DN còn thiếu nhiều kỹ năng

Có thể thấy, chưa bao giờ làn sóng khởi nghiệp sáng tạo lại diễn ra mạnh mẽ như hiện nay tại nước ta. Theo nhiều chuyên gia kinh tế, đây là thời điểm vàng cho hoạt động khởi nghiệp sáng tạo và đầu tư cho khởi nghiệp sáng tạo, từ môi trường pháp lý cho đến môi trường kinh doanh và các nền tảng hạ tầng.

Bàn về câu chuyện này, ông Trịnh Minh Giang, Chủ tịch Nhóm công tác khởi nghiệp sáng tạo của Diễn đàn Kinh tế tư nhân (VPSF) phân tích: Hiện nay công nghệ đang rất rẻ. Chúng ta đang được thừa hưởng nhiều thành quả, nền tảng về công nghệ và startup có thể thử nghiệm, ứng dụng để giải quyết triệt nhiều vấn đề khi khởi nghiệp.

Bên cạnh đó, hiện đang có sự thay đổi về nhận thức của DN, nhà đầu tư và chính phủ về khởi nghiệp. Trước đây, khởi nghiệp sáng tạo dường như bị cô lập, nhận thức xã hội lúc đó còn mù mờ về khái niệm này nên khi bắt đầu khởi nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn, nhất là về vốn. DN phải tự huy động và rất khó gọi vốn, khó tìm nhà đầu tư giúp đỡ mình một cách hệ thống.

Cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo cần có tư duy của một doanh nhân. Ảnh: TL

“Hiện nay, được sự quan tâm của Chính phủ và các cơ quan chức năng, DN khởi nghiệp không chỉ có môi trường pháp lý thuận lợi và còn được tổ chức rất nhiều diễn đàn khởi nghiệp sáng tạo hay công tác hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo ngày càng sát sao, đúng hướng, đúng đối tượng”, ông Giang nhấn mạnh.

Trên thực tế, ở Việt Nam đang dần hình thành mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp mạnh mẽ và hiệu quả, chuyên nghiệp. Hiện nhiều công ty nước ngoài đưa mô hình đầu tư thiên thần vào Việt Nam, nguồn vốn của nhà đầu tư nước ngoài “rót” vào nước ta ngày càng nhiều …

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi nêu trên, DN khởi nghiệp đang phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Trong đó, khó khăn đầu tiên chính là về việc tổ chức, gắn kết nhân lực có chất lượng, bởi hầu như các công ty công nghệ lớn đã “hút” hết “người tài” nên việc tìm người giỏi công nghệ cùng sáng lập rất khó.

Ý kiến của nhiều DN cho biết: Hầu hết các công ty khởi nghiệp công nghệ hiện nay đều gặp khó khăn bởi hạ tầng công nghệ cần phải có nhóm từ 6-10 người làm công nghệ, trong khi đó thời gian đầu khởi nghiệp gần như không có thu nhập nên rất khó “chiêu mộ” nhân sự.

Thêm vào đó, đa số doanh nhân khởi nghiệp đều chưa được hoàn thiện đầy đủ về các kỹ năng, am hiểu về làm truyền thông, marketing, thị trường…Nếu chỉ có nền tảng thuần tuý về công nghệ thì không thể ra một sản phẩm thành công và khởi nghiệp thành công.

Tiếp đó mặc dù nhận thức xã hội đã thay đổi theo hướng hỗ trợ tích cực cho phong trào khởi nghiệp nhưng vẫn chưa đầy đủ. Sự hỗ trợ tuy đông đảo nhưng tính chuyên nghiệp và năng lực của từng người cố vấn khởi nghiệp chỉ dừng ở ngưỡng “biết gì làm nấy”, chưa đủ tri thức và quy trình để hỗ trợ tốt, hiệu quả.

Đặc biệt, mạng lưới nhà đầu tư còn yếu và nguồn vốn từ các nhà đầu tư cho khởi nghiệp sáng tạo vẫn chưa rõ nét, chưa được như kỳ vọng.

