Báo cáo về một số vấn đề lớn của dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, dự thảo Luật về Hội không áp dụng đối với “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Công đoàn Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam”.

Thảo luận tại phiên họp về vấn đề này, đa số ĐB tán thành quy định của dự thảo Luật là không áp dụng Luật này đối với các tổ chức chính trị - xã hội được quy định trong Hiến pháp. Bởi đây là các tổ chức chính trị - xã hội có vị trí, vai trò đặc biệt trong hệ thống chính trị ở nước ta, được giao thực hiện các nhiệm vụ chính trị quan trọng và được Đảng bố trí các cán bộ chủ chốt trong ban lãnh đạo, được nhà nước bảo đảm cơ sở vật chất, ngân sách hoạt động; có cơ cấu tổ chức chặt chẽ, có đội ngũ cán bộ chuyên trách.

Các ĐB cũng cho rằng, nếu xác định vị trí, vai trò của các tổ chức này là các hội thuần tuý mang tính chất xã hội tự nguyện, tự quản, tự chịu trách nhiệm và chịu sự điều chỉnh của Luật về Hội thì sẽ không phản ánh đúng bản chất và thực tế sự phát triển lịch sử của các tổ chức này trong hệ thống chính trị của đất nước.

Đồng tình với quan điểm này, ĐB Phạm Thi Thu Trang (Quảng Ngãi), ĐB Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) cho rằng, Luật về Hội không áp dụng đối với một số tổ chức trên là phù hợp vì một số tổ chức chính trị - xã hội này đã được điều chỉnh trong các luật, pháp lệnh khác như Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn, Pháp lệnh Cựu chiến binh…

Thảo luận về quy định áp dụng Luật về Hội đối với người nước ngoài cư trú và làm việc hợp pháp tại Việt Nam; thành lập hội của cá nhân, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam; tổ chức phi chính phủ nước ngoài đăng ký và hoạt động tại Việt Nam, một số ĐB cho rằng, cần quy định người nước ngoài cư trú, làm việc hợp pháp tại Việt Nam, doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam được thành lập hội. Tuy nhiên, đối tượng được lập hội, số lượng người tham gia hội, điều kiện thành lập hội, hình thức tổ chức, việc đăng ký và quản lý hội của người nước ngoài thì nên giao Chính phủ quy định.

Thảo luận về quy định người đại diện theo pháp luật của hội phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận, nhiều ý kiến ĐB cho rằng, quy định như vậy là hợp lý nhằm tăng cường hơn nữa công tác quản lý nhà nước về hội.

Tuy nhiên cũng có ý kiến ĐB cho rằng, giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và hội không có quan hệ hành chính trực tiếp, quy định như vậy là mâu thuẫn với nguyên tắc tự nguyện, tự quản, tự chủ, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật của hội, việc bầu người đại diện theo pháp luật của hội là kết quả ý chí của các hội viên, do đó việc nhà nước công nhận người đại diện theo pháp luật của hội sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lãnh đạo, điều hành hội của hội viên.../.

Hồng Chi