Khát thanh khoản, lãi suất tăng nhiệt cuối năm

Ánh Tuyết
Lãi suất huy động đang tăng nhiệt khi nhiều ngân hàng đồng loạt nâng lãi suất từ đầu tháng 11. Diễn biến này phản ánh nhu cầu vốn tăng mạnh vào giai đoạn cao điểm, trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động và thanh khoản hệ thống có dấu hiệu căng thẳng.
aa

Lãi suất huy động đồng loạt tăng, lãi suất liên ngân hàng vượt 6%

Nối tiếp đà tăng lãi suất của một số nhà băng trong tháng 10, sang tháng 11, "làn sóng" tăng lãi suất huy động lan rộng, khi có hơn 10 ngân hàng điều chỉnh lãi suất, như Sacombank, VPBank, HDBank, GPBank, Techcombank... Trong đó, nhiều ngân hàng đưa lãi suất kỳ hạn dưới 6 tháng lên mức trần 4,75%/năm.

Mặt bằng lãi suất tiền gửi tăng trở lại từ đầu quý IV/2025 phản ánh nhu cầu huy động vốn đang lên, nhằm đáp ứng đà tăng tín dụng, thường bứt tốc vào cuối năm theo chu kỳ mùa vụ. Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 10/2025, dư nợ tín dụng toàn hệ thống tăng khoảng 14,77% so với cuối năm 2024 và tăng 20,69% so với cùng kỳ năm 2024.

Khát thanh khoản, lãi suất tăng nhiệt cuối năm
Nguồn: Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap.

Theo ghi nhận, lãi suất bình quân kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng tư nhân tăng lên mức 5,34%/năm, trong khi lãi suất huy động của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước vẫn ổn định ở mức 4,7%/năm. Tính chung, lãi suất bình quân kỳ hạn 12 tháng của toàn khối ngân hàng thương mại đã tăng 15 điểm cơ bản so với đầu năm, lên mức 5% vào cuối tháng 10.

Dự báo đồng thuận của nhiều đơn vị phân tích cho thấy, lãi suất tiền gửi sẽ tăng 20 - 50 điểm cơ bản trong nửa cuối năm 2025 so với nửa đầu năm 2025.

Cùng với đó, trên thị trường 2 (thị trường tiền tệ liên ngân hàng), lãi suất liên ngân hàng tăng trở lại trong tháng 10, với lãi suất qua đêm lên mức bình quân 4,8%, tăng cao hơn mức 4,1% trong tháng 9. Nguyên nhân đến từ lượng hợp đồng mua bán lại giấy tờ có giá (repo) đáo hạn lớn, khoảng 250.000 tỷ đồng và nhu cầu tín dụng tăng mạnh vào cuối năm.

Để bù đắp áp lực thanh khoản này, Ngân hàng Nhà nước đã bơm 290.000 tỷ đồng qua kênh thị trường mở, với lượng bơm ròng lên 39.305,41 tỷ đồng.

Nhiều áp lực trong "mùa chốt sổ"

"Áp lực phải hoàn thành chỉ tiêu lợi nhuận cuối năm khiến các ngân hàng buộc phải đẩy mạnh cho vay. Tuy nhiên, lãi suất cho vay được yêu cầu giữ ổn định và giảm xuống, làm biên lãi ròng (NIM) suy giảm, nên bắt buộc các ngân hàng phải có toan tính riêng. Do xuất hiện tình trạng căng thẳng thanh khoản cục bộ tại một số ngân hàng, nhiều ngân hàng tăng lãi suất huy động, các ngân hàng lớn cũng có xu hướng đẩy lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn ngắn lên cao để đáp ứng nhu cầu kinh doanh, tạo thêm sức ép và gây ra sự căng thẳng giai đoạn qua".

