Ngày 25/9, tại Hà Nội, Hội thảo và Triển lãm cấp cao thường niên ngành ngân hàng - Smart Banking 2025 chính thức diễn ra với chủ đề “Đột phá chuyển đổi số ngành ngân hàng: Dữ liệu là nền tảng, khách hàng là trung tâm”. Sự kiện được tổ chức dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp cùng Tập đoàn IEC thực hiện, đồng hành bởi Hiệp hội Dữ liệu quốc gia và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia.

Chuyển đổi số mạnh mẽ, big 4 giảm hơn 100 phòng giao dịch

Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Tiến Dũng - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết, các ngân hàng "big 4" đã giảm hơn 100 phòng giao dịch do hiện nay có tới 98% khách hàng giao dịch trên kênh số.

Bên cạnh đó, hiện gần 88% người trưởng thành đã có tài khoản ngân hàng, đây là con số từng là mong ước trong nhiều năm trước. Giao dịch liên ngân hàng ghi nhận 30 triệu giao dịch, với tổng giá trị hơn 40 tỷ USD. Điều này cho thấy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng đạt được những kết quả rõ nét.

Toàn cảnh Hội thảo và Triển lãm Smart Banking 2025. Ảnh: IEC.

Cũng theo ông Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, thời gian qua chúng ta đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của hệ sinh thái dịch vụ tài chính số: thanh toán không dùng tiền mặt mở rộng; ngân hàng số trở thành kênh chủ đạo; định danh, xác thực điện tử tiến bộ; các mô hình hợp tác giữa ngân hàng - fintech - nền tảng số tăng trưởng.

Cùng với đó, năng lực phân tích dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy được đẩy mạnh trong thẩm định tín dụng, quản lý rủi ro, phòng chống gian lận, tối ưu hóa vận hành, chăm sóc khách hàng đa kênh.

Nhiều tổ chức tín dụng đã chuyển từ số hóa từng quy trình sang thiết kế lại toàn bộ hành trình khách hàng; từ việc “sở hữu dữ liệu rời rạc” sang “quản trị dữ liệu như một tài sản chiến lược”; từ phản ứng thụ động sang dự báo, chủ động gợi mở nhu cầu.

"Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 25 lần GDP. Trong 7 tháng đầu năm 2025 so với cùng kỳ năm 2024, giao dịch không dùng tiền mặt qua mã QR tăng 66,73% về số lượng và 159% về giá trị" - ông Hùng thông tin.

Cùng với đó, Việt Nam cũng tiên phong kết nối thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua mã QR với Thái Lan, Campuchia và Lào, hướng tới mở rộng trong khu vực Châu Á. Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước là cơ quan với 07 năm liên tiếp dẫn đầu bảng xếp hạng cải cách hành chính của các bộ, cơ quan ngang bộ.

Dữ liệu quý giá chỉ có ý nghĩa khi được khai thác hiệu quả

Cũng theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, dữ liệu phải đúng - đủ - sạch - sống, nhưng chưa đủ, quan trọng hơn là khả năng khai thác dữ liệu một cách hiệu quả. Ông Dũng dẫn chứng, hiện dù đã có dữ liệu căn cước công dân do Bộ Công an cấp, song ở một số thủ tục như làm hộ chiếu, visa, vẫn phải xin xác nhận cư trú của địa phương vì dữ liệu chưa được kết nối và khai thác đồng bộ giữa các cơ quan.

Phó Thống đốc cũng chia sẻ trải nghiệm cá nhân khi mở tài khoản tại một số ngân hàng, hệ thống vẫn lưu địa chỉ email cũ cách đây 10 năm mà ông không còn sử dụng. Điều này cho thấy công tác tối ưu hóa dữ liệu tại nhiều ngân hàng chưa thực sự tốt. Việc chưa kết nối kho dữ liệu căn cước công dân cũng là một khó khăn lớn.

Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng phát biểu tại sự kiện. Ảnh: IEC.

Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cho rằng, dữ liệu là một nguồn tài nguyên quý giá, nhưng phải đi kèm với các ứng dụng thông minh để khai thác.

Trong chuyến công tác tại châu Âu vừa qua, khi lãnh đạo ngân hàng các nước phát triển chứng kiến ứng dụng ngân hàng Việt Nam có thể thực hiện chuyển tiền trong vài giây, họ đã rất bất ngờ. Tuy nhiên, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cho biết, các nước đi trước chúng ta về việc phát triển mô hình ngân hàng mở (open banking), cho phép khách hàng sử dụng dữ liệu xuyên suốt nhiều lĩnