Lãnh đạo ITPC phát biểu tại hội thảo. Ảnh ĐD

Ngày 30/10, tại TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra hội thảo “Hỗ trợ Doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn đầu tư phục hồi sản xuất, kinh doanh hậu Covid-19”. Sự kiện do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp cùng Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức, nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp (DN) trên địa bàn tìm kiếm nguồn vốn duy trì, ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh thời kỳ hậu Covid-19 và tiếp cận với các quỹ đầu tư, các ngân hàng trong và ngoài nước… Hội thảo đã thu hút gần 500 đại diện các DN vừa và nhỏ quan tâm tham dự.

Dịch bệnh khiến việc vay vốn khó hơn

Phát biểu tại buổi hội thảo, bà Cao Thị Phi Vân - Phó Giám đốc ITPC cho biết, đại dịch Covid-19 đã tác động nặng nề tới hoạt động sản xuất kinh doanh của cộng đồng DN, đặc biệt là các DN nhỏ và vừa. Nhiều doanh nghiệp phải ngưng hoạt động, thu hẹp quy mô, cắt giảm lao động, chuỗi cung ứng bị đứt gãy, mất khả năng cân đối dòng tiền…

Số liệu do Cục Quản lý đăng ký kinh doanh – Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố mới đây cho thấy, chỉ trong 10 tháng năm 2020, có 41.783 DN tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 58,7% so với cùng kỳ năm trước; 30.256 DN ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể; 13.502 DN hoàn tất thủ tục giải thể, tức trung bình mỗi tháng có gần 8.554 DN rút lui khỏi thị trường. Riêng tại TP. Hồ Chí Minh, hiện vẫn còn khoảng 84% DN đang trong tình trạng khó khăn.

Không chỉ tới bây giờ, khi tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19 hiện hữu, các hạn chế trong tiếp cận nguồn lực (thông tin về pháp luật và chính sách; vốn; đất đai; công nghệ; dịch vụ hỗ trợ…) của DN Việt Nam mới được nhắc tới. Đại dịch Covid-19 có lẽ chỉ là điểm nhấn để những hạn chế này bộc lộ một cách rõ nét hơn.

Trong những nguồn lực kể trên, nguồn vốn có vai trò rất quan trọng, quyết định sự hình thành, tồn tại, phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của DN. Tuy nhiên, trong bối cảnh bình thường, điều này đã không dễ dàng với đa số DN Việt Nam. Trước những tác động của dịch bệnh Covid-19, tiếp cận các nguồn vốn lại càng trở nên khó khăn hơn.

“Hiện nay ở nước ta, khu vực DN quy mô siêu nhỏ, nhỏ và vừa chiếm tỉ lệ rất cao, lên tới 97,2% (theo Sách trắng DN Việt Nam 2020 được Tổng cục Thống kê công bố ngày 28/4/2020). Tại TP. Hồ Chí Minh, số lượng DN có vốn đăng ký trên 100 tỷ đồng chỉ chiếm 2,14%, còn lại là DN siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Cho nên, việc tiếp cận nguồn vốn đối với đa số DN trên địa bàn là một thách thức lớn…” - bà Cao Thị Thu Vân nói.

Các diễn giả chia sẻ thông tin hữu ích giúp doanh nghiệp thực hiện tái cấu trúc hiệu quả. Ảnh ĐD

Tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp

Theo điều tra PCI 2019 do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thực hiện với sự hỗ trợ của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID), có tới 35% DN cho rằng khó khăn lớn nhất mà họ gặp phải là tiếp cận nguồn vốn. Đồng thời, vẫn còn một tỷ lệ lớn DN khó có thể tiếp cận được nguồn vốn vay chính thống và chỉ có thể tiếp cận được những khoản vay ngắn hạn. Tỷ lệ DN tiếp cận được khoản vay trung và dài hạn rất hạn chế.

Trong khi đó, các DN nhỏ hay siêu nhỏ thường phải chịu chi phí vay đắt đỏ hơn so các DN vừa và lớn. Đáng lưu ý là DN sẽ không thể vay vốn nếu không có tài sản thế chấp. Trong nhiều năm qua, gần 90% DN đồng tình với nhận định “không thể vay vốn nếu không có tài sản thế chấp”. Điều này có nghĩa là, ý tưởng, kế hoạch kinh doanh tốt, bài bản cũng không thể đảm bảo cho họ tiếp cận nguồn vốn tín dụng.

Thậm chí, ngay cả khi có tài sản thế chấp, nguồn vay cũng rất “ngắn hạn”, thường chỉ trong vòng 1 năm với mức lãi suất cao. Với thực trạng tiếp cận nguồn vốn như vậy, rất khó để DN thực hiện kế hoạch, chiến lược kinh doanh dài hạn. Tiếp cận vốn vẫn là bài toán nan giải đối với DN Việt Nam hiện nay.

Doanh nghiệp tiếp xúc trực tiếp với đại diện một tổ chức tài chính ngoại tại hội thảo. Ảnh ĐD

Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Bích Thủy - Quản lý Chương trình Cao cấp, Phòng Phát triển Kinh tế và quản trị nhà nước, thuộc USAID tại Việt Nam cho biết, USAID thông qua dự án Thúc đẩy cải cách và nâng cao năng lực kết nối của doanh nghiệp nhỏ và vừa (USAID LinkSME), đã và đang phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam và các tổ chức hỗ trợ DN như ITPC đồng hành và giúp DN Việt Nam phục hồi sản xuất kinh doanh trong và sau dịch Covid-19.

USAID LinkSME sẽ trực tiếp hỗ trợ kỹ thuật nhằm tăng cường khả năng tiếp cận tài chính cho DN thông qua chia sẻ kiến thức tài chính với các DN, hỗ trợ DN chuẩn bị và nộp đơn đăng ký liên quan đến việc tiếp cận tài chính và thúc đẩy đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

Tại buổi hội thảo, các DN đã được kết nối trực tiếp với 17 tổ chức tín dụng gồm quỹ đầu tư, các ngân hàng trong và ngoài nước, qua đó giúp cho việc tiếp cận vốn của DN trở nên dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, thông qua các bài tham luận của các chuyên gia và 2 phiên thảo luận, các diễn giả đã cung cấp nhiều thông tin, cách thức và khuyến khích các DN tái cấu trúc toàn diện hơn nữa ở nhiều lĩnh vực như công nghệ, nhân sự, vị trí cán bộ, quy trình sản xuất, nhân tố tổng hợp…, nhằm hướng DN đến mục tiêu cao nhất, đó là hiệu quả trong quá trình hoạt động, trong sản xuất kinh doanh sau những khó khăn do dịch bệnh Covid-19 gây ra./.

Đỗ Doãn