quan chức năng rất khó kiểm soát. Trên thực tế, hiện nước ta chưa có công cụ để có thể kiểm soát hoạt động, quản lý sàn TMĐT một cách có hiệu quả.

Trước thực tế đó, Thứ trưởng Đặng Hoàng An cho rằng, nếu cứ chống hàng giả trên TMĐT theo phương thức truyền thống thì không thể đạt kết quả, do đó, cần xây dựng chính sách với những đặc thù của TMĐT thì mới có thể kiểm soát được thị trường này.

Đưa ra kiến nghị cụ thể, đại diện Tổng cục QLTT đề xuất xây dựng một nghị định quản lý mới có chương riêng về xử lý vi phạm hành chính trong TMĐT và phải có chế tài xử lý vi phạm mạnh tay, có sức răn đe hơn...

Còn theo ông Nguyễn Hữu Tuấn - Trưởng phòng Quản lý hoạt động TMĐT (Cục TMĐT và Kinh tế số, Bộ Công thương), cần ràng buộc trách nhiệm của các chủ sàn TMĐT trong việc nói không với hàng giả.

"Trong thời gian tới, Cục TMĐT và Kinh tế số sẽ lưu ý hơn đến việc rà soát, phân loại các website TMĐT nhằm tạo bộ lọc tốt hơn cho thị trường. Đồng thời, xây dựng hệ thống phần mềm tiếp nhận khiếu nại trực tuyến về TMĐT, sau đó chia sẻ tới các cơ quan chức năng để kịp thời xử lý các vụ việc vi phạm, cũng như cảnh báo cho người tiêu dùng" - ông Tuấn chia sẻ thêm./.

Tố Uyên