Toàn cảnh hội thảo

Các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh như vậy tại hội thảo “Nhận diện cơ hội kinh doanh trong bối cảnh Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) sớm được thông qua”, do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Bộ Công thương, Phái đoàn châu Âu tại Việt Nam (EU Delegation), Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (Eurocham), Trung tâm WTO và các đối tác tổ chức hôm nay, 10/7 tại Hà Nội.

Cơ hội tăng giá trị xuất khẩu, tăng chất lượng nhập khẩu

Phát biểu mở đầu hội thảo, ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI nhấn mạnh, việc ký kết EVFTA sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam và là chìa khóa quyết định thành công của nước ta trong quá trình hội nhập quốc tế. Đây là cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu đến những thị trường nhiều tiềm năng và nhập khẩu những thiết bị, nguyên liệu đầu vào cho kinh doanh với giá thấp, chất lượng cao…

Còn theo ông Ngô Chung Khanh - Phó Vụ trưởng Vụ Thương mại đa biên (Bộ Công thương), EVFTA sẽ tác động mạnh mẽ đến các ngành kinh tế như dệt may, thủy sản, nông nghiệp..., đặc biệt là mặt hàng gạo.

"Gạo Việt Nam vốn xuất khẩu sang EU rất khó, phải đối mặt với sự cạnh tranh từ gạo Myanmar, Campuchia (do hai nước này đang được hưởng mức thuế 0% khi xuất khẩu sang EU). Ví như ở thị trường Italy, chúng ta chỉ xuất được trung bình 100.000 USD/năm nhưng Campuchia xuất khẩu vào thị trường này lên đến vài triệu USD hàng năm" - ông Khanh phân tích.

Tuy nhiên, ngay sau khi EVFTA có hiệu lực, gạo sẽ được hưởng lợi lớn khi thuế suất về 0%. Đây là cơ hội "vàng" để Việt Nam đưa mặt hàng lợi thế của mình vào chiếm lĩnh thị trường EU.

Bên cạnh đó, dệt may cũng được đánh giá là được hưởng nhiều ưu đãi từ EVFTA. Thị trường EU vốn là một thị trường đầy tiềm năng với ngành dệt may Việt Nam trong nhiều năm qua. Khi EVFTA có hiệu lực, sản phẩm dệt may nước ta sẽ được cạnh tranh bình đẳng với các nước khác trong khu vực đang được hưởng ưu đãi về thuế khi xuất khẩu vào EU.

Đối với mặt hàng gỗ cũng vậy, ông Nguyễn Tôn Quyền - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho rằng, EVFTA mở ra nhiều cơ hội cho ngành chế biến, xuất khẩu gỗ khi mà 90% sản phẩm gỗ sẽ được hưởng thuế suất 0%.

Mặt khác, ông Quyền cho biết, EU là một trong những thị trường chính cung cấp nguồn gỗ nguyên liệu cho Việt Nam với chất lượng cao, mức độ rủi ro rất thấp. EU là nguồn cung gỗ hợp pháp lớn thứ hai cho Việt Nam sau thị trường Mỹ. Do đó, khi EVFTA được thực thi, ngành gỗ Việt Nam sẽ phần nào giảm đi gánh nặng về "đầu vào".

Cần hóa giải được các thách thức

Tại hội thảo, Chủ tịch VCCI cũng cho biết, theo xếp hạng của Diễn đàn Kinh tế thế giới, năng lực cạnh tranh của Việt Nam xếp thứ 77 trên 140 nền kinh tế thế giới. "Có thể thấy, năng lực cạnh tranh quyết định năng lực hội nhập. Hiện năng lực hội nhập của Việt Nam đang xếp ở mức trung bình, thậm chí dưới trung bình, trong khi độ mở nền kinh tế, quyết tâm hội nhập lại xếp ở tốp cao của thế giới" - Chủ tịch VCCI nhận định.

Do đó, theo ông Lộc để hiện thực hóa những cơ hội đến từ EVFTA, các DN Việt Nam sẽ phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn khắt khe về nguyên tắc xuất xứ, về hàng rào kỹ thuật như vệ sinh an toàn thực phẩm, quan hệ lao động, phát triển bền vững…"Để hóa giải những thách thức này và tận dụng tối đa các cơ hội mà EVFTA mang lại thì rất cần sự nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành và DN" - ông Lộc nhấn mạnh.

Theo ông Lộc, đầu tiên là vấn đề cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh và nội luật hóa được các quy định của EVFTA. Quá trình nội luật hóa các cam kết trong EVFTA đòi hỏi Việt Nam phải khéo léo tận dụng các khoảng không gian chính sách để sửa đổi hệ thống pháp luật phù hợp. Điều này không dễ nhưng chúng ta buộc phải làm.

Đặc biệt, bản thân DN phải có tầm nhìn toàn diện hơn, chủ động hơn trong việc tiếp cận thông tin về các thị trường mới. "VCCI sẽ là kênh quan trong để hỗ trợ DN, mở ra các cơ hội về các hiệp định thương mại tự do", -ông Lộc khẳng định.

Còn theo ông Ngô Chung Khanh, những đối thủ cạnh tranh lớn của Việt Nam hiện nay như Thái Lan, Trung Quốc, Indonesia, Malaysia... sẽ không đứng yên để nhìn Việt Nam hưởng lợi thuế quan vào EU và vượt trội hơn. Họ sẽ chủ động và đẩy mạnh việc đàm phán với EU để có được FTA với thị trường đầy tiềm năng này. Đến khi đó, Việt Nam sẽ không còn lợi thế tại EU nữa.

"Do đó, Việt Nam phải tận dụng cơ hội này càng nhanh càng tốt. DN Việt cần nhanh chóng nhập cuộc, nâng cao năng lực cạnh tranh để tận dụng tối đa lợi ích từ EVFTA" - ông Khanh nhấn mạnh./.

Bài và ảnh: Tố Uyên