TS. Châu Đình Linh - Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh

Dù vậy, trên thực tế, căng thẳng thanh khoản vẫn chưa nguôi, khi lãi suất liên ngân hàng các kỳ hạn bám sát và vượt 6%/năm, bất chấp nhà điều hành bơm ròng 66.210,8 tỷ đồng chỉ tính từ đầu tháng 11 đến ngày 13/11. Theo đó, lãi suất qua đêm ngày 12/11 ở mức 6,01%. Các kỳ hạn dài hơn như 1 tuần, 2 tuần, 1 tháng và 3 tháng cũng đồng loạt neo quanh vùng 6%. Lãi suất 1 tuần lên 6,23%; lãi suất 2 tuần lên 6,18%; lãi suất 1 tháng cao nhất, lên tới 6,26% và 3 tháng đạt 6,19%.

Gần đây, Ngân hàng Nhà nước cũng bất ngờ chào thầu qua thị trường mở (OMO) với kỳ hạn siêu dài 105 ngày, cho thấy nhà điều hành đánh giá tình trạng căng thẳng thanh khoản sẽ kéo dài và chủ động bơm vốn nhằm hỗ trợ hệ thống vượt qua giai đoạn cao điểm.

Theo dự báo của Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap, lãi suất liên ngân hàng có thể tiếp tục chịu áp lực trong tháng 11, do tăng trưởng tín dụng tăng tốc vào cuối năm và ước tính 162.000 tỷ đồng đáo hạn trong tháng. Dù vậy, Ngân hàng Nhà nước có thể duy trì điều kiện thanh khoản ổn định bằng cách tiếp tục bơm thanh khoản thông qua OMO để giảm bớt áp lực huy động vốn ngắn hạn trên thị trường liên ngân hàng.

Thanh khoản kẹt, cạnh tranh huy động nóng lên

Trao đổi với phóng viên, TS. Châu Đình Linh - Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh cho rằng, thanh khoản hệ thống đang gặp khó. "Tiền gửi ngân hàng đang phải cạnh tranh trực tiếp với các kênh đầu tư khác như vàng, bất động sản, chứng khoán... Vì vậy, dòng vốn chắc chắn sẽ có sự dịch chuyển" - ông Linh đánh giá.

Do đó, tổng huy động hệ thống sụt giảm là điều dễ hiểu, đặc biệt khi giá vàng tăng mạnh, khiến nhiều người cân nhắc rút tiền gửi. Chưa kể, mức lãi suất thực dương đang rất thấp, ảnh hưởng đến kỳ vọng của người gửi tiền và làm tăng xu hướng dịch chuyển vốn sang các kênh đầu tư khác. Vì vậy, sẽ xuất hiện xu hướng tăng lãi suất huy động ở kỳ hạn trên 12 tháng, bởi lãi suất ngắn hạn dưới 6 tháng bị giới hạn bởi mức trần quy định.

Điều này tạo ra sức ép khiến các ngân hàng phải vay trên thị trường liên ngân hàng với lãi suất cao hơn, nhất là khi trước đó Ngân hàng Nhà nước đã hút tiền về thông qua thị trường OMO. Nhiều yếu tố cộng hưởng đang tạo ra nghịch lý trên thị trường, đẩy lãi suất liên ngân hàng lên cao.

Một nguyên nhân khác đến từ tỷ giá. Khi đồng nội tệ trượt giá, lãi suất phải gánh thêm vai trò hỗ trợ cho sức mạnh của VND, giúp duy trì biên độ VND - USD phù hợp để giữ ổn định tỷ giá và kiểm soát kỳ vọng thị trường.

Ông Trần Ngọc Báu - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty cổ phần WiGroup cho hay, các ngân hàng thương mại lớn đã bắt đầu điều chỉnh tăng lãi suất kỳ hạn ngắn từ cuối tháng 9 và đầu tháng 10. Còn nhóm ngân hàng nhỏ điều chỉnh tăng lãi suất sớm hơn nhóm ngân hàng lớn, bắt đầu từ 1 - 2 tháng trước. Điều đó cho thấy, lãi suất huy động đang bước vào một chu kỳ tăng mới.

Trong bối cảnh tình trạng “khát vốn” trong hệ thống liên ngân hàng khiến lãi suất huy động đầu vào tăng, khả năng cho vay cũng bị thu hẹp và khó tránh lãi suất cho vay cũng tăng trở lại.

