Kho bạc điện tử sẽ giúp cán bộ KBNN không trực tiếp tiếp xúc với khách hàng nên chuyên tâm vào nghiệp vụ hơn. Ảnh: Hạnh Thảo

Từ việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào các hoạt động nghiệp vụ đến tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực đều có những chuyển biến mạnh mẽ và tích cực. Theo đó, đích đến kho bạc điện tử vào năm 2020 đang đến rất gần.

Cơ bản hóa thành các mục tiêu chiến lược

Tại hội thảo “Đổi mới chức năng quản lý kho bạc”, do KBNN phối hợp với Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tổ chức vào trung tuần tháng 3/2019, Tổng Giám đốc KBNN Tạ Anh Tuấn cho biết, đến nay việc triển khai thực hiện Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020 đã cơ bản đạt được các mục tiêu tổng quát đề ra. Điều này khẳng định KBNN đã làm tốt vai trò quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) và đang thực hiện cải cách hành chính, đặc biệt là cải cách tài chính công theo hướng công khai, minh bạch, từng bước phù hợp với những thông lệ trên thế giới, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực của Chính phủ; nâng cao chất lượng hoạt động quản lý tài chính - ngân sách; giữ vững ổn định và phát triển nền tài chính quốc gia.

Đánh giá về kết quả chung thực hiện Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020, Tổng Giám đốc KBNN cho biết, trong suốt quá trình triển khai thực hiện, đơn vị đã hoàn thiện các quy định liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của KBNN tại Luật NSNN, Luật Kế toán và Luật Quản lý nợ công. Việc làm này đã tạo cơ sở pháp lý đầy đủ và đồng bộ cho việc cải cách, hiện đại hóa các chức năng, nhiệm vụ của KBNN về quản lý quỹ NSNN, quản lý ngân quỹ nhà nước (NQNN), huy động vốn và tổng kế toán nhà nước (KTNN).

Bên cạnh đó, KBNN đã kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tập trung quản lý, điều hành và thực hiện tinh giản bộ máy hành chính; khẳng định, làm rõ chức năng, nhiệm vụ và mô hình tổ chức của KBNN các cấp theo định hướng Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020; đảm bảo công tác chỉ đạo điều hành của KBNN cấp trên đối với KBNN cấp dưới; các nhiệm vụ chuyên môn được tách bạch, rõ ràng và tránh chồng chéo. Đồng thời, KBNN đẩy mạnh công tác phát triển nguồn nhân lực, góp phần tăng tỷ trọng cán bộ ngạch cao, ngạch làm chuyên môn nghiệp vụ, giảm dần tỷ trọng cán bộ kiểm ngân, cán bộ có trình độ sơ cấp.

Đặc biệt, KBNN đã sử dụng CNTT là khâu đột phá, tác động lớn và hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động nghiệp vụ, hiện đại hóa hệ thống KBNN khi triển khai thành công dự án Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (TABMIS); phát triển các hệ thống ứng dụng CNTT theo hướng tập trung, trực tuyến và tích hợp với hệ thống TABMIS; đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, ứng dụng CNTT và đội ngũ cán bộ làm công tác CNTT.

Hiện đại hóa công tácthu, chi ngân sách

Trong Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020, việc hiện đại hóa công tác thu, chi luôn được KBNN ưu tiên hàng đầu. Cụ thể, KBNN đã hiện đại hóa việc quản lý thu NSNN thông qua việc kết nối, trao đổi dữ liệu thu NSNN điện tử giữa KBNN - cơ quan thuế/hải quan – ngân hàng thương mại (NHTM); mở rộng tài khoản chuyên thu; áp dụng các hình thức thanh toán điện tử trong thu nộp NSNN. Từ đó, tạo thuận lợi cho người nộp thuế; hạn chế thanh toán bằng tiền mặt; tập trung nhanh nguồn thu của NSNN; tiết kiệm chi phí tổ chức thu.

