Đây là những thông tin được nhấn mạnh trong bài viết của ông Tim Evans - Tổng giám đốc của Ngân hàng HSBC Việt Nam, tổng kết bức tranh kinh tế năm 2020 và nhận định cho năm mới 2021.

Năm 2020: Những thử thách "có một không hai"

Theo ông Tim Evans, năm 2020 sẽ còn phủ bóng đen trên toàn cầu trong một thời gian dài sắp tới. Đại dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn cách chúng ta làm việc, cách chúng ta sống và tương tác. "Chúng ta đã sống qua những khoảng thời gian thử thách chưa từng có và không ai trong chúng ta mong đợi. Chúng ta đã được thử thách theo những cách mà mình không bao giờ nghĩ là có thể. Chúng ta đã phải chấp nhận một thực tế về cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu, dẫn đến những thách thức về kinh tế, tài chính và xã hội" - Tổng giám đốc HSBC bình luận.

Bất chấp những thách thức "có một không hai" này, Việt Nam được đánh giá là đã xử lý cuộc khủng hoảng này tốt hơn hầu hết các quốc gia khác trên toàn cầu, từ đó, tạo tiền đề cho những dự báo kinh tế khả quan cho năm tới.

Khối Nghiên cứu kinh tế toàn cầu HSBC dự báo kinh tế Việt Nam sẽ đạt mức tăng trưởng 2,6% trong năm 2020, từ đó tạo đà phát triển để đạt mức 8,1% trong năm 2021. Mặc dù tốc độ tăng trưởng của 2020 có thể nói là thấp nhất trong nhiều năm, song HSBC cho rằng Việt Nam là quốc gia duy nhất tại ASEAN có tăng trưởng dương năm nay. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đưa ra dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2020 là 2,4% và nhận định Việt Nam là một trong bốn nền kinh tế thế giới có chỉ số GDP bình quân đầu người tăng trưởng, bên cạnh Đài Loan, Ai Cập và Trung Quốc.

Một điều đáng ghi nhận nữa trong hoàn cảnh khó khăn này chính là sự thay đổi tự thân của các doanh nghiệp (DN) Việt Nam. Theo khảo sát HSBC Navigator vừa được giới thiệu đầu tháng 12, 68% DN Việt Nam tham gia khảo sát cho biết họ đã thực hiện các thay đổi nhằm đối phó với dịch bệnh. Bên cạnh đó, trong thời gian tới họ sẽ tiếp tục đầu tư vào các kênh bán hàng, nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động, trải nghiệm khách hàng và quản lý dòng tiền/vốn.

Ông Tim Evans cũng nhấn mạnh một điểm sáng cho kinh tế Việt Nam năm 2020 là sự kiên định trong việc theo đuổi chính sách hội nhập của Chính phủ Việt Nam thể hiện ở việc ký kết Biên bản kết thúc đàm phán Hiệp định thương mại tự do Việt Nam Anh quốc (UKVFTA) vào ngày 11/12/2020, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực vào tháng 8 và việc ký kết Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vào tháng 11.

Năm 2021: Việt Nam sẽ phục hồi nhờ tiêu dùng trong nước và FDI

Bên cạnh những điểm sáng tích cực, Tổng giám đốc HSBC Việt Nam cũng nêu ra những vấn đề cần lưu ý. Theo ông, tác động của dịch bệnh diễn ra vẫn khó dự đoán lên nền kinh tế toàn cầu, mặc dù đã có những tin vui về vắc xin. Sức ép lên tài chính công sẽ gia tăng do thu ngân sách giảm xuống trong khi chi ngân sách tăng lên, do Chính phủ gia tăng gói kích cầu.

Trong khi đó, theo Ngân hàng Thế giới (WB), đầu tư cơ sở vật chất tính theo phần trăm GDP của Việt Nam nằm trong nhóm thấp nhất trong khu vực ASEAN. Điều này tạo ra những thách thức đối với sự phát triển liên tục của các dịch vụ cơ sở hạ tầng hiện đại cần thiết cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Chính phủ cũng cần tiếp tục đẩy mạnh việc cổ phần hóa các công ty nhà nước. Việc cổ phần hóa các công ty nhà nước sẽ giúp xác định lại việc phân bổ vốn đầu tư, giải phóng năng suất lao động và hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Cuối cùng là tăng trưởng bền vững. Trong hai thập kỷ qua, Việt Nam đã nổi lên là quốc gia phát thải khí nhà kính bình quân đầu người tăng trưởng nhanh nhất trên thế giới - với mức tăng khoảng 5% mỗi năm. Bên cạnh đó, Việt Nam là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước tác động của biến đổi khí hậu. Nhu cầu cấp thiết là phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng sạch. Điều tích cực là Chính phủ đã nhận thức tầm quan trọng của vấn đề và đang nỗ lực giảm thiểu tác động của tăng trưởng lên môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu một cách hiệu quả.

Bước sang năm 2021, Việt Nam sẽ tiếp tục đà hồi phục nhờ được hưởng lợi từ sự phục hồi của tiêu dùng trong nước, tăng trưởng thương mại ổn định và nhờ vào dòng vốn FDI. Trong khi đó, với bối cảnh tiêu dùng chịu ảnh hưởng tiêu cực của dịch bệnh, lạm phát sẽ tiếp tục được kiểm soát ở dưới mức bình quân 4%.

Các hiệp định thương mại đã kết thúc đàm phán, đã được ký hay đã có hiệu lực như UKVFTA, EVFTA hay RCEP sẽ tiếp tục là tiền đề vững chắc để thúc đẩy tăng trưởng cho lĩnh vực xuất khẩu, đẩy mạnh thặng dư thương mại. Với nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc và khả năng đẩy lùi dịch bệnh, Việt Nam sẽ tiếp tục là điểm đến đầu tư sáng giá trong khu vực, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử - công nghệ.

Về bức tranh tỷ giá trong năm 2021, có cơ sở để kỳ vọng tỷ giá tiếp tục được điều hành theo cơ chế linh hoạt. Với việc dự trữ ngoại hối cao kỷ lục, Ngân hàng Nhà nước có đủ công cụ và nguồn lực để điều hành tỷ giá theo hướng ổn định, đáp ứng cung - cầu thị trường. Tuy nhiên, vẫn có những thách thức cần quan sát và theo dõi như lộ trình phân phối vaccine cho Covid-19, đà hồi phục của chuỗi cung ứng toàn cầu, quá trình chuyển giao bầu cử Tổng thống Mỹ,...

Dương An