Mặt bằng lãi suất đã tạo đáy

Theo đánh giá của Công ty cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), thanh khoản hệ thống không còn dồi dào, do tăng trưởng tín dụng cao hơn huy động, trong khi áp lực tỷ giá vẫn xuất hiện tại một số thời điểm.

Tín dụng toàn hệ thống tăng trưởng 13,4% từ đầu năm đến cuối tháng 9/2025, là mức tăng cao nhất cùng kỳ trong nhiều năm trở lại đây. Trong khi đó, tăng trưởng huy động đạt 9,7%, tạo ra chênh lệch đáng kể so với tốc độ tăng tín dụng.

Trong bối cảnh định hướng nới lỏng chính sách tiền tệ xuyên suốt cả năm, mặt bằng lãi suất nhìn chung vẫn ổn định, các ngân hàng được hỗ trợ thanh khoản phục vụ mục tiêu tăng trưởng chung thông qua việc giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc với ngân hàng tham gia xử lý tổ chức tín dụng yếu kém và Ngân hàng Nhà nước bơm ròng trên thị trường liên ngân hàng. Tuy nhiên, đã có một số ngân hàng ghi nhận tăng trưởng tín dụng trên 20% trong 9 tháng, từ đó, tạo áp lực nhất định lên mặt bằng lãi suất huy động như dự báo trước đó.

Theo khảo sát của nhóm phân tích KBSV, mặt bằng lãi suất cho vay tại nhiều ngân hàng đã chững lại trong vài tháng gần đây, sau giai đoạn giảm mạnh từ đầu năm. Việc duy trì lãi suất cho vay thấp kéo dài đã hỗ trợ đáng kể cho quá trình phục hồi kinh tế 9 tháng năm 2025, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, tiêu dùng và bất động sản.

"Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất hiện nay nhiều khả năng đã tạo đáy khi sức khỏe nền kinh tế cải thiện rõ rệt; lãi suất huy động bắt đầu tăng trở lại do nhu cầu vốn cuối năm tăng cao; biên lãi ròng của các ngân hàng suy giảm đáng kể. Do đó, lãi suất cho vay có thể tăng nhẹ trong quý IV, nhưng vẫn giữ được xu hướng hỗ trợ tăng trưởng và không làm đảo chiều chính sách nới lỏng" - nhóm phân tích KBSV đánh giá.

Ánh Tuyết

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay ngày 5/6: Giá vàng tiếp tục lùi về quanh 152,4 - 155,4 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước tiếp tục giảm 600.000 đồng/lượng trong sáng 5/6, đưa mặt bằng giao dịch phổ biến về quanh 152,4 - 155,4 triệu đồng/lượng.

Tỷ giá USD hôm nay (5/6): Tỷ giá trung tâm nhích lên 25.147 đồng, DXY duy trì vùng đỉnh 2 tháng

Sáng ngày 5/6, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố ở mức 25.147 đồng/USD, tăng 2 đồng phiên cuối tuần. Giá USD tự do phổ biến quanh 26.380 - 26.410 VND/USD, tương đương mức giao dịch tại ngân hàng thương mại. Chỉ số DXY tăng 0,02% lên 99,43 điểm, duy trì gần mức cao 02 tháng, nhờ nhu cầu trú ẩn an toàn trước căng thẳng Mỹ - Iran.

Sun Life Việt Nam đồng hành cùng Children’s Cancer Run 2026, lan tỏa hy vọng cho trẻ em mắc ung thư

Khẳng định cam kết đồng hành lâu dài vì sức khỏe và chất lượng cuộc sống của cộng đồng, Sun Life Việt Nam tiếp tục là nhà tài trợ đồng hành cùng Children’s Cancer Run 2026 – giải chạy ý nghĩa nhằm chung tay hỗ trợ trẻ em mắc bệnh ung thư tại Việt Nam do Hiệp hội Doanh nghiệp Canada tại Việt Nam (CanCham) tổ chức.

