Giao dịch những ngày cuối năm tại KBNN TP. HCM. Ảnh: HẠNH THẢO

Tuy nhiên, trong năm 2017, toàn hệ thống KBNN đã triển khai Đề án thống nhất đầu mối kiểm soát các khoản chi ngân sách, hoạt động khóa sổ quyết toán có vẻ “nặng” hơn. Nhưng với những “người gác cổng” ngân sách, dù thế nào họ vẫn miệt mài với công việc. Ở họ, lòng yêu nghề đã chiến thắng vất vả.

“Mùa quyết toán” năm nay chúng tôi đến 3 địa phương có số thu, chi ngân sách lớn nhất cả nước là Bà Rịa - Vũng Tàu (BR - VT), Bình Dương (BD) và TP. Hồ Chí Minh (HCM). Tại mỗi đơn vị kho bạc, không khí làm việc những ngày cuối năm thật tất bật.

Bà Rịa - Vũng Tàu: Vừa chống bão vừa quyết toán

Chúng tôi đến BR - VT đúng ngày dự kiến cơn bão số 16 đổ bộ vào các tỉnh phía Nam. Dự báo BR - VT thuộc khu vực tâm bão nên UBND tỉnh đã quyết định cho tất cả cán bộ công chức và học sinh được nghỉ. Thế mà tại KBNN BR - VT, các cán bộ vẫn miệt mài bên máy vi tính và đống chứng từ thu chi ngân sách.

Trước sự ngạc nhiên của chúng tôi, Giám đốc Trần Xuân Khánh cho biết, mặc dù có quy định được nghỉ làm để phòng, chống bão, nhưng với cả “núi” hồ sơ, chứng từ đang chờ được giải quyết nên cán bộ kho bạc đã không nghỉ. Trừ một vài trường hợp nhà xa, số còn lại vẫn quyết tâm bám trụ đến 5h chiều để hoàn thành công việc... Rất may, cơn bão 16 đã đổi hướng và suy yếu nên không ảnh hưởng nhiều đến tỉnh BR - VT.

Nói về công tác quyết toán, khóa sổ cuối năm, ông Khánh cho biết, cũng như mọi năm, ngay từ đầu tháng 11, ban lãnh đạo đơn vị đã phân công công việc cụ thể cho từng phòng để theo dõi sát tình hình thu - chi ngân sách trên địa bàn; tổng hợp, báo cáo kịp thời, chính xác, phục vụ quản lý điều hành NSNN các cấp.

Năm 2017, KBNN thực hiện Đề án thống nhất đầu mối kiểm soát các khoản chi NSNN qua KBNN. Việc thực hiện một đầu mối kiểm soát chi (KSC) rất có lợi cho khách hàng. Đơn vị thụ hưởng ngân sách chỉ gửi hồ sơ đề nghị thanh toán đến một công chức làm nhiệm vụ KSC của KBNN (bao gồm cả hồ sơ chi đầu tư và chi thường xuyên) theo đúng quy định “một cửa, một giao dịch viên”; đồng thời nhận lại kết quả từ chính công chức KSC đó.

Tuy nhiên đó là về phía khách hàng, còn về phía KBNN các bước kiểm soát lại càng phải chặt chẽ hơn, do đó đã thêm việc cho cán bộ kho bạc, khi phải thực hiện thêm một bước thao tác nghiệp vụ. Ông Khánh chia sẻ, nếu như trước đây, khách hàng đến nộp hồ sơ, kế toán viên nhận kiểm soát, hạch toán và gửi cho kế toán trưởng; kế toán trưởng xem xét trình lãnh đạo ký duyệt song phương trên bản giấy và trên máy là xong. Nhưng hiện tại, theo quy trình mới, cán bộ KSC nhận, kiểm tra và trình lãnh đạo ký; sau khi lãnh đạo ký xong, cán bộ KSC mang bảng chứng từ về nhập vào máy và chuyển qua cho kế toán viên; kế toán viên kiểm tra xong chuyển cho kế toán trưởng ký và trình lại lên lãnh đạo.

Vào dịp cuối năm, hàng ngày mỗi cán bộ phải xử lý tới hàng trăm chứng từ thì việc thêm thao tác trong kiểm soát quả là nặng. “Nhưng với mục tiêu phục vụ khách hàng nên các cán bộ kho bạc vẫn miệt mài với công việc, dù có phải làm đến khuya”, ông Khánh nói.

Giao dịch tại KBNN Thuận An, Bình Dương. Ảnh: HẠNH THẢO

TP. HCM: Một kèm một kiểm soát chi

Đến KBNN TP. HCM những ngày này mới cảm nhận được hết sự tất bật, hối hả của một thành phố có số thu ngân sách lớn nhất cả nước. Trên bàn làm việc của ai cũng có một chồng hồ sơ, chứng từ đang được nhập liệu vào máy. Với họ, khái niệm thời gian dường như không tồn tại.

