Theo Bộ GTVT, giai đoạn 2021-2025, ngành GTVT được Quốc hội phân bổ hơn 304.100 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn. Kế hoạch giải ngân vốn Bộ GTVT dự kiến sẽ tiếp tục tăng khi Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) dự kiến bổ sung 87.430 tỷ đồng cho 6 dự án giao thông trọng điểm. Trong đó, số vốn dành cho các dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 khoảng 72.000 tỷ đồng.
Khối lượng vốn lớn, thời gian thực hiện thủ tục đầu tư ngắn khi chương trình phục hồi và phát triển KT-XH chỉ giải ngân trong năm 2022, 2023 tạo ra thách thức rất lớn đối với ngành GTVT.
 |
| Thi công cao tốc Bắc – Nam đoạn Nghi Sơn – Diễn Châu. |
Để đảm bảo điều kiện bố trí vốn trung hạn, vấn đề quan trọng nhất là dự án phải được phê duyệt chủ trương đầu tư. Bộ GTVT đã hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi 3 dự án quan trọng quốc gia, gồm: Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Biên Hòa - Vũng Tàu, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng để kịp báo cáo Quốc hội trong tháng 3/2022; trình chủ trương đầu tư hai dự án nhóm A thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ dự kiến đưa vào Chương trình phục hồi và phát triển KT-XH gồm: Dự án cầu Đại Ngãi và cao tốc An Hữu - Cao Lãnh.
Cũng theo Bộ GTVT, năm 2022, tổng số vốn Bộ GTVT được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đầu tư công trung hạn lớn nhất từ trước đến nay với 50.328 tỷ đồng gồm: 4.877 tỷ đồng vốn nước ngoài và hơn 45.400 tỷ đồng vốn trong nước.
Tính đến cuối tháng 2/2022, Bộ GTVT đã phân bổ, giao cho các chủ đầu tư, ban quản lý dự án khoảng 41.000 tỷ đồng (đạt hơn 82%). Đây là các dự án đã hoàn thiện thủ tục đầu tư, đáp ứng điều kiện để giao kế hoạch năm. Còn lại 9.000 tỷ đồng liên quan đến các dự án khởi công mới phải hoàn thiện thủ tục đầu tư theo quy định mới có thể giao.
Hiện, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ kế hoạch vốn trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 đợt 2. Bộ GTVT sẽ giao kế hoạch năm sau khi Thủ tướng có quyết định giao kế hoạch trung hạn cho các dự án này.
Cũng theo Bộ GTVT, năm 2022, công tác giải ngân vốn tiếp tục tập trung cho dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam. Trong đó, dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2017 - 2020, Bộ GTVT đã có quyết định giao gần 17.000 tỷ đồng và sẽ tiếp tục giao thêm vốn nếu các dự án đẩy nhanh được tiến độ. Đối với dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2, số vốn cần giải ngân trong năm 2022 khoảng 5.000 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, Bộ GTVT cũng tập trung cho các dự án chuyển tiếp và khởi công mới quan trọng khác như: cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ; đường cất hạ cánh tại cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất (giai đoạn 2); luồng cho tàu tải trọng lớn vào sông Hậu giai đoạn 2; nâng cấp kênh Chợ Gạo giai đoạn 2…
Cùng đó là nhóm dự án ODA thực hiện chuyển tiếp cũng sẽ được giải ngân vốn để đáp ứng yêu cầu về tiến độ như: kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc; tăng cường kết nối giao thông khu vực Tây Nguyên; cầu yếu và cầu kết nối trên các quốc lộ, W6 Kênh nối Đáy - Ninh Cơ; cải tạo nâng cấp đường sắt đoạn qua đèo Khe Nét.
Tuy nhiên, điểm mấu chốt để đưa công tác giải ngân đi vào thực chất, góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH là tạo ra sản lượng công việc. Dự án không thể giải ngân và đủ điều kiện bố trí kế hoạch giải ngân nếu không hoàn thành thủ tục trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt đầu tư. Chỉ khi làm được điều đó mới có thể thi công để nghiệm thu, thanh toán, tạo cơ sở thực hiện giải ngân và đưa khối lượng giải ngân lũy tiến từng ngày.
Theo Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể, Nghị quyết số 01 ngày 8/1/2022 của Chính phủ về nhiệm vụ giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2022 nêu rõ, một trong những trọng tâm chỉ đạo, điều hành là chủ động nắm chắc tình hình, tận dụng mọi cơ hội để thúc đẩy quá trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội và duy trì động lực tăng trưởng trong dài hạn, khai thác các động lực tăng trưởng mới.
Trong đó, tập trung thực hiện 3 trọng tâm gồm: khôi phục, thúc đẩy sản xuất kinh doanh; đẩy mạnh xuất khẩu; đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và huy động mọi nguồn lực để phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng chiến lược. Mục tiêu giải ngân kế hoạch tổng thể các dự án của Bộ GTVT trong năm 2022 là hết tháng 12 đạt tối thiểu 90% kế hoạch và đến 31/1/2023 phấn đấu giải ngân 100%.
Để đạt được các mục tiêu này, Bộ GTVT yêu cầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án phân công trách nhiệm cụ thể từng lãnh đạo đơn vị theo dõi tiến độ thực hiện của từng dự án; lập kế hoạch giải ngân chi tiết theo từng tháng, quý. Kết quả giải ngân kế hoạch đăng ký đầu năm là tiêu chí chủ yếu để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ công tác năm 2022 của thủ trưởng các cơ quan, đơn vị liên quan, trừ lý do bất khả kháng. Yêu cầu thủ trưởng các cơ quan, đơn vị lấy tiêu chí kế hoạch giải ngân của đơn vị để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các cán bộ có liên quan.