Từ ngân hàng đến bảo hiểm: Khi những banker chọn “rẽ hướng”

Họ từng có công việc ổn định, môi trường chuyên nghiệp và nền tảng kiến thức tài chính vững chắc trong ngành ngân hàng. Điều khiến họ chuyển hướng không chỉ là mong muốn thay đổi, mà là nhu cầu tìm một không gian rộng hơn để năng lực đã tích lũy có thể tạo ra tác động rõ hơn, gần hơn với khách hàng và mở ra không gian phát triển lớn hơn trong bảo hiểm nhân thọ.

Tỷ giá USD hôm nay (4/6): Tỷ giá USD bán ra chạm trần, đồng Yên suy yếu chạm ngưỡng 160 JPY/USD

Sáng ngày 4/6, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố ở mức 25.145 đồng, giữ nguyên so với phiên trước, trong khi giá USD bán ra tại các ngân hàng chạm trần 26.402 đồng. Chỉ số DXY duy trì ở mức 99,43 điểm khi nhu cầu nắm giữ USD tăng lên do căng thẳng Mỹ - Iran leo thang, trong khi đồng Yên Nhật suy yếu chạm ngưỡng 160 JPY/USD.

Giá vàng hôm nay ngày 4/6: Giá vàng giảm sâu, lùi về quanh 154 - 157 triệu đồng/lượng

Giá vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt giảm tới 500.000 đồng/lượng tại nhiều doanh nghiệp lớn, đưa mặt bằng giao dịch phổ biến lùi về quanh 154 - 157 triệu đồng/lượng.

OCB tiếp đà tăng vốn lên hơn 30.625 tỷ đồng khi vừa vượt mốc dư nợ 200.000 tỷ đồng

Ngân hàng Nhà nước vừa chấp thuận cho OCB tăng vốn điều lệ tối đa thêm gần 3.994,6 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu, nâng vốn điều lệ lên hơn 30.625 tỷ đồng. Động thái tăng vốn diễn ra trong bối cảnh OCB lần đầu vượt mốc dư nợ cho vay 200.000 tỷ đồng và đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số dưới sự điều hành của quyền Tổng Giám đốc mới, chuyên gia về AI.

Vietcombank đồng hành cùng Cục Thuế hỗ trợ hộ kinh doanh vững bước chuyển đổi, hưởng ứng Ngày Tài chính số 2026

Nhằm thúc đẩy nộp thuế điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt, ngày 3/6/2026, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) phối hợp cùng Cục Thuế tổ chức Lễ ký kết Thỏa thuận hợp tác đồng hành hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số. Đây là hoạt động trọng điểm nhằm hưởng ứng Ngày Tài chính số năm 2026 và hiện thực hóa Nghị định số 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
Xem thêm
Ngân hàng KKH 1 tuần 2 tuần 3 tuần 1 tháng 2 tháng 3 tháng 6 tháng 9 tháng 12 tháng 24 tháng
Vietcombank 0,10 0,20 0,20 - 1,60 1,60 1,90 2,90 2,90 4,60 4,70
BIDV 0,10 - - - 1,70 1,70 2,00 3,00 3,00 4,70 4,70
VietinBank 0,10 0,20 0,20 0,20 1,70 1,70 2,00 3,00 3,00 4,70 4,80
ACB 0,01 0,50 0,50 0,50 2,30 2,50 2,70 3,50 3,70 4,40 4,50
Sacombank - 0,50 0,50 0,50 2,80 2,90 3,20 4,20 4,30 4,90 5,00
Techcombank 0,05 - - - 3,10 3,10 3,30 4,40 4,40 4,80 4,80
LPBank 0,20 0,20 0,20 0,20 3,00 3,00 3,20 4,20 4,20 5,30 5,60
DongA Bank 0,50 0,50 0,50 0,50 3,90 3,90 4,10 5,55 5,70 5,80 6,10
Agribank 0,20 - - - 1,70 1,70 2,00 3,00 3,00 4,70 4,80
Eximbank 0,10 0,50 0,50 0,50 3,10 3,30 3,40 4,70 4,30 5,00 5,80