Theo dự báo, xuất khẩu rau quả sang thị trường này từ nay đến cuối năm có thể tăng 20% so với cùng kỳ năm 2019. Ảnh: TL

Nhiều cơ hội cho xuất khẩu

Theo đánh giá của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), theo Hiệp định EVFTA, rau quả là một trong những mặt hàng nông sản được hưởng lợi ngay khi hiệp định có hiệu lực với 94% trong tổng số 547 dòng thuế rau quả và các sản phẩm chế biến từ rau quả được xóa bỏ.

Trong đó, việc giảm thuế theo EVFTA sẽ giúp trái cây Việt Nam có lợi thế rất lớn trên con đường đến với thị trường châu Âu bởi sản phẩm trái cây 2 bên có tính bổ trợ, chứ không phải cạnh tranh trực tiếp. “Có rất nhiều cơ hội được mở ra từ EVFTA để trái cây Việt Nam mở rộng thị trường tại EU và gia tăng thị phần tại các nước đã có nền tảng xuất khẩu từ trước. Sau khi dịch bệnh Covid-19 được kiểm soát, nhu cầu tiêu thụ trái cây của người dân châu Âu tăng cao trở lại, xuất khẩu mặt hàng này sang EU sẽ có những bước tiến đột biến”, ông Trần Thanh Hải – Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu nhận định.

Ông Hải cũng cho biết, dù mới đi vào thực thi EVFTA hơn 3 tháng nhưng kim ngạch xuất khẩu nhiều loại nông sản sang EU đã tăng đột biến với mức giá khá cao. Hiện, EU là thị trường xuất khẩu thứ 4 của rau, quả Việt Nam. Theo dự báo, xuất khẩu rau quả sang thị trường này từ nay đến cuối năm có thể tăng 20% so với cùng kỳ năm 2019.

Ngày 17/9 vừa qua, lô hàng đầu tiên gồm 20.000 quả dừa tươi, 12 tấn bưởi da xanh và 3 tấn thanh long xuất khẩu sang EU Hiệp định EVFTA bằng đường tàu biển và hàng không.

Ngày 17/11, Thương vụ Hà Lan (Bộ Công thương) vừa công bố thông tin khảo sát thị trường châu Âu để doanh nghiệp (DN) có thể nắm được và điều chỉnh kế hoạch sản xuất – xuất khẩu cho phù hợp.

Theo đó, Thương vụ cho biết, người tiêu dùng châu Âu ngày càng quan tâm đến các loại trái cây hương vị mới mẻ nên giá trị của trái cây đặc trưng vùng nhiệt đới khi đưa vào thị trường được nâng cao hơn so với khu vực khác.

Theo khảo sát, một số loại trái cây được bán và tiêu thụ khá mạnh tại châu Âu là lựu, chanh dây, vải, sung, xương rồng, sơn trà… Thương vụ Hà Lan cho rằng các DN xuất khẩu lớn của Việt Nam có thể tận dụng nhu cầu đang tăng ở châu Âu để cung cấp hàng hóa cho thị trường này.

Đáng chú ý, kết quả khảo sát cho thấy, giá trị nhập khẩu của các mặt hàng ngoại như vải tươi, chanh dây, khế và thanh long đã và đang có mức tăng trưởng nhanh, tới 40% trong 5 năm qua. Điều này cho thấy, giá trị các mặt hàng xuất khẩu đang gia tăng và là tín hiệu đáng mừng đối với DN Việt.

Cần chú ý về nhu cầu thị trường và yếu tố mùa vụ

Tuy nhiên, qua khảo sát thị trường châu Âu, Thương vụ Hà Lan cho hay, hiện nhiều quốc gia đã tận dụng lợi thế về các loại trái cây nhiệt đới và tăng quy mô sản xuất để xuất khẩu sang châu Âu. Đơn cử như các nước Peru, Nam Phi, Maroc, Ai Cập, Ấn Độ, Mexico, Guatemala...

Trong đó, Peru và Nam Phi là những quốc gia xuất khẩu có thế mạnh về hoa quả trái mùa với quy mô sản xuất lớn, Morocco và Ai Cập có lợi thế gần với EU và cạnh tranh về giá. Riêng Morocco là nhà cung cấp rau quan trọng nhất cho châu Âu. Ngoài ra, Ấn Độ đã tăng xuất khẩu nho sang EU; Guatemal xuất khẩu chuối, chanh và Mexico cung cấp trái bơ cho thị trường châu Âu...Do vậy, Thương vụ Hà Lan khuyến cáo DN Việt nên tìm hiểu kỹ lưỡng và nhanh chóng nâng cao năng lực cạnh tranh cũng như việc đáp ứng thị hiếu trong việc cung cấp hàng hóa cho thị trường này.

Trong đó, Thương vụ lưu ý DN về một vài thời điểm đặc biệt khiến nhu cầu trái cây nhiệt đới ở châu Âu tăng đáng kể. Chẳng hạn, cao điểm nhập khẩu của các nước này vào tháng 4 và tháng 12 (kéo dài từ giáng sinh đến năm mới). Trong mùa hè (khoảng tháng 7, 8), nhu cầu của người châu Âu giảm do đây là mùa có của trái cây địa phương. Trên cơ sở này, khi xuất khẩu trái cây, DN cần tính đến nhu cầu theo mùa để điều chỉnh sản lượng và kế hoạch cung cấp.

Đáng chú ý, những ngày lễ đặc biệt làm nhu cầu tăng thiêu thụ trái cây tăng đáng kể, cao điểm nhập khẩu là vào tháng 12 và tháng 4,5 hàng năm. Đặc biệt là đối với những loại trái cây trông hấp dẫn như thanh long, cà gai leo, lựu…DN nên tính đến nhu cầu theo mùa và điều chỉnh sản lượng cũng như kế hoạch xuất khẩu.

Hơn nữa, EU mở cửa về thuế quan nhưng việc thâm nhập vào thị trường này có không ít khó khăn bởi yêu cầu rất chặt chẽ về chất lượng, an toàn thực phẩm. Thương vụ Hà Lan nhấn mạnh DN xuất khẩu phải đáp ứng kỳ vọng của người tiêu dùng về một sản phẩm lành mạnh, đặc biệt là không có thuốc trừ sâu. Ngoài ra, chứng nhận hữu cơ có thể là một điểm cộng. Đặc biệt, vấn đề về cải tiến bao bì, công nghệ xử lý... giúp thời hạn sử dụng kéo dài hơn cũng là những điểm mà doanh nghiệp xuất khẩu cần lưu tâm.

“Để nâng cao sức cạnh tranh một cách bền vững, DN Việt cần tiếp tục tập trung đầu tư đổi mới công nghệ tiên tiến, trang thiết bị hiện đại trong lĩnh vực sản xuất, chế biến và xuất khẩu trái cây. Đồng thời, đảm bảo truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn GlobalGAP, ISO, HACCP…Song song với đó hướng đến phát triển các sản phẩm chế biến sâu, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn…”, đại diện Cục Xuất nhập khẩu nhấn mạnh./.

Tố Uyên