Ủy ban Chính sách tiền tệ (MPC) của BoE đã bỏ phiếu với tỷ lệ 6-3 vào ngày 3/8 để đưa lãi suất lên mức cao nhất trong 15 năm, với hai thành viên muốn tăng thêm 0,5 điểm phần trăm và một người bỏ phiếu tạm dừng. BoE cũng cảnh báo các doanh nghiệp và hộ gia đình về việc chi phí vay sẽ vẫn cao trong ít nhất 2 năm tới.
Lạm phát đã giảm trong tháng 6, mức giảm lớn hơn dự kiến và hầu hết các nhà kinh tế đã dự báo mức tăng một phần tư điểm sau khi ngân hàng trung ương tăng lãi suất thêm nửa điểm trong cuộc họp tháng trước. Tuy nhiên, MPC cho rằng “còn quá sớm để kết luận rằng nền kinh tế đang ở hoặc rất gần với một bước ngoặt quan trọng”.
 |
| BoE dự kiến tăng trưởng GDP sẽ duy trì ổn định với tốc độ hàng quý là 0,2% trong thời gian tới. Ảnh: theguardian |
| Ngân hàng Trung ương Anh có thể sẽ tăng lãi suất lên 5,25% vào ngày 3/8 |
Loại trừ khả năng xảy ra suy thoái trong hai năm tới, các nhà hoạch định chính sách đổ lỗi cho việc tiền lương tăng mạnh trong những tháng gần đây là nguyên nhân dẫn đến nhu cầu tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, lên mức cao nhất trong 15 năm.
Các quan chức trong Uỷ ban Chính sách tiền tệ gồm 9 thành viên của BoE cho biết, nền kinh tế đã chứng tỏ khả năng phục hồi tốt hơn trong thời kỳ lãi suất cao hơn họ mong đợi khi họ đưa ra đánh giá gần đây nhất về nền kinh tế Anh vào tháng 5.
| Đồng bảng Anh trượt giá và lợi suất trái phiếu chính phủ Anh giảm sau động thái của BoE. Đồng bảng Anh giảm nhẹ, kéo dài mức giảm trước đó, giao dịch ở mức thấp nhất trong 5 tuần là 1,2623 USD, giảm 0,7% trong ngày. Lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 2 năm, vốn rất nhạy cảm với lãi suất ngắn hạn, đã giảm xuống 4,92% từ mức 4,94% trước thông báo. |
Giá năng lượng dự kiến sẽ giảm trong thời gian còn lại của năm, kéo lạm phát xuống dưới 5% trong quý IV, cho phép chính phủ tuyên bố chiến thắng trong sứ mệnh giảm một nửa lạm phát vào cuối năm 2023, từ mức cao nhất 10,5% vào đầu năm.
Tuy nhiên, theo ngân hàng trung ương, nhu cầu mạnh mẽ đối với người lao động đang đẩy tiền lương lên cao hơn và sự gia tăng chi phí dịch vụ vừa mới đạt đến đỉnh đang chứng tỏ một rào cản dai dẳng đối với việc giảm lạm phát.
Chỉ số giá tiêu dùng đã giảm từ mức 8,7% trong tháng 5 xuống chỉ còn 7,9% trong tháng 6, trong khi dữ liệu thị trường lao động mới nhất cho thấy mức tăng lương trung bình ở 7,7%.
Thống đốc BoE Andrew Bailey, người ủng hộ việc tăng lãi suất cho biết, những nỗ lực của MPC có nghĩa là lạm phát đang trên đà giảm xuống mục tiêu 2%.
“Lạm phát đang giảm và đó là tin tốt. Chúng tôi biết rằng lạm phát ảnh hưởng nặng nề nhất đến những người ít khá giả nhất và chúng tôi cần đảm bảo rằng nó sẽ quay trở lại mục tiêu 2%. Đó là lý do tại sao hôm nay chúng tôi đã tăng lãi suất lên 5,25%” - ông nói.
Ông Bailey cũng cho biết, BoE hiện dự kiến dữ liệu lạm phát tiếp theo được công bố trong hai tuần nữa sẽ tiết lộ tỷ lệ tăng chỉ số giá tiêu dùng đã giảm xuống khoảng 7% vào tháng 7, sau đó là một bước giảm lớn hơn vào cuối năm xuống còn khoảng 5% vào tháng 10.