Trao đổi nhanh với chúng tôi, ông Vũ Hoài Nam, Giám đốc KBNN TP. HCM cho biết, để khóa sổ, quyết toán, đơn vị đã sớm thông báo cho các đơn vị giao dịch, chủ đầu tư những quy định như: Thời gian nào gửi hồ sơ, thời gian nào đóng hồ sơ, thời gian nào thanh toán… nên công việc cuối năm cũng rất thuận lợi.

Nhưng theo ông Nam, năm nay có “đặc thù” là thực hiện thống nhất đầu mối KSC. Cán bộ làm về chi đầu tư trước đây hiểu biết về chi thường xuyên rất ít. Trong khi đó, chi thường xuyên mặc dù kinh phí không nhiều nhưng lại có tính chất phức tạp. Mỗi ngành có một đặc thù (ngành y tế khác, giáo dục khác, khoa học lại càng khác nữa)… đi liền với đó là một cơ chế KSC riêng. Ngược lại các kế toán trước đây kiểm soát chi thường xuyên cũng không hiểu sâu về chi đầu tư. Vì thế, khi tiếp nhận công việc, cán bộ kế toán và KSC không tránh khỏi những khó khăn ban đầu. Để giải quyết bài toán này, KBNN TP. HCM đã bố trí từng cặp gồm 1 cán bộ KSC đầu tư và 1 cán bộ KSC thường xuyên ngồi với nhau để trao đổi hỗ trợ lẫn nhau. Đặc biệt, 2 trưởng Phòng Kế toán và KSC phải luôn luôn kiểm tra nghiệp vụ, xem cán bộ của mình có làm đúng hay không.

Hơn nữa, thực hiện thống nhất đầu mối KSC vào đúng những tháng cuối năm nên công việc rất nhiều. Đặc biệt, trong những ngày đầu thực hiện, việc phối hợp thực hiện quy trình giữa Phòng Kế toán và Phòng KSC còn nhiều lúng túng, trong giao nhận chứng từ. Để khắc phục tình trạng này, KBNN TP. HCM đã có sáng kiến là ban hành Quy chế tạm thời về việc phối hợp thực hiện quy trình nghiệp vụ với những quy định rõ ràng, cụ thể đã giúp việc giao nhận chứng từ trôi chảy hơn. Và cho đến bây giờ có thể khẳng định, KBNN TP. HCM đã thực hiện thành công Đề án thống nhất đầu mối kiểm soát các khoản chi NSNN và công tác khóa sổ cuối năm được đảm bảo đúng thời gian quy định.

Bình Dương: Chủ động các phương án

Tại KBNN Bình Dương, các cán bộ kho bạc cũng phải làm đến khuya ngay từ những ngày đầu của tháng 12 để hoàn thành công việc năm 2017. Giám đốc Nguyễn Văn Biểu cho biết, KBNN Bình Dương đã phối hợp với Sở Tài chính ban hành văn bản hướng dẫn các sở, ban, ngành về công tác khóa sổ kế toán năm 2017. Đồng thời, KBNN Bình Dương đã yêu cầu các đơn vị cấp huyện rà soát số liệu và xử lý dứt điểm những giao dịch còn dở dang trên Tabmis (hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc), các khoản phải thu, phải trả, các tài khoản trung gian… cũng như đôn đốc thanh toán nợ tạm ứng và xử lý những tài khoản tạm thu, tạm giữ. Đặc biệt, đơn vị thường xuyên kiểm tra tồn quỹ ngân sách và tồn ngân quỹ để có kế hoạch chi trả.

Khối lượng công việc, hồ sơ phải xử lý trong những ngày này rất lớn, nhất là trong KSC vốn đầu tư xây dựng cơ bản (do chế độ, chính sách liên quan thay đổi), nhưng KBNN Bình Dương đã chủ động lên các phương án kiểm soát, giải ngân kịp thời và chặt chẽ, an toàn.

Ông Nguyễn Văn Biểu cho biết thêm, mặc dù công tác khóa sổ năm nay có phần nặng hơn do phải thực hiện thêm bước, nhưng với sự chủ động và sự đồng lòng của các bộ, công chức nên công tác khóa sổ cuối năm tại đơn vị đã hoàn thành theo đúng quy định. Mọi khoản chi liên quan đến an sinh xã hội, chi lương, phúc lợi cho con người đã giải quyết xong. Dự kiến, các khoản chi cho đầu tư phát triển sẽ được giải ngân trong tháng 1/2018 và đơn vị cũng không gặp áp lực về nguồn vốn thanh toán.

Vân Hà