Tuyên truyền để người lao động đi xuất khẩu về nước đúng hạn. Ảnh minh họa: MĐ.

Khó khăn tái hòa nhập khi lao động về nước

Số liệu từ Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) cho biết, hiện lao động Việt Nam đang làm việc tại Hàn Quốc khoảng 51.000 người. Thu nhập tiết kiệm trung bình hàng tháng của người lao động tại thị trường này khá cao với khoảng 1.000 USD. Tuy nhiên, cùng với đó thì tỷ lệ lao động Việt Nam làm việc bất hợp pháp tại nước này luôn duy trì ở mức cao, nhiều năm liền chưa giảm được.

Báo cáo của Ban Quản lý lao động Việt Nam tại Hàn Quốc cũng cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2018 số lao động Việt Nam cư trú bất hợp pháp tại nước này tự nguyện về nước là 988 người, số người bị bắt và trục xuất về nước là 518 người, trong đó phần lớn là lao động cư trú và làm việc bất hợp pháp.

Theo ông Vũ Quang Thành - Phó giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, qua những phiên giao dịch việc làm cho nhóm lao động đi xuất khẩu từ Hàn Quốc về nước được tổ chức tại trung tâm, nhiều lao động thừa nhận rằng việc khó khăn trong tái hòa nhập khi về nước là một trong những lí do chính để họ bất chấp ở lại làm việc bất hợp pháp. Cùng với đó, mặt bằng thu nhập tại Việt Nam mà người lao động nhận được cũng khác xa so với Hàn Quốc.

Do đó, ông Thành cho rằng để giảm tỷ lệ lao động ở lại làm việc bất hợp pháp cần phải có chính sách hỗ trợ người lao động tìm kiếm việc làm để họ yên tâm về nước, góp phần ổn định cuộc sống. Cũng theo ông Thành, các phiên giao dịch việc làm cho lao động từ Hàn Quốc về nước được tổ chức tại trung tâm thường thu hút nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc tham gia, cơ hội việc làm với mức lương từ 15 – 20 triệu đồng/tháng là không hiếm.

Tuy nhiên, đa số các công ty Hàn Quốc yêu cầu lao động có tiếng Hàn và kinh nghiệm làm việc, song đây cũng là hạn chế của hầu hết lao động khi đi xuất khẩu về. Nếu người lao động khẳng định được năng lực làm việc thì thực tế cơ hội việc làm khi về nước là rất rộng mở.

Cần trách nhiệm từ hai phía

Dưới góc độ cơ quan quản lý nhà nước, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Doãn Mậu Diệp cho rằng, cả quốc gia phái cử và tiếp nhận lao động đều không mong muốn để xảy ra lao động bất hợp pháp, do vậy vấn đề cần được nhìn nhận ở cả hai phía. Đối với lao động Việt Nam lí do ở lại phần lớn đến từ mức thu nhập cao, song thực tế là chính các chủ doanh nghiệp Hàn Quốc vẫn thích sử dụng lao động bất hợp pháp của Việt Nam.

“Tôi biết có những lao động thi đỗ tiếng Hàn từ 5 – 8 năm nhưng không đi được sang Hàn Quốc làm việc với lí do là những người đã sang làm trước đó không trở về. Phía Hàn Quốc thường cho rằng tỷ lệ lao động Việt Nam làm việc bất hợp pháp ở nước này rất cao, nhưng thực tế là tỷ lệ chủ doanh nghiệp Hàn Quốc có sử dụng lao động làm việc bất hợp pháp là người Việt Nam cao nhất trong số lao động bất hợp pháp của các nước khác” - Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp nhấn mạnh.

Do đó, Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp cho rằng, giảm tỷ lệ này cần sự trách nhiệm của cả hai phía. Riêng Việt Nam sẽ xây dựng kế hoạch giảm dần lao động bất hợp pháp, hiện nay tỷ lệ này vào khoảng hơn 30%, nhưng thời điểm cao nhất lên đến 50%.

Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp cũng cho biết, thời gian qua, Cục Quản lý lao động ngoài nước đã phối hợp với các địa phương như Nghệ An, Thanh Hóa, Phú Thọ, Bắc Giang, Bắc Ninh; tổ chức hội nghị tuyên truyền vận động người lao động về nước đúng thời hạn nhằm tiến tới giảm tỷ lao động làm việc bất hợp pháp. Sắp tới, hoạt động này sẽ tiếp tục được tổ chức ở các huyện, xã nơi có nhiều lao động đi làm việc tại Hàn Quốc.

Cùng với đó là thực hiện các chính sách hỗ trợ tái hòa nhập đối với lao động Việt Nam làm việc tại Hàn Quốc về nước. Đặc biệt, cơ quan quản lý nhà nước cũng sẽ kiên quyết xử lí các trường hợp lao động vi phạm, tạm dừng tuyển chọn lao động tại các địa phương có tỷ lệ lao động làm việc bất hợp pháp cao./.

Mai Đan