Các diễn giả chia sẻ tại phiên thảo luận “Thúc đẩy hợp tác các nguồn lực hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong nước và quốc tế”. Ảnh: Văn Nam.

Đây là chia sẻ của Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng tại Diễn đàn cấp cao “Kết nối nguồn lực hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo”, do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức ngày 28/11, tại Hà Nội.

Đã thiết lập được hệ sinh thái và mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp

Thứ trưởng Trần Văn Tùng cho biết, Việt Nam đang ở thời dân số vàng, do vậy, cần có những chính sách thu hút người tài, nhân lực chất lượng. Đặc biệt, Việt Nam hiện có hơn 1.400 tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp với 69 vườn ươm doanh nghiệp và 28 tổ chức thúc đẩy kinh doanh. Số lượng quỹ đầu tư mạo hiểm coi Việt Nam là thị trường mục tiêu và hiện hoạt động tại Việt Nam là 108 quỹ. Đồng thời, đang liên tục tăng qua các năm thể hiện sự tham gia tích cực của hệ sinh thái.

Tuy nhiên, cần thúc đẩy hơn nữa sự liên kết của tổ chức này. Trong đó, cần hình thành liên kết giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp phát triển các không gian sáng tạo, khu làm việc chung hỗ trợ khởi nghiệp không chỉ cơ sở hạ tầng mà còn là sự cổ vũ cho tự do sáng tạo, tinh thần doanh nhân.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Tùng, hiện Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp với các trường đại học xây dựng các trung tâm kỹ thuật để hỗ trợ sinh viên, những người làm khởi nghiệp đưa ra mẫu vật ban đầu, từ đó hình thành hoạt động sản xuất kinh doanh.

Đồng quan điểm, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho hay, chưa bao giờ doanh nhân Việt lại bàn nhiều và thực sự đau đáu về các mô hình phát triển, về quản trị rủi ro, đổi mới sáng tạo như bây giờ.

Covid - 19 như một lần thử lửa, có thể tạo ra những thay đổi lớn trong giới kinh doanh Việt. Khởi nghiệp và khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là yêu cầu thành lập nhiều doanh nghiệp mới mà còn là yêu cầu làm mới với tất cả các doanh nghiệp đang tồn tại. Đặc biệt, khởi nghiệp sáng tạo là mệnh lệnh của kỷ nguyên số.

Ông Phòng cho biết, với Chương trình Khởi nghiệp quốc gia và các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, VCCI tự hào đã đi tiên phong trong hành trình thắp lửa khởi nghiệp ở Việt Nam. Hàng vạn thanh niên đã tham gia và hàng nghìn dự án khởi nghiệp, khởi nghiệp sáng tạo cũng như hàng nghìn nhà khởi nghiệp đã trưởng thành từ chiếc nôi này.

“Chiếc nôi khởi nghiệp quốc gia của VCCI không chỉ là nơi trình diễn các dự án mà còn quan trọng hơn là chúng ta đã thiết lập được một hệ sinh thái và mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp ở Việt Nam kết nối các bộ ngành, các vườn ươm và tổ chức thúc đẩy khởi nghiệp, mà nòng cốt là các trường đại học, các địa phương, các công ty tư vấn, tổ chức đào tạo, các quỹ đầu tư và các doanh nhân giữ vai trò dẫn dắt trong hệ sinh thái này. Các doanh nhân đóng vai trò nhà đầu tư, các cố vấn, huấn luyện viên… để đồng hành cùng các doanh nghiệp khởi nghiệp” - ông Phòng nhấn mạnh.

Đào tạo nguồn nhân lực phát triển hệ sinh thái

Chia sẻ về thu hút nguồn nhân lực cho phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, Thứ trưởng Trần Văn Tùng cho biết, nguồn nhân lực cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo hiện đang thiếu, bởi nhân lực cho hệ sinh thái này không chỉ là những người khởi nghiệp, mà còn là các nhà tư vấn, các chuyên gia và các chủ doanh nghiệp thành công quay lại hỗ trợ cho khởi nghiệp...

Thứ trưởng Trần Văn Tùng cho rằng, Chính phủ đang có những chính sách thu hút tổng thể cũng như những chương trình hỗ trợ cụ thể cho việc thu hút các nguồn lực từ nước ngoài, những người có cơ hội tiếp xúc với công nghệ kỹ thuật cao về nước để hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trong nước.

Ở góc độ đào tạo nhân lực, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ngô Thị Minh cho biết, việc đổi mới giáo dục đã được thực hiện tiên phong và mạnh mẽ. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng phối hợp với các bộ, ngành kết nối thực hiện các chương trình đào tạo nguồn nhân lực cho hệ sinh thái.

Tuy nhiên, không dừng lại ở việc đào tạo kiến thức cho nguồn nhân lực, Thứ trưởng Trần Văn Tùng cho rằng, cần bổ sung những kỹ năng phát triển thị trường cho các startup. Thực tế các dự án nghiên cứu của các nhà khoa học chỉ dừng lại ở nghiên cứu sản phẩm, chứ không thể tiến hành đưa sản phẩm ra thị trường. Do đó, cần giai đoạn phía sau là đưa ra sản phẩm, thương mại sản phẩm đó với các yếu tố đủ sức cạnh tranh. Bộ Khoa học và Công nghệ đã có các chương trình đào tạo kiến thức phát triển thị trường cho các startup.

Còn theo bà Caitlin Wiesen - đại diện thường trú Chương trình phát triển Liên Hợp quốc (UNDP), cần có sự ươm tạo, cố vấn cho các startup phát triển các ý tưởng khởi nghiệp. Đặc biệt câu chuyện kết nối cần được thực hiện giữa các startup, kết nối giữa các tổ chức trong và ngoài nước, tạo ra các sản phẩm quan trọng mang ý nghĩa xã hội, hỗ trợ cho cộng đồng.

Đồng thời, phải có vườn ươm, có chương trình đổi mới sáng tạo trong chương trình đào tạo cùng những chương trình sáng kiến để hỗ trợ các startup không chỉ ở trung ương mà còn ở các địa phương.../.

Văn Nam