Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhì cho KBNN nhân kỷ niệm 25 năm Ngày truyền thống KBNN 29/5/2015. Ảnh: Đ.V

Qua 25 hoạt động, đội ngũ cán bộ công chức KBNN đã không ngừng trưởng thành và phát triển nhanh chóng, đoàn kết vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, làm tốt công tác quản lý quỹ ngân sách nhà nước (NSNN), nâng cao chất lượng quản lý, hiệu quả sử dụng NSNN, góp phần làm lành mạnh nền tài chính quốc gia.

Trái ngọt của 25 năm xây dung và trưởng thành

Có thể thấy, ngay từ ngày đầu thành lập, hệ thống KBNN đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan thu và chính quyền các cấp trong việc tổ chức tập trung nguồn thu NSNN. Để thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý thu NSNN, KBNN đã đặc biệt chú trọng đến việc hoàn thiện cơ chế tập trung các khoản thu, chủ động tham mưu cho Bộ Tài chính ban hành thông tư hướng dẫn tổ chức công tác thu thuế trực tiếp qua hệ thống KBNN. Đây là văn bản khởi đầu cho cơ chế quản lý tập trung các khoản thu NSNN trực tiếp qua KBNN nhằm thay thế dần phương thức thu thụ động chỉ đơn thuần là nhập quỹ.

Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, từ năm 2006, KBNN đã phối hợp đổi mới quy trình quản lý thu, nộp thuế giữa cơ quan Thuế - KBNN - Hải quan - Tài chính, triển khai hệ thống dữ liệu thu NSNN tập trung (TCS) và phối hợp thu với các ngân hàng thương mại nhằm cải cách quy trình thu theo hướng đơn giản về thủ tục hành chính, giảm thiểu thời gian và thủ tục nộp tiền cho các đối tượng nộp NSNN.

Vì vậy, mặc dù quy mô thu NSNN qua KBNN tăng rất nhanh qua các giai đoạn, nhưng hệ thống KBNN đã phối hợp tích cực với các cơ quan thu hoàn thành tốt nhiệm vụ thu NSNN hàng năm được giao. Do đó, nguồn thu luôn được tập trung đầy đủ, kịp thời vào KBNN để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu thường xuyên cũng như chi đầu tư phát triển của NSNN.

Cùng với cải cách về quản lý thu NSNN, trong quá trình xây dựng và phát triển, KBNN đã có nhiều đổi mới hiệu quả trong công tác cải cách thủ tục

hành chính đáp ứng yêu cầu thực tiễn, hoàn thiện quy trình kiểm soát chi. Đồng thời, thực hiện và hoàn thiện cơ chế “một cửa” và cam kết chi của NSNN. Qua đó, góp phần rút ngắn thời gian kiểm soát chi, nâng cao trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương tài chính; đảm bảo đơn giản, rõ ràng, minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ đầu tư và đơn vị sử dụng ngân sách.

Không những làm tốt công tác thu, chi, KBNN còn rất nỗ lực phấn đấu thực hiện tốt nhiệm vụ huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển. Cùng với đó là tổ chức quản lý, điều hành ngân quỹ an toàn, linh hoạt.

Trong thời kỳ đầu mới thành lập, việc hạch toán, thanh toán được thực hiện độc lập theo địa bàn. Các khoản thu phát sinh ở địa phương thuộc ngân sách cấp trên được chuyển về KBNN cấp trên. Ngược lại, KBNN cấp trên có trách nhiệm chuyển vốn xuống cho KBNN cấp dưới để đảm bảo những khoản chi thuộc ngân sách cấp trên. Giữa các đơn vị KBNN mới chỉ hình thành quan hệ thanh toán thu hộ, chi hộ và được thực hiện thông qua hệ thống ngân hàng. Việc chuyển vốn chưa gắn với các hoạt động thanh toán của KBNN, vốn bị phân tán trên từng địa bàn dẫn đến hiệu qủa sử dụng không cao.

