Báo cáo “Tác động của các chính sách đến kinh tế Việt Nam 2013 và triển vọng năm 2014” được trình bày tại hội thảo cho biết, nền kinh tế trong năm 2013 đã có những điểm cải thiện tích cực, tuy nhiên tốc độ phục hồi còn chậm và chưa vững chắc.

Tổng vốn đầu tư vẫn tăng chậm, quy mô vốn thu hẹp ảnh hưởng tới tốc độ tăng trưởng kinh tế. Tiêu dùng của người dân và DN kém. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ quý 3/2013 chỉ đạt 14,26% so với cùng kỳ. Lãi suất giảm nhưng tiếp cận vốn vẫn khó khăn. Yếu kém nội tại của nền kinh tế vẫn chưa được giải quyết, những điểm nghẽn lớn của nền kinh tế vẫn tồn tại.

Chính sách điều hành dù hợp lý nhưng vẫn chưa đem lại hiệu quả như mong đợi, tiến trình cải cách kinh tế chậm trễ gây nguy cơ kinh tế Việt Nam tụt hậu xa hơn với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông (trái) và bà Mai Thị Thu (phải), Giám đốc Trung tâm TT&DBKTXH chủ trì hội thảo.

Tốc độ giải ngân gói 30.000 tỷ quá chậm

Đánh giá về việc thực hiện các chính sách của Chính phủ trong năm qua, bà Mai Thị Thu, Giám đốc Trung tâm cho rằng nhóm giải pháp cải thiện môi trường đầu tư và sản xuất kinh doanh đã bước đầu phát huy tác dụng, thể hiện ở số vốn FDI vào Việt Nam năm qua tăng lên đáng kể.

Tuy nhiên, đối với các DN trong nước, các giải pháp này hầu như chưa có tác động cụ thể. Các nhà đầu tư trong nước vẫn rất thận trọng và tỏ ra chưa đủ niềm tin khi quyết định đầu tư trong năm 2013.

Các DNNN, thành phần chủ đạo của nền kinh tế, tiếp tục thể hiện sự trì trệ, do vậy, không tạo ra động lực cho quá trình phục hồi, từ đó lan tỏa chung ra các thành phần kinh tế khác.

Nhóm giải pháp hỗ trợ thị trường, giải quyết hàng tồn kho phát huy tác dụng chậm, tồn kho bất động sản vẫn ở mức cao. Bên cạnh đó, tốc độ giải ngân của gói hỗ trợ 30.000 tỷ quá chậm, chưa thực sự giúp ích và tạo ‘cú hích’ cho cả người bán và người mua. Do vậy, giải quyết hàng tồn kho sẽ tiếp tục là vấn đề nan giải cho năm 2014.

DN hưởng lợi từ chính sách giảm, giãn, miễn thuế

Thống kê và phân tích về DN cho thấy, các DN đã nhận được lợi ích từ các giải pháp giảm, giãn, miễn thuế, phí, lệ phí... mà Chính phủ áp dụng trong năm 2013. Các DN đã tiết kiệm được chi phí và quay trở lại sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, các giải pháp này cũng làm ảnh hướng đến khả năng thu thuế, dẫn đến giảm sút thu ngân sách.

Trên lý thuyết, Bộ Tài chính đã dự trù các khoản sẽ được miễn giảm thu trong năm 2013, nhưng động thái này cũng làm cho các DN nói chung có tâm lý chậm nộp thuế, phí các loại. Do vậy, công tác giám sát, kiểm tra thu thuế cần phải thực hiện tích cực và thường xuyên hơn.

Đánh giá về triển vọng kinh tế 2014, bà Mai Thị Thu nhận định tăng trưởng kinh tế nhiều khả năng tiếp tục hồi phục, nhưng khó đạt mức cao. Vốn đầu tư sẽ có cải thiện nhất định, xuất khẩu tiếp tục giữ đà tăng ổn định và nhập khẩu dự báo sẽ tăng hơn. Chỉ số giá tiêu dùng nhiều khả năng giữ được ở mức một con số.

Năm 2014: Nhiều chính sách sẽ cùng phát huy tác dụng

Năm 2014 được đánh giá là năm nhiều cơ chế, chính sách sẽ đồng thời phát huy tác dụng. Bởi về cơ bản, DN đã vượt qua thời kỳ khó khăn nhất là năm 2012 và 2013. Vì vậy, khi Chính phủ kiên định thực hiện các chính sách hỗ trợ DN trong năm 2014 thì đây sẽ là cơ hội lớn cho các DN tăng trưởng trở lại.

Cùng với đó, các cơ chế, chính sách ban hành trong các năm qua đã vượt qua độ trễ về thời gian ban hành, tổ chức thực hiện, phản hồi và điều chỉnh, để có thể áp dụng trơn tru trong năm 2014. Các chính sách giải quyết khó khăn căn bản như hàng tồn kho, nợ xấu ngân hàng... dần đi vào cuộc sống và nhận được sự đồng thuận của xã hội.

Năm 2014 cũng được dự báo là năm “tăng tốc” phát triển để đạt các mục tiêu của kế hoạch 5 năm 2011-2015. Do vậy, dự báo Chính phủ sẽ có những giải pháp quyết liệt để thúc đẩy tăng trưởng và cải cách nền kinh tế, mà trọng tâm là phát triển DN, thay vì sử dụng công cụ đầu tư công làm động lực chủ yếu cho tăng trưởng như trước đây.

Bên cạnh đó, “cú hích” gia tăng thương mại và đầu tư nước ngoài, cộng thêm đẩy mạnh cải cách DNNN sẽ phá vỡ vòng bó buộc và tạo đột biến cho DN trong nước tăng sức cạnh tranh và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Dương An