Chủ tịch VCCI phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Bùi Tư

Tính đến giữa tháng 11/2019, VCCI chỉ nhận được hai đề nghị góp ý của hai bộ đối với dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung các nghị định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc lĩnh vực do bộ quản lý.

Số lượng văn bản luật ban hành giảm

Ngày 26/12, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức hội thảo công bố báo cáo dòng chảy pháp luật kinh doanh năm 2019.

Ông Đậu Anh Tuấn cho biết, năm 2019 số lượng văn bản quy phạm pháp luật được ban hành giảm, thấp hơn nhiều so với năm 2018 và năm 2017. Tính đến hết tháng 11/2019, mới chỉ có 267 thông tư được ban hành, thấp hơn nhiều so với con số từ 500 đến 800 thông tư của các năm trước đó. Đối với nghị định, cũng mới chỉ có 91 nghị định được ban hành, thấp hơn con số 155 nghị định cùng kỳ năm 2018 và mức 125 nghị định trong 11 tháng đầu năm của năm 2017.

Tuy nhiên, số lượng văn bản giảm không đồng nghĩa với việc khối lượng công việc xây dựng pháp luật của các bộ, ngành giảm.

Về cắt giảm điều kiện kinh doanh trong năm 2019, ông Tuấn cho biết, hoạt động cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh năm nay khá “lặng lẽ”. Tính đến giữa tháng 11/2019, VCCI chỉ nhận được hai đề nghị góp ý của hai bộ đối với dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung các nghị định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc lĩnh vực do bộ quản lý là Bộ Công thương và Bộ Y tế.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Bùi Tư

Một điểm đặc biệt của năm 2019 liên quan đến điều kiện kinh doanh, đó là danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh đang được sửa đổi, bổ sung cùng với hoạt động sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư 2014. Một số ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã được kiến nghị bãi bỏ; một số ngành nghề được điều chỉnh lại phạm vi và có bổ sung thêm một số ngành nghề kinh doanh mới vào danh mục. Việc thay đổi các ngành nghề này đồng nghĩa với việc rất nhiều điều kiện kinh doanh sẽ bị bãi bỏ theo và bổ sung vào.

Về chồng chéo pháp luật về đầu tư kinh doanh, ông Tuấn cho biết, qua rà soát VCCI nhận thấy sự chồng chéo, mâu thuẫn giữa các quy định tập trung chủ yếu trong 15 luật. Mâu thuẫn, chồng chéo nhiều nhất liên quan đến điều kiện, trình tự, thủ tục đầu tư, tập trung tại các Luật về đầu tư, đất đai, xây dựng, kinh doanh bất động sản, nhà ở, khoáng sản, bảo vệ môi trường…

“Qua rà soát có thể thấy mâu thuẫn xuất hiện giữa luật-luật, luật-nghị định, nghị định-nghị định, nghị định-thông tư, thậm chí là luật- thông tư là rất nhiều”- ông Tuấn nhấn mạnh.

Kỳ vọng sẽ có đợt “sóng” cải cách lần 3

Ông Đậu Anh Tuấn cho rằng, để đảm bảo tính thống nhất giữa các quy định điều chỉnh hoạt động đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp, đề nghị tiến hành rà soát tổng thể các luật có liên quan, trong đó xây dựng quy trình từ khi bắt đầu cho đến khi đưa hoạt động đầu tư vào hoạt động, ở mỗi giai đoạn cần xác định rõ do luật nào đang điều chỉnh, điều chỉnh như thế nào, có sự chồng lấn và chống chéo giữa các luật không để tiến hành sửa đổi.

“Quan trọng là trong quy trình soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, các cơ quan có vai trò “gác cửa” cần kiểm soát tốt được yếu tố về tính thống nhất trong các quy định của luật”- ông Tuấn nêu quan điểm.

Liên quan đến Luật Thương mại, ông Tuấn cho rằng, Luật Thương mại đã ban hành và phát sinh hiệu lực gần 15 năm, nhiều chế định trong luật này đã trở nên lỗi thời và đã được quy định trong các luật khác, ví dụ Luật Đấu giá tài sản, Luật Quảng cáo, Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư… Tuy nhiên, những quy định này vẫn còn hiệu lực pháp lý do không bị bãi bỏ bởi bất kỳ luật nào. Điều này tạo ra sự không thống nhất trong hệ thống pháp luật về kinh doanh. Theo ông Tuấn, đã đến lúc phải đánh giá lại vai trò của Luật Thương mại và tiến hành sửa đổi Luật này.

Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc cho biết, vẫn còn tới 25 điểm xung đột, chồng chéo trong pháp luật liên quan đến đầu tư, sản xuất kinh doanh. Chính 25 điểm xung đột, chồng chéo này là cản trở rất lớn, làm chậm lại quá trình huy động nguồn vốn đầu tư (ở cả khu vực công và tư) vào phát triển kinh tế, xã hội; tập trung nhiều ở các mảng như đầu tư, đấu thầu, môi trường, nhà ở…Trong năm 2020, ông Lộc kỳ vọng có đợt "sóng" lớn thứ 3 trong cải thiện môi trường kinh doanh, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp./.

Bùi Tư