Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu trình bày báo cáo thẩm tra tình hình kinh tế xã hội.

Đây là đánh giá của Uỷ ban Kinh tế (UBKT) tại báo cáo thẩm tra về tình hình kinh tế xã hội năm 2015, khái quát 5 năm 2011 – 2015 và kế hoạch năm 2016.

Năm 2015 dự kiến đạt 13/14 chỉ tiêu Quốc hội đặt ra

Đánh giá chung, UBKT cho rằng, dù trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động bất thường, tình hình kinh tế xã hội nước ta tiếp tục có chuyển biến tích cực, cơ bản thực hiện được mục tiêu tổng quát năm 2015 và dự kiến 13/14 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch theo Nghị quyết của Quốc hội. Tăng trưởng kinh tế cao nhất so các năm kế hoạch 5 năm, chỉ số giá tiêu dùng ở mức thấp. An sinh xã hội được bảo đảm, chính sách tiền lương được điều chỉnh góp phần cải thiện đời sống của người lao động…

Bên cạnh kết quả tích cực, một số ý kiến cũng cho rằng việc phục hồi tăng trưởng thiếu yếu tố bền vững, việc khai thác dầu vượt kế hoạch trong điều kiện giá dầu ở mức thấp. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản 9 tháng đầu năm chỉ tăng trưởng ở mức 2,08% so với mức tăng 3% của cùng kỳ năm 2014. Nhập siêu trở lại sau 3 năm 2012-2014 xuất siêu.

Lạm phát thấp góp phần giúp kinh tế vĩ mô ổn định vững chắc. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng kiểm soát chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa thắt chặt đã tác động trực tiếp đến doanh nghiệp (DN), số lượng DN ngừng hoạt động, giải thể lớn trong những năm qua là đáng báo động và sẽ tác động tiêu cực trong trung hạn, dài hạn. Chỉ trong 9 tháng năm 2015 số DN khó khăn tương đương cả năm 2011 và 2012.

Cân đối ngân sách nhà nước (NSNN) khó khăn, nợ công nằm trong giới hạn cho phép nhưng tăng nhanh trong giai đoạn 2011-2015.. Hiệu quả sử dụng vốn ODA chưa cao, chưa gắn với chính sách huy động vốn đối ứng.

Việc thực hiện một số chính sách mới như gói giải pháp hỗ trợ nhà ở thu nhập thấp 30 nghìn tỷ đồng đã có chuyển biến nhưng dư nợ cho vay vẫn rất thấp. Tính đến ngày 30/4/2015, tổng số tiền các ngân hàng đã cam kết cho vay là 13.078 tỷ đồng (bằng 44,9%), tổng dư nợ đạt 7.155 tỷ đồng (bằng 23,8%).

Xử lý nợ xấu ảnh hưởng lớn đến nguồn thu ngân sách

Khái quát ban đầu kết quả thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011-2015, nhiều ý kiến trong UBKT cho rằng nước ta đạt được những thành tựu quan trọng trong những năm vừa qua, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát ở mức thấp, tăng trưởng tăng dần. Thu nhập bình quân đầu người từ 642 USD năm 2010 tăng lên dự kiến 2.228 USD năm 2015.

Tái cơ cấu đầu tư, trọng tâm là đầu tư công đã phân bổ và quản lý nguồn lực, NSNN được bố trí tập trung hơn vào các dự án, công trình có hiệu quả. Một số ý kiến cho rằng kỷ luật đầu tư công vẫn là vấn đề đáng lo ngại, vẫn còn tình trạng ứng trước vốn để đầu tư.

Tái cơ cấu DN, trọng tâm là tập đoàn, tổng công ty nhà nước đã có những kết quả bước đầu, đã ban hành đầy đủ các văn bản quy phạm pháp luật. Nhưng nhiều ý kiến cho rằng quá trình thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn đầu tư ra ngoài lĩnh vực, ngành, nghề kinh doanh chính chậm so với kế hoạch.

Tái cơ cấu thị trường tài chính, trọng tâm tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại, đã cải thiện khả năng chi trả, bảo đảm an toàn hệ thống, xử lý nợ xấu ngân hàng thương mại đạt được kết quả bước đầu, giảm dần số lượng các ngân hàng yếu kém. Một số ý kiến cho rằng nợ xấu chưa được xử lý triệt để do công tác xử lý và thu hồi nợ của VAMC chưa thực sự hiệu quả, các ngân hàng thương mại xử lý phải trích lập dự phòng rủi ro để xử lý nợ xấu kể cả những khoản nợ xấu đã bán cho VAMC ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh, giảm lớn nguồn thu NSNN. Có ý kiến đề nghị đánh giá hoạt động của VAMC và cơ chế, chính sách mua ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém với giá 0 đồng cần công khai, minh bạch.

Trước tình hình thực tế này, để đạt các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội năm 2016, UBKT đã đề xuất một loạt các giải pháp trong đó đề nghị có giải pháp cải thiện mạnh mẽ sự mất cân đối trong quan hệ thương mại với Trung Quốc. Xử lý hiệu quả nợ xấu; kiểm soát chặt chẽ nợ công, nợ đọng xây dựng cơ bản, nợ ứng trước vốn đầu tư xây dựng cơ bản.

Tập trung thu hút các dự án đầu tư nước ngoài sử dụng công nghệ cao xuất khẩu hàng hóa. Triển khai gói giải pháp hỗ trợ nhà ở thu nhập thấp 30 nghìn tỷ đồng hỗ trợ sự phục hồi thị trường bất động sản… Tập trung tháo gỡ khó khăn cho DN, nhất là các DN nhỏ và vừa, đẩy mạnh các giải pháp hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, hỗ trợ thị trường.

H.Y