Ảnh minh họa

Báo cáo kinh tế vĩ mô tháng 5 của ngân hàng HSBC công bố ngày 2/6 đã cho thấy những nét chính về tình hình kinh tế Việt Nam.

Sản xuất, nhu cầu trong nước cùng tăng mạnh

Theo đánh giá của HSBC, lĩnh vực sản suất của Việt Nam đang đứng ngoài xu thế chung khi chỉ số PMI tiếp tục tăng mạnh ngay cả khi nhu cầu toàn cầu đang yếu đi. Chỉ số PMI ngành sản xuất tháng 5 đã tăng thêm đạt mức 54,8 điểm, mức tăng mạnh nhất kể từ khi khảo sát.

Sản lượng và đơn hàng mới tăng vọt, một kết quả rất ấn tượng trong bối cảnh đơn đặt hàng xuất khẩu mới tăng chậm lại và các nước trong khu vực châu Á đều có chỉ số PMI sụt giảm. Với việc đơn hàng mới đang tăng mạnh, lĩnh vực sản xuất có nhiều cơ hội tăng trưởng trong tương lai. Nguồn vốn giải ngân FDI cũng tăng mạnh trong tháng 5 từ mức 5% trong tháng 4 lên 7,6%, tạo thêm dư địa cho sản lượng tăng thêm khi các DN mới thành lập đi vào hoạt động.

Việc cắt giảm thuế, cải thiện hệ thống cơ sở hạ tầng, cạnh tranh về lao động chính là những yếu tố thúc đẩy tình hình đầu tư nước ngoài và hoạt động xuất khẩu của DN. Tuy nhiên, các DN trong nước thiếu khả năng tận dụng những năng lực cạnh tranh vốn có của mình. Xuất khẩu của các DN FDI (không tính dầu mỏ) đã tăng 18% kể từ đầu năm đến nay, trong khi đó xuất khẩu của các DN trong nước giảm 1,7%. Chu kỳ hàng hoá toàn cầu suy giảm, nợ cao và tiền đồng Việt Nam trong giao dịch thương mại đang tăng giá là những nguyên nhân đằng sau kết quả yếu kém này của các DN trong nước. Cùng lúc đó, ngành du lịch cũng yếu đi khi số lượng khách nước ngoài giảm 12,6% so với đầu năm.

Trong khi đó, nhu cầu trong nước đang dần cải thiện, tín dụng tăng 4,3% so với tháng 12/2014. Điều này đã kích thích nhu cầu nhập khẩu trong nước, từ ô tô đến máy móc, kéo theo tình hình thâm hụt thương mại.

Tỷ giá sẽ không điều chỉnh từ nay đến cuối năm

Sau nhiều năm đạt được mức thặng dư thương mại, nền kinh tế lại một lần nữa phải đối mặt với tình trạng thâm hụt thương mại, tới mức 3,7 tỷ USD tính đến giữa tháng 5. Điều này gây thêm áp lực mất giá của tiền đồng, đặc biệt là khi nguồn thu từ khách du lịch vào Việt Nam giảm và danh mục đầu tư suy yếu nếu như tình hình không thay đổi.

Đánh giá về tình hình này, các chuyên gia cho rằng khi cán cân thanh toán xấu đi, nguồn tài khoản vãng lai khá lớn của Việt Nam có khuynh hướng giảm. Dòng kiều hối đổ vào sẽ bảo đảm tài khoản vãng lai không nghiêng về ngưỡng âm, miễn là thâm hụt thương mại duy trì ở dưới mức 10 tỷ USD. Các yếu tố có thể tác động đến cán cân thanh toán sẽ là các danh mục đầu tư không ổn định và dòng vốn đổ ra ngoài không được thống kê đầy đủ.

Sau khi NHNN có động thái điều chỉnh tỷ giá ngày 7/5 vừa qua, HSBC dự đoán tỷ giá sẽ không được điều chỉnh tiếp trong thời gian còn lại của năm. Lãi suất chính sách trên thị trường mở sẽ duy trì sự ổn định ở mức 5%.

Bên cạnh nguy cơ rủi ro từ dự trữ ngoại tệ còn ở mức thấp (dưới mức tiêu chuẩn là 3 tháng nhập khẩu), báo cáo lưu ý một nguy cơ đối với nền kinh tế Việt Nam hiện nay là vấn đề thâm hụt thương mại. Nếu như mức thâm hụt này nhiều hơn 10 tỷ USD, NHNN sẽ phải sử dụng một khoản đáng kể trong nguồn dự trữ của mình để hỗ trợ cho tiền đồng. Tuy nhiên, HSBC cho rằng mức thâm hụt sẽ vào khoảng 3,5 tỷ USD cho nguyên năm 2015 , cho phép tài khoản vãng lai có một mức thặng dư nho nhỏ./.

H.Y