Lãi suất có chiều hướng tăng dần, đặc biệt là trên thứ cấp

Các phiên gọi thầu trong tháng 3 càng về cuối tháng càng trầm lắng, vùng lãi suất đăng ký tăng mạnh khiến tỷ lệ trúng thầu giảm liên tục qua các phiên. Diễn biến này vẫn được duy trì trong phiên huy động đầu tiên của tháng 4/2020. Riêng trong tháng 3, có 9.721 tỷ đồng trái phiếu chính phủ được phát hành, chỉ tương đương 51% giá trị gọi thầu, chủ yếu ở các kỳ hạn dài với kỳ hạn trúng thầu bình quân tháng 3 là 17,6 năm.

Theo số liệu từ SSI Research, tính chung quý I/2020, Kho bạc Nhà nước gọi thầu tổng cộng 50.000 tỷ đồng nhưng chỉ có 32.981 tỷ đồng trái phiếu chính phủ được phát hành, tương đương tỷ lệ trúng thầu 66% - thấp hơn so với mức 82,2% của quý IV/2019. Lãi suất trúng thầu giảm 100 điểm cơ bản (bps) -155 bps trong quý I/2020, cao hơn nhiều so với mức giảm từ 50 bps - 88 bps của quý IV/2019.

Tuy nhiên, lãi suất trúng thầu đã có dấu hiệu nhích tăng trong những phiên cuối tháng 3 và đầu tháng 4. Lãi suất chưa tìm được điểm chung giữa người mua – người bán cùng tỷ lệ trúng thầu trong 3 phiên gần đây đã về mức rất thấp.

Trong quý I vừa qua, Kho bạc Nhà nước cũng gia tăng gọi thầu ở các kỳ hạn dài, kỳ hạn trúng thầu bình quân của quý I/2020 là 16,9 năm trong khi mức bình quân 2019 chỉ là 13,6 năm.

Trên thị trường thứ cấp, lãi suất trái phiếu chính phủ đảo chiều tăng mạnh trong 3 tuần cuối tháng 3. Đây là đợt tăng mạnh nhất kể từ đầu năm 2019 đến nay. Cụ thể, theo số liệu từ SSI Research, lãi suất các kỳ hạn tại thời điểm chốt tháng là 1 năm (2,48%/năm, +72bps); 3 năm (2,6%/năm; +71bps); 5 năm (2,7%, +74bps); 10 năm (3,41%/năm, 55bps); 15 năm (3,5%/năm, 56bps); 20 năm (3,56%/năm, 42bps); 30 năm (3,68%/năm, 13bps).

Cũng theo số liệu của SSI Research, khối ngoại tiếp tục bán ròng trong tháng 3, tổng giá trị bán ròng là 1.880 tỷ đồng, cao hơn giá trị bán ròng trong tháng 2/2020 khoảng 10%. Từ đầu năm đến nay, khối ngoại đã quay đầu bán ròng 2.860 tỷ đồng, sau khi mua ròng tới 14.000 tỷ đồng trong cả năm 2019.

Dự báo lãi suất trái phiếu sẽ còn tăng

SSI Research cho biết, trước đó, trong vòng hơn 7 tháng (từ tháng 7/2019 đến tháng 2/2020), lãi suất trái phiếu chính phủ đã giảm liên tục về vùng thấp kỷ lục, đạt đáy vào ngày 9/3/2020 với mức lãi suất kỳ hạn 30 năm xuống dưới 3% (2,94%/năm); các kỳ hạn 20 năm trở xuống đều thấp hơn cả lãi suất tín phiếu kỳ hạn 91 ngày của Ngân hàng Nhà nước (2,65%/năm) là do các nhà đầu tư kỳ vọng vào xu hướng tìm đến tài sản trú ẩn khi thị trường biến động và khả năng nới lỏng tiền tệ mạnh của Ngân hàng Nhà nước.

Tuy nhiên, “mức điều chỉnh lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước thấp hơn kỳ vọng và tâm lý hoảng loạn dẫn tới bán tháo tài sản, kể cả trái phiếu của các nhà đầu tư toàn cầu đã khiến các nhà đầu tư đẩy mạnh chốt lãi, lý giải cho sự đảo chiều kể trên” – các chuyên gia của SSI Research cho hay.

Dịch bệnh được dự báo lên cao điểm vào quý II/2020, để hỗ trợ nền kinh tế, Chính phủ sẽ mở rộng tài khóa và nhu cầu phát hành trái phiếu chính phủ có thể tăng lên. Trong khi đó, áp lực tỷ giá cùng với tâm lý e sợ rủi ro gia tăng có thể khiến nhu cầu đầu tư trái phiếu chính phủ sụt giảm. Lãi suất trái phiếu chính phủ có thể nhích tăng thêm từ 20bps - 50bps trong tháng này.

Ông Vương Hoàng Sơn - Trưởng phòng Kinh doanh trái phiếu, Công ty CP Chứng khoán VNDIRECT (VNDS) cũng cho rằng: “Kỳ vọng trong năm nay khối lượng phát hành trái phiếu chính phủ sẽ tăng lên để hỗ trợ cho ngân sách nhà nước và những gói kích thích kinh tế được triển khai, nhằm giúp nền kinh tế vực dậy sau đại dịch. Ở phía còn lại, nhu cầu của các nhà đầu tư sẽ sớm cân bằng trở lại, đặc biệt ở các kỳ hạn dài 20 - 30 năm với rủi ro cao và lãi suất đã không còn thực sự hấp dẫn”.

Do đó, “lãi suất trái phiếu chính phủ sẽ có thể tăng dần trong phần còn lại của năm 2020” – ông Vương Hoàng Sơn nhấn mạnh./.

D.T