Người lao động vẫn đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội

Lao động thất nghiệp đăng ký học nghề còn thấp

Thông tin về tình hình tham gia BHTN của người lao động hiện nay, ông Lê Quang Trung, Cục trưởng Cục Việc làm, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) cho biết, số người tham gia BHTN đang tăng dần qua các năm, nhất là từ khi Luật Việc làm có hiệu lực vào năm 2015. Cũng theo số liệu của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, đến nay số người tham gia BHTN là 12,73 triệu người. Riêng trong 2 tháng đầu năm 2019, ngành BHXH phối hợp với ngành LĐ-TB&XH đã giải quyết cho 91.128 người hưởng chế độ trợ cấp thất nghiệp, 4.780 người hưởng kinh phí hỗ trợ học nghề.

Liên quan đến những bất cập trong thực hiện chính sách BHTN, ông Lê Quang Trung cho biết, thời gian tới Bộ
LĐ-TB&XH sẽ tổ chức đánh giá, tổng kết việc thực hiện Luật Việc làm để sớm trình Quốc hội thông qua Luật Việc làm sửa đổi, trong đó có nội dung về BHTN. Việc sửa đổi sẽ theo hướng mở rộng đối tượng tham gia, bổ sung các chính sách, biện pháp để duy trì việc làm, hỗ trợ cho các doanh nghiệp gặp khó khăn nhằm tránh sa thải lao động trên cơ sở sử dụng hiệu quả Quỹ BHTN.

Ông Trung đánh giá, dù số người tham gia BHTN ngày càng tăng, nhưng thực tế là chính sách BHTN hiện nay mới chỉ tập trung vào việc hỗ trợ sau khi thất nghiệp chứ chưa có nhiều biện pháp chủ động để giúp người lao động duy trì việc làm và tránh thất nghiệp. Đáng chú ý, có không ít trường hợp người lao động chỉ muốn nhận trợ cấp thất nghiệp mà chưa quan tâm đến việc tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề. Thậm chí, một số người lao động còn khai báo không đúng tình trạng việc làm trong quá trình thẩm định giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Là đơn vị cung ứng dịch vụ việc làm và thực hiện chi trả chính sách BHTN nhiều năm liền, bà Vũ Thị Thanh Liễu, Phó Giám đốc Trung tâm dịch vụ việc làm Hà Nội thừa nhận là có tình trạng trên. Bà Liễu đánh giá, BHTN là một chính sách rất nhân văn của Nhà nước nhằm hỗ trợ, giúp đỡ người lao động thất nghiệp sớm quay trở lại thị trường lao động. Riêng tại trung tâm này, năm 2018 đã giải quyết được cho 50.000 lao động đến nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Theo bà Liễu, hầu hết người lao động đến trung tâm nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp đều được tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo nghề miễn phí. Tuy nhiên, thực tế là số lao động đăng ký chuyển đổi nghề nghiệp chưa được nhiều so với kỳ vọng. Đáng chú ý, trong số lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp thì lao động có trình độ cao đẳng, đại học trở lên còn chiếm tỷ lệ cao.

Sử dụng có hiệu quả Qũy Bảo hiểm thất nghiệp

Lý giải về những nguyên do khiến người lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp chưa “mặn mà” với hỗ trợ học nghề, bà Liễu cho biết: “Người lao động chưa có nhu cầu học nghề để chuyển đổi nghề nghiệp nhiều vì thời gian đào tạo ngắn, số tiền hỗ trợ học nghề tối đa không quá 1 triệu đồng/tháng, thời gian tối đa không quá 6 tháng đối với người lao động”.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động, theo bà Liễu bắt đầu từ năm nay trung tâm này đã mở rộng tư vấn mạng lưới nghề, ngoài những nghề chuyên đào tạo thì trung tâm còn liên kết mở rộng với các cơ sở đào tạo trên địa bàn thành phố Hà Nội, các tỉnh khác để tạo nhiều cơ hội học nghề cho người lao động có thể lựa chọn theo sở thích, đam mê và thuận tiện trong đi lại.

Nhờ vậy, số lao động học nghề đã có sự gia tăng, tuy nhiên tỷ lệ này vẫn còn khá khiêm tốn so với với số người lao động nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp. Thậm chí có trường hợp một số lao động “chủ động thất nghiệp”, có thể do đã tìm được công việc khác nhưng vẫn đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Về vấn đề này, bà Liễu cho rằng rất khó kiểm soát việc người lao động có việc làm hay không. “Chúng tôi sẽ phối hợp với cơ quan BHXH thành phố Hà Nội để kiểm tra xem người lao động có đóng BHTN hay không, lúc đó mới phát hiện ra sự trùng đóng trùng hưởng. Trong trường hợp này, lập tức người lao động sẽ bị yêu cầu tạm dừng các chế độ hưởng, thậm chí xử phạt hành chính nếu cố tình vi phạm”, bà Liễu nói.

Mai Đan