Sản lượng thu hoạch hàng năm của TCT Cà phê Việt Nam đạt gần 30 nghìn tấn cà phê trong tổng 1,5 triệu tấn cà phê của cả nước. Ảnh: Minh họa

>> 5 tổng công ty nông nghiệp sẽ chuyển về ‘siêu ủy ban’

Lợi nhuận từ dịch vụ, chế biến chỉ đạt 6 tỷ đồng

Niên vụ năm 2016-2017, TCT Cà phê Việt Nam thực hiện chủ trương tập trung thu mua sản phẩm để xuất khẩu. Tổng số cà phê thu mua được hơn 9.624 tấn, hơn 54% chỉ tiêu kế hoạch. Xuất khẩu và ủy thác xuất khẩu được 37.043,91 tấn, đạt 74,09% kế hoạch và bằng 169,46% so với năm 2016. Kim ngạch xuất khẩu đạt 73,13 triệu USD, đạt 73,43% kế hoạch so với năm 2016. Thị trường xuất khẩu ngày càng mở rộng, uy tín đối với khách hàng ngày càng được nâng cao. ..

Đối với lĩnh vực dịch vụ, chế biến, năm 2017 đạt 87.970 tấn/70.000 tấn, đạt 125,67% kế hoạch, doanh thu đạt 240,65 tỷ đồng, lợi nhuận 6 tỷ đồng. Hàng hóa thành phẩm chế biến được thực hiện đáp ứng yêu cầu yêu cầu chất lượng và phẩm cấp của khách hàng.

Tuy nhiên, TCT Cà phê Việt Nam cũng thẳng thắn thừa nhận, chỉ tiêu lợi nhuận giảm so với kế hoạch đề ra. Nguyên nhân từ quý I/2017 giá cà phê giảm liên tục, mặt khác diện tích cà phê thanh lý để tái canh trong năm nhiều do vậy đã làm giảm năng suất sản lượng ảnh hưởng đến lợi nhuận chung của TCT.

Bên cạnh đó, công tác sản xuất kinh doanh chế biến sâu chưa cao do công nghệ chế biến còn lạc hậu, quy mô nhỏ, công suất chế biến thấp. Việc tiếp thị và quảng bá sản phẩn, tiếp cận mở rộng thị trường để phát triển thương hiệu còn nhiều hạn chế. Đồng thời, vẫn còn thiếu sót nghiêm túc trong việc chấp hành thực hiện Quy chế Quản lý hàng hóa, dịch vụ chế biến, và quy chế chi trả chế độ tiền lương cho người lao động.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hà Công Tuấn nhận định, các chỉ tiêu về kinh tế trong năm 2017 của TCT Cà phê cơ bản đã đạt được kế hoạch về doanh thu, sản xuất, xuất khẩu. Nhưng lợi nhuận chỉ bằng 73% kế hoạch, đồng nghĩa với việc đời sống của cán bộ công nhân viên sẽ bị ảnh hưởng.

“Theo báo cáo của TCT, thu nhập bình quân của người lao động đạt 5,4 triệu đồng/tháng. Thế nhưng, trong số trên 28.300 người lao động của toàn TCT, mới chỉ có khoảng 10.600 người đóng bảo hiểm xã hội, chiếm khoảng 37%. Vậy thì số còn lại thì chế độ chính sách thế nào?”, ông Tuấn đặt câu hỏi.

Ông Tuấn nhấn mạnh, "Cần nhìn thẳng vào sự thật để thấy rằng mình đang ở đâu? Toàn TCT sở hữu 16.500 ha cà phê trong tổng số 622 nghìn ha cà phê của cả nước; sản lượng thu hoạch hàng năm đạt gần 30 nghìn tấn cà phê trong tổng 1,5 triệu tấn cà phê của cả nước; tức là TCT mới chiếm 2% trong tổng ngành cà phê".

Cần có hội nghị 'Diên Hồng' để triển khai tái cơ cấu hiệu quả

Thứ trưởng Hà Công Tuấn cũng cho biết, từ năm 2012 đến nay, Thủ tướng Chính phủ đã có 2 quyết định về tái cơ cấu TCT cà phê Việt Nam. Nhưng đến nay, nhiều nội dung được TCT triển khai chậm so với mọi doanh nghiệp khác.

“Tôi thực sự băn khoăn là TCT thường xuyên có đề nghị thay đổi phương án tái cơ cấu. Mới đây lại có thêm đề xuất mới từ TCT, nhưng Bộ chưa dám trình lên Thủ tướng. Tái cơ cấu để làm gì nếu như chỉ là tiếp tục cổ phần hoá, giải thể, phá sản và sáp nhập? Nếu chúng ta không phát triển dịch vụ, chế biến, thương mại xuất khẩu thì có làm mấy chăng nữa, với 16.500 ha cà phê, cũng không thể trở thành 'đầu tàu' của ngành, không thể chi phối thị trường. TCT cần có định hướng rõ ràng là thu mua phần lớn cà phê của nông dân, đem chế biến, xuất khẩu", ông Tuấn nói.

Ông Tuấn đề nghị: "Sau tổng kết này, TCT phải có hội nghị “Diên Hồng” để lấy ý kiến các đơn vị thành viên, lấy ý kiến các đồng chí có kinh nghiệm qua các thời kỳ trên cơ sở định hướng của Nhà nước trong việc tái cơ cấu, sắp xếp doanh nghiệp, thì mới hy vọng trình lên Chính phủ phương án tái cơ cấu khả thi...".

Theo Thứ trưởng Hà Công Tuấn, năm 2018, Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chính phủ chỉ đạo tái cơ cấu ngành cà phê phải gắn với việc quản trị doanh nghiệp. Để doanh nghiệp phát triển có hiệu quả, dự kiến TCT cà phê Việt Nam sẽ được chuyển quản lý sở hữu vốn từ Bộ NN&PTNT sang Ủy ban quản lý vốn Nhà nước.

Phúc Nguyên