Mặt khác, “vấn đề đang đặt ra đối với các doanh nhân khởi nghiệp hiện nay đó là giải bài toán khó giữa DN và thị trường, người tiêu dùng. Thực tế cho thấy, có nhiều startups đã tạo ra được sản phẩm khá tròn trịa nhưng thiếu nhóm kinh doanh, thiếu nhân sự có đủ năng lực tiếp cận thị trường và kết nối với các khách hàng tiềm năng. Thậm chí, nhiều DN hiện đang thiếu nhiều hệ thống công nghệ hỗ trợ quản trị thông thường về nhân sự, kế toán, kho hàng…”, ông Giang nhấn mạnh.

Cộng đồng khởi nghiệp cần có tư duy của một doanh nhân

Bàn về giải pháp để có thể khởi sự thành công trên thương trường, ông Giang cho rằng, cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo cần có tư duy của một doanh nhân. Tức là khi bắt đầu nghĩ đến việc có thể làm sản phẩm thì phải nghĩ đến thị trường, hoặc từ thị trường nghĩ ra sản phẩm. Và để thành công, không chỉ trang bị tri thức làm sản phẩm, mà còn cần tri thức về quản trị.

Bên cạnh đó, theo các chuyên gia kinh tế, chúng ta cần có thêm nhiều hơn nữa các chương trình hỗ trợ khác nằm trong mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp. Bởi hiện có nhiều ý tưởng, dự án đang rất cần tìm nhân sự đủ năng lực kinh doanh để hỗ trợ.

“Hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam còn non trẻ từ các startups, nhà cố vấn khởi nghiệp cho đến các nhà đầu tư. Trong khi đó, hệ thống pháp lý về khởi nghiệp của nước ta tuy được quan tâm đặc biệt thời gian qua nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thưc tế. Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến “đường đi nước bước“ của các startups mà còn cản trở dòng vốn đầu tư bởi nhiều nhà đầu tư lo ngại nếu không có hệ thống pháp lý chuẩn thì quyền lợi của họ sẽ bị ảnh hưởng lớn. Do đó, rất cần sự hỗ trợ của nhà nước về vấn đề này”, ông Đào Huy Giám, Tổng Thư ký VPSF nhấn mạnh.

Thêm vào đó, ông Giang phân tích thêm, “đầu tư cho khởi nghiệp là rủi ro và nhiệm vụ của hành lang pháp lý chính là giảm thiểu rủi ro. Thêm nữa là, chúng ta thiếu hành lang pháp lý về huy động vốn cho công ty khởi nghiệp sáng tạo. Hành lang pháp lý cho công ty thông thường đã có, nhưng pháp lý riêng cho công ty khởi nghiệp thì chưa có. Việc áp dụng quy tắc thông thường để một công ty khởi nghiệp sáng tạo vay vốn ngân hàng thì rất khó”.

Cũng theo ông Giang, nắm bắt được những khó khăn đó, VPSF đang tập hợp những ý kiến, đồng thời nghiên cứu thêm về hành lang để hỗ trợ cho hệ sinh thái với nhiều nhân tố tham gia, không chỉ cho các nhà đầu tư mà cho các tổ chức góp phần xây dựng hệ sinh thái, trong đó hỗ trợ tốt cho nhà đầu tư nước ngoài vì họ đang e ngại hành lang pháp lý của nước ta nên chưa nhiệt tình đầu tư.

Ngoài ra, VPSF sẽ hỗ trợ đề xuất liên quan đến chính sách, nhất là các thủ tục thành lập quỹ đầu tư cho khởi nghiệp sáng tạo. Đặc biệt, VPSF là kênh mang lại khách hàng cho startups; kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp của nước ta và các tổ chức nước ngoài, các đại sứ quán, các tổ chức xúc tiến thương mại khác, công ty nước ngoài.

Mặt khác, các chuyên gia kinh tế cho rằng để tạo môi trường thông thoáng và động viên, kích thích cho phong trào khởi nghiệp sáng tạo, Chính phủ cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, đơn giản hoá thủ tục cho startups; tạo ra cơ chế “mở” để thu hút các nhà đầu tư chuyên nghiệp nước ngoài nhằm tăng tốc khởi nghiệp tại Việt Nam. Các cơ quan quản lý cần có các giải pháp thiết thực để hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo về thị trường, về nguồn nhân lực, kiến thức quản lý, quản trị…/.

Tố Uyên