Đã có sự chia rẽ 3 bên về quyết định lãi suất ngày 3/8, với 2 thành viên MPC bỏ phiếu tăng lãi suất thêm 0,5% sau một loạt các dự báo có áp lực lạm phát “dưới mức dự đoán” và khả năng sẽ tiếp tục lặp lại.
Trong khi đó, Swati Dhingra, một nhà kinh tế thuộc MPC từ Trường Kinh tế London, đã bỏ phiếu để giữ nguyên lãi suất, lập luận rằng tác động của việc tăng lãi suất trước đó vẫn chưa ảnh hưởng đến tài chính hộ gia đình và doanh nghiệp, nên cần có thêm thời gian để giảm bớt chi tiêu.
 |
| Giá cả ở Vương quốc Anh vẫn đang tăng với tốc độ nhanh hơn so với các nền kinh tế tiên tiến khác như Mỹ, Nhật Bản và khu vực đồng Euro. Ảnh: theguardian |
Theo biên bản cuộc họp MPC, việc lãi suất tăng mạnh từ 0,1% vào năm 2021 đang hạn chế chi tiêu trong nền kinh tế và giúp giảm lạm phát, nhưng các nhà hoạch định chính sách nói thêm rằng họ sẽ đảm bảo chi phí đi vay “hạn chế ở mức đủ dài để đưa lạm phát trở lại mục tiêu”, cho thấy lãi suất có thể duy trì trên 5% trong năm tới và kéo dài đến năm 2025.
| Lần cuối cùng lãi suất trên 5,25% là vào tháng 1/2008 và đạt mức đỉnh 5,5%. Vào thời điểm đó, đã có những lời kêu gọi ngân hàng trung ương cắt giảm lãi suất để ngăn chặn suy thoái kinh tế. |
Ông Bailey đã bị chỉ trích vào đầu năm nay sau khi BoE buộc phải hủy bỏ các dự báo về một cuộc suy thoái kéo dài trong năm nay và tiếp theo sau khi dữ liệu về tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho thấy nền kinh tế đã tránh được tình trạng suy thoái.
Các dự báo mới nhất cho thấy nền kinh tế sẽ tăng trưởng trong 3 năm tới, nhưng dưới 1%. Lần tăng lãi suất gần đây nhất và dấu hiệu cho thấy lãi suất sẽ duy trì ở mức cao trong hai năm tới dự kiến sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng GDP thêm 0,75 điểm phần trăm vào năm 2026, đồng thời có khả năng ngăn nền kinh tế Vương quốc Anh mở rộng hơn quy mô trước đại dịch.
Chi tiêu của người tiêu dùng được dự báo sẽ mở rộng khi các hộ gia đình cạn kiệt tiền tiết kiệm, nhưng nền kinh tế sẽ bị kiểm soát do đầu tư vào nhà ở giảm 6% và chi tiêu đầu tư kinh doanh không đổi tiếp tục bắt nguồn từ cuộc bỏ phiếu Brexit năm 2016.
Thủ tướng Anh Rishi Sunak dự kiến sẽ đạt được mục tiêu giảm một nửa lạm phát vào cuối năm nay với biên lợi nhuận nhỏ nhất. BoE cho biết CPI sẽ giảm xuống 4,9% trong quý IV, giảm từ mức trung bình khoảng 10% trong nửa cuối năm 2022.
Bộ trưởng Tài chính Anh Jeremy Hunt cho biết: “Nếu chúng tôi bám sát kế hoạch, ngân hàng dự báo lạm phát sẽ ở mức dưới 3% trong thời gian một năm mà nền kinh tế không rơi vào suy thoái. Nhưng điều đó không có nghĩa là các gia đình phải đối mặt với hóa đơn thế chấp cao hơn sẽ dễ dàng hơn, vì vậy chúng tôi sẽ tiếp tục làm những gì có thể để giúp đỡ các hộ gia đình”.
Giá cả ở Vương quốc Anh vẫn đang tăng với tốc độ nhanh hơn so với các nền kinh tế tiên tiến khác như Mỹ, Nhật Bản và khu vực đồng Euro, nơi đang có hy vọng rằng lãi suất đang ở mức cao nhất.
Các dự báo cập nhật của BoE cho thấy, ngay cả khi lãi suất tăng hơn nữa, phù hợp với kỳ vọng của thị trường gần đây, thì vẫn phải đến giữa năm 2025, lạm phát mới giảm xuống mục tiêu 2% của BoE./.
