Một góc bưởi diễn của gia đình nhà bà Nguyệt

Giống bưởi Diễn dễ trồng, thời gian cho quả nhanh. Tính từ lúc đặt cây chiết cành tới lúc cho thu lứa quả bói đầu tiên chỉ khoảng dăm năm, tùy theo sự chăm bón của chủ vườn. Chính vì vậy mà giống bưởi Diễn được chiết ghép, nhân giống và được bà con ở rất nhiều tirnh thành mua về trồng từ nhiều năm nay, trong đó tỉnh Hòa Bình, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hưng Yên, Hải Dương... là các địa bàn có diện tích giống bưởi Diễn nhiều nhất.

Hòa Bình được xem là “cái nôi” của cây bưởi giống Diễn trong khoảng chục năm trở lại đây. Đã có không ít các gia đình người dân tộc Mường, Kinh, Thái... trở nên khấm khá nhờ chuyển đổi cây trồng từ các loại cây rau màu cho giá trị kinh tế thấp sang trồng bưởi Diễn.

Tại thị trấn Lương Sơn, nhiều người biết tới gia đình bà Lê Thị Nguyệt, bởi bà không chỉ là một trong những người đi đầu trong việc đưa giống bưởi Diễn về trồng trên đất Mường, mà bà Nguyệt còn “nổi tiếng” bởi có nền kinh tế gia đình khấm khá, vững chãi nhờ cây bưởi. Tiếp xúc với bà Nguyệt, chúng tôi được biết cách đây khoảng 10 năm, bà đã phá bỏ hết các loại cây gỗ tạp, cây dại, sắn, rau... để mua giống bưởi Diễn về trồng. Trước khi có ý định trồng bưởi, bà đã tính toán và trông thấy nguồn thu lớn từ cây bưởi Diễn khi một người bạn trồng tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội.

Bà Nguyệt chia sẻ: “Trước khi bắt tay vào kế hoạch trồng bưởi, mặc dù không có vốn tôi đi vay tiền của bạn bè, người thân... để đầu tư mua cho bằng được 1.000 cây bưởi giống chiết cành, với giá khi đó là 40.000 đồng/cây. Rồi tiền đầu tư phân bón, san ủi làm đất lập trang trại cũng mất thêm cỡ vài chục triệu đồng. Nói chung là khoản tiền đầu tư ban đầu cho việc trồng bưởi Diễn mất khoảng 100 triệu...”.

Theo bà Nguyệt, sau khi trồng bưởi, chồng và các con bà đều "sốt ruột" nói bà bị... “có vấn đề”, bởi suốt mấy năm đầu bưởi chưa lớn, chưa ra hoa kết quả nên không có nguồn thu.

Không nản lòng trước những phàn nàn, trách móc của gia đình và người thân, bà Nguyệt vẫn miệt mài cặm cụi chăm sóc suốt ngày đêm ngoài trang trại bưởi. Và đúng là "trời không phụ công người", bà Nguyệt cho hay: “Năm thứ 6 tính từ ngày đặt hom giống, lứa bưởi đầu tiên nhà tôi cho thu hoạch, khi mỗi gốc hái được trung bình 15 quả. Vị chi năm đó nhà thu được khoảng 15.000 quả bưởi. Bưởi bói, quả còn nhỏ nên năm đó bán buôn chỉ được có 20.000 đồng/quả, tuy vậy số tiền thu được cũng là kha khá, trả được hết nợ vay từ trước...”

Đầu tháng 1/2018 mới đây, khi tới thăm trang trại bưởi của gia đình bà Nguyệt đúng dịp thu hoạch bưởi để chuẩn bị bán Tết Nguyên đán Mậu Tuất, bà Nguyệt cho hay: “Vườn bưởi nhà tôi năm nay được mùa, rất sai quả. Có cây đạt tới hơn trăm quả. Những cây ít cũng cỡ 50-70 quả. Bưởi được thương lái bao thu hết khi họ trả đổ đồng là 30.000 đồng/1 quả.

Chỉ tính sơ sơ số bưởi bán được với giá như bà Nguyệt nói, thì tổng số tiền từ bán bưởi lên tới vài trăm triệu đồng/ vụ. Để có được kinh tế từ nguồn bán bưởi, nếu không có sự quyết tâm chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ cách đây chục năm thì giờ đây bà Nguyệt không thể có nguồn thu nhập khấm khá như vậy.

Không chỉ có gia đình bà Nguyệt ở thị trấn Lương Sơn, Hòa Bình, mà còn rất nhiều gia đình đưa cây bưởi Diễn vào trồng tại nhiều địa phương khác đều phát huy hiệu quả khi mang lại nguồn thu nhập cao, ổn định.

Trinh Viết Hiệp (CTV)