BHXH Việt Nam đã đưa ra đề xuất phương án áp dụng lộ trình điều chỉnh cách tính lương hưu đối với lao động nữ trong 5 năm.

Theo đó, lao động nữ nghỉ hưu trong giai đoạn 2018 – 2021, với đủ 20 năm đến 29 năm 6 tháng đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), sẽ được truy lĩnh từ 0,27% tới 12,31%.

Kinh phí chi cho hỗ trợ khoảng 80 tỷ đồng

Theo quy định tại Luật BHXH 2014, từ 1/1/2018, công thức tính lương hưu đối với cả lao động nam và lao động nữ đều thay đổi theo hướng tăng số năm đóng BHXH để đạt tỷ lệ lương hưu tối đa (75%). Theo đó, lao động nam sẽ tăng dần thời gian đóng BHXH để đạt tỷ lệ hưởng tối đa 75% từ đủ 30 năm lên đủ 35 năm; lao động nữ tăng từ đủ 25 năm lên đủ 30 năm. Theo BHXH Việt Nam, việc thay đổi này là phù hợp với xu hướng quốc tế, đảm bảo sát hơn nguyên tắc đóng - hưởng, hướng tới bảo đảm khả năng chi trả bền vững của quỹ hưu trí và tử tuất.

Tuy nhiên, trong khi quy định này có lộ trình thực hiện đối với lao động nam thì lao động nữ lại không có lộ trình và áp dụng ngay từ 1/1/2018 dẫn đến có một số lao động nữ khi nghỉ hưu trong thời điểm này bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu từ 1 đến 10% so với thời điểm nghỉ hưu tại năm 2017.

Theo cách tính này, từ 1/1/2018, để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu mức tối đa bằng 75% thì lao động nữ phải có đủ 30 năm đóng BHXH trở lên. So với Luật BHXH 2006, thời gian đóng BHXH tăng lên 5 năm nhưng lại tăng ngay tức thì mà không có lộ trình như đối với lao động nam. Khắc phục tình trạng này, tại nghị quyết Kỳ họp thứ 5 vừa qua, Quốc hội đã giao Chính phủ ban hành quy định thực hiện chính sách điều chỉnh lương hưu đối với lao động nữ bắt đầu hưởng lương hưu từ ngày 1/1/2018 đến 31/12/2021 bị tác động bất lợi hơn so với lao động nam do thay đổi cách tính lương hưu. Theo đó, dự kiến nguồn kinh phí chi cho việc hỗ trợ khoảng 80 tỷ đồng và lấy từ Quỹ BHXH.

Theo ông Điều Bá Được, Trưởng ban Thực hiện chính sách BHXH (BHXH Việt Nam), để có căn cứ đề xuất mức bù chệnh lệch vào lương hưu cụ thể đối với từng trường hợp, phải dựa vào quy định tính tỷ lệ hưởng lương hưu đối với lao động nam, nữ theo Luật BHXH năm 2014. Đồng thời, tiến hành so sánh tỷ lệ hưởng lương hưu của lao động nam so với lao động nam, lao động nữ so với lao động nữ, lao động nữ so với lao động nam với điều kiện là có thời gian đóng BHXH như nhau và cùng bắt đầu hưởng lương hưu tại cùng một thời điểm trong giai đoạn từ ngày 1/1/2018 đến ngày 31/12/2021 và so với tỷ lệ hưởng lương hưu với năm 2017.

Điều chỉnh tăng từ 0,27% đến 12,31%

Để bảo đảm bình đẳng trong cách tính lương hưu giữa lao động nam và lao động nữ, BHXH Việt Nam đã đưa ra đề xuất phương án áp dụng lộ trình điều chỉnh cách tính lương hưu đối với lao động nữ trong 5 năm như sau: 15 năm đầu đóng BHXH tính bằng 45%. Sau đó, lao động nghỉ hưu năm 2018 thì 8 năm tiếp theo, mỗi năm tính thêm 3%; tiếp đó cứ mỗi năm tính thêm 2%, tối đa 75%. Lao động nghỉ hưu năm 2019 thì 6 năm tiếp theo, mỗi năm tính thêm 3%; sau đó cứ mỗi năm tính thêm 2%, tối đa 75%. Lao động nghỉ hưu năm 2020 thì 4 năm tiếp theo, mỗi năm cộng 3%; sau đó cứ mỗi năm tính thêm 2%, tối đa 75%. Lao động nghỉ hưu năm 2021, 2 năm tiếp theo, mỗi năm cộng 3%; sau đó cứ mỗi năm tính thêm 2%, tối đa 75%. Lao động nghỉ hưu từ 1/1/2022 trở đi, các năm tiếp theo mỗi năm tính thêm 2%, tối đa 75% (tương ứng đủ 30 năm đóng BHXH).

Hiện tại, Bộ LĐ-TB&XH đang lấy ý kiến xây dựng dự thảo nghị định về việc điều chỉnh lương hưu cho số lao động nữ bắt đầu hưởng lương hưu trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2021. Theo đó, dự thảo nghị định quy định mức điều chỉnh lương hưu đối với lao động nữ bắt đầu hưởng lương hưu từ ngày 1/1/2018 đến ngày 31/12/2021 và có mức lương hưu thấp hơn so với người có cùng số năm đóng BHXH bắt đầu hưởng lương hưu trong năm 2017.

Dự thảo nghị định quy định mức điều chỉnh như sau: Lao động nữ bắt đầu nghỉ hưu từ ngày 1/1/2018 đến ngày 31/12/2021, với đủ 20 năm đến 29 năm 6 tháng đóng BHXH, sẽ được điều chỉnh tăng lương hưu thêm một khoản tiền được tính tỷ lệ từ 0,27% tới 12,31%. Với lao động nữ nghỉ hưu trong giai đoạn từ ngày 1/1/2018 đến ngày 30/6/2018, sau khi được điều chỉnh lương hưu theo quy định tại Nghị định số 88/2018/NĐ-CP về điều chỉnh lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng thì tiếp tục được điều chỉnh lương hưu theo dự thảo này. Đối với lao động nữ đã nghỉ hưu trong giai đoạn từ ngày 1/1/2018 đến trước ngày được điều chỉnh lương hưu theo quy định trên được truy lĩnh phần lương hưu được điều chỉnh tăng thêm trong khoảng thời gian từ tháng bắt đầu hưởng lương hưu tới tháng liền kề tháng được điều chỉnh lương hưu.

Mai Lâm