Nhận thấy những hạn chế, tồn tại của cơ chế này, ngay từ tháng 10/1991, KBNN đã triển khai thực hiện cơ chế quản lý và điều hòa vốn tập trung, thống nhất trong toàn hệ thống, không phân biệt nguồn gốc hình thành và đối tượng sử dụng, đảm bảo khả năng thanh toán, chi trả của NSNN và các đơn vị giao dịch. Thông qua việc điều hành tập trung, chặt chẽ và linh hoạt ngân quỹ KBNN đã tạo ra một lượng vốn tạm thời nhàn rỗi để tạm ứng cho NSNN khi nguồn thu chưa tập trung kịp theo kế hoạch, tạo thế chủ động cho Bộ Tài chính trong quản lý, điều hành NSNN.

Công tác đảm bảo an ninh các hoạt động nghiệp vụ và an toàn tiền, tài sản của Nhà nước là một trong những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của toàn hệ thống. Vì vậy, từ khi thành lập đến nay, KBNN đã luôn quan tâm và thực hiện tốt nhiệm vụ này. Đặc biệt, trong điều kiện đời sống cán bộ KBNN còn gặp không ít khó khăn, nhưng với lòng tự trọng nghề nghiệp, đội ngũ kiểm ngân đã luôn giữ gìn phẩm chất, vượt qua cám dỗ để không những hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà còn là những công chức liêm khiết, trung thực có những hành động cao đẹp trả lại nhiều khoản tiền thừa cho khách hàng.

Viết tiếp những trang sử mới

Tiếp nối truyền thống, hướng tới tương lai, trước xu thế cải cách và hội nhập, hệ thống KBNN tiếp tục nỗ lực, đổi mới để xứng đáng là một trong những trụ cột quan trọng của ngành Tài chính, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Theo đó, KBNN đã đặt ra 10 nhiệm vụ trọng tâm cho thời gian tới. Trong đó, ngoài việc triển khai thực hiện Luật NSNN (sửa đổi) để đổi mới toàn diện cơ chế chính sách và quy trình nghiệp vụ về quản lý quỹ NSNN và các quỹ tài chính Nhà nước thuộc phạm vi quản lý của mình, KBNN còn triển khai thực hiện chức năng Tổng kế toán Nhà nước với mục tiêu xây dựng hệ thống kế toán thống nhất, trên cơ sở áp dụng công nghệ thông tin hiện đại nhằm ghi chép, báo cáo, cung cấp thông tin đầy đủ, toàn diện về tình hình tài chính, NSNN.

Bên cạnh đó, KBNN sẽ hoàn chỉnh đầy đủ khuôn khổ pháp lý, tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực và các công cụ quản lý để triển khai thực hiện chức năng quản lý ngân quỹ nhà nước với mục tiêu chuyển đổi từ quản lý ngân quỹ an toàn sang quản lý ngân quỹ an toàn - hiệu quả, gắn kết quản lý ngân quỹ với quản lý nợ để nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính nhà nước. Đồng thời, triển khai thực hiện thanh tra chuyên ngành KBNN nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các đơn vị sử dụng NSNN.

Nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng nhất đang được KBNN triển khai chính là việc phát triển nguồn nhân lực, trong đó, tập trung phát triển đội ngũ công chức tác nghiệp giỏi, đội ngũ chuyên gia đầu ngành có khả năng nghiên cứu, phân tích, dự báo và hoạch định chính sách.

Ngoài việc nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng giao dịch thông qua việc tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, KBNN đang hướng tới phát triển hệ thống công nghệ thông tin KBNN theo hướng hiện đại, tích hợp, tập trung, lấy hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc (Tabmis) làm xương sống. Đảm bảo toàn bộ các hoạt động liên quan đến quản lý nghiệp vụ và quản lý nội bộ hệ thống KBNN được thực hiện trên môi trường mạng nhằm hình thành Kho bạc điện tử.

Hạnh Thảo