Nhu cầu tuyển dụng lao động có trình độ cao trong nước lớn nhưng chưa đáp ứng được. Ảnh: Mai Đan

Theo số liệu thống kê từ Cục Quản lý lao động ngoài nước (QLLĐNN), Bộ LĐ-TB&XH năm 2017 cả nước đưa được hơn 134.751 lao động đi làm việc ở nước ngoài. Đây là năm thứ tư liên tiếp số lượng lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài vượt mức 100.000 lao động/năm. Trong năm 2018, sẽ phấn đấu hoàn thành mục tiêu đưa 110.000 lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài (trong đó, lao động nữ chiếm 40%).

Tổng số doanh nghiệp (DN) có giấy phép dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài hiện là 315 DN, tăng 40% so với năm 2016. Cùng với việc trình cấp phép, Cục đã phối hợp tiến hành 44 cuộc thanh tra, kiểm tra tại các DN hoạt động về đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Trong đó, trực tiếp thanh tra định kỳ tại 27 DN và kiểm tra đột xuất 2 DN, xử phạt vi phạm hành chính 16 DN với số tiền 2,6 tỷ đồng, thu hồi giấy phép 5 DN, đình chỉ từ 6-9 tháng đối với 3 DN.

Đánh giá về công tác xuất khẩu lao động trong năm qua, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Doãn Mậu Diệp cho biết, các thị trường truyền thống như Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc vẫn có nhu cầu tiếp nhận lao động cao. Trong đó, riêng Hàn Quốc mỗi năm tiếp nhận khoảng 60 nghìn lao động nhưng chia đều cho các nước phái cử. Thị trường Đài Loan năm nay vẫn có nhu cầu tiếp nhận gần bằng năm ngoái. Ngoài ra, hiện Đài Loan có chính sách là lao động hết hợp đồng không phải quay về nước mà có thể gia hạn ngay tại nước này luôn nên số ở lại là không tính.

Riêng thị trường Nhật Bản hiện mở thêm nghề trợ lí điều dưỡng cho phép tuyển lao động Việt Nam sang làm việc. Bộ cũng đã chỉ đạo Cục QLLĐNN đàm phán với các cơ quan chức năng của Nhật Bản để đảm bảo quyền lợi cho người lao động về mức lương, chi phí xa nhà, còn chi phí hỗ trợ đào tạo sẽ do phía các DN Nhật Bản chi trả.

Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp cho biết, lĩnh vực này phía Nhật Bản đang có nhu cầu rất lớn nên các yêu cầu đám phán đưa ra gần như đã được chấp nhận, tuy nhiên chi phí của ngành này sẽ cao hơn các ngành khác. Đây cũng là ngành nghề mới nên việc triển khai cần thận trọng, bởi vì phía Nhật Bản yêu cầu trước khi sang nước này làm việc, người lao động phải đạt trình độ tiếng Nhật N4, trong một năm làm việc phải đạt được N3, nếu không đạt được chuẩn này sẽ phải quay về nước.

Cùng với đó, nếu DN nào có thể hỗ trợ các thực tập sinh điều dưỡng cải thiện được ngôn ngữ thì tiếp tục làm. Nhưng nếu sau một năm những DN này có số thực tập sinh quay về nước từ 20% sẽ bị từ chối tiếp nhận. “Những DN nào không đáp ứng được yêu cầu thì sẽ phải đứng sang một bên để không làm “hỏng” việc hợp tác giữa hai Chính phủ”, Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp nói.

Thông tin về Đề án đưa lao động có trình độ cao đi làm việc ở nước ngoài, Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp cho biết: “Trong khi các nước muốn trải thảm để thu hút lao động chất lượng cao, thì tại sao chúng ta lại đi xuất khẩu dù nhu cầu dù trong nước vẫn không đáp ứng được. Các DN hiện vẫn đang than phiền việc tuyển lao động có trình độ cao là rất khó khăn nên chắc đề án này cũng phải tính toán lại”.

Do đó, trước mắt Bộ này cho biết sẽ cố gắng tăng dần tỷ trọng lao động đi xuất khẩu có trình độ qua đào tạo để chiếm lĩnh các phân khúc lớn hơn, còn việc xuất khẩu lao động chất lượng cao sẽ phải cân nhắc./.

Mai Đan