Bên cạnh đó, KBNN đã tổ chức thực hiện kiểm soát cam kết chi NSNN, góp phần nâng cao kỷ cương kỷ luật tài chính và ngăn chặn nợ đọng trong thanh toán; xây dựng và hoàn thiện cơ chế, quy trình kiểm soát chi NSNN qua KBNN theo hướng đơn giản hóa; phân định rõ trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan, đơn vị; đồng thời, từng bước chuyển từ kiểm soát trước, thanh toán sau sang thanh toán trước, kiểm soát sau; bước đầu xây dựng ngưỡng để thực hiện kiểm soát chi theo rủi ro đối với chi thường xuyên; thực hiện quy trình gửi hồ sơ kiểm soát chi đến KBNN thông qua Trang thông tin dịch vụ công của KBNN; xây dựng và triển khai cơ chế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực KBNN.

Đồng thời, KBNN cũng xây dựng kho dữ liệu để thu thập và lưu trữ các thông tin về dự toán, chấp hành và quyết toán NSNN; hoàn thiện các chỉ tiêu và phương pháp xác định nội dung thu, chi NSNN phù hợp với thông lệ chung, qua đó, đổi mới công tác thống kê thu, chi quỹ NSNN.

Ngoài ra, KBNN đã hiện đại hóa công tác thanh toán thông qua việc triển khai thanh toán điện tử tập trung với hệ thống ngân hàng, đảm bảo mọi giao dịch thanh toán được xử lý tự động, nhanh chóng, chính xác và an toàn; kiểm soát chặt chẽ các khoản chi NSNN bằng tiền mặt; triển khai các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt trong thu, chi NSNN, góp phần giảm tỷ trọng thanh toán bằng tiền mặt trong khu vực công.

KBNN cũng cho biết, trong Chiến lược phát triển đến năm 2020, KBNN đã đặc biệt đổi mới công tác quản lý NQNN theo hướng an toàn, hiệu quả. Cụ thể, KBNN đã hoàn thành việc xây dựng hệ thống tài khoản thanh toán tập trung của KBNN tại ngân hàng và tập trung số dư NQNN về Ngân hàng Nhà nước; phát triển các công cụ để quản lý NQNN (như dự báo luồng tiền và xây dựng phương án điều hành NQNN; sử dụng nguồn NQNN tạm thời nhàn rỗi để tạm ứng cho ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, gửi có kỳ hạn tại các NHTM và mua lại có kỳ hạn trái phiếu chính phủ...).

Kế toán các khoản nợ trong nước của Chính phủ và nợ các cấp chính quyền địa phương theo nguyên tắc, thông lệ quốc tế; cung cấp đầy đủ thông tin báo cáo liên quan đến các khoản nợ công. Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý và hiện đại hóa công tác phát hành, thanh toán trái phiếu Chính phủ (TPCP) theo hướng công khai, minh bạch và dần hoạt động theo nguyên tắc thị trường; qua đó, kéo dài kỳ hạn bình quân danh mục nợ TPCP; điều hành lãi suất TPCP bám sát diễn biến thị trường và giảm dần qua các năm, tiết kiệm chi phí trả lãi cho NSNN.

KBNN sắp xếp hình thành đơn vị chuyên quản lý ngân quỹ, quản lý phát hành TPCP thuộc KBNN, từ đó, từng bước gắn kết việc quản lý ngân quỹ và quản lý nợ.

Đặc biệt, theo KBNN, đích đến trong Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020 là hình thành kho bạc điện tử, “kho bạc mà không có bạc”. Đồng nghĩa với mô hình kho bạc hiện đại là các thủ tục hành chính phải nhanh gọn, không rườm rà. Theo đó, trong thời gian vừa qua, toàn hệ thống đã nỗ lực cải cách, giảm bớt các thủ tục, các khâu, các bước trong thanh toán vốn ngân sách. Song song với đó, KBNN đang đẩy mạnh triển khai dịch vụ công trực tuyến đến tất cả các đơn vị sử dụng NSNN trên toàn quốc. Với cách làm này, có thể thấy KBNN đang tiến rất gần đến kho bạc điện tử vào năm 2020.

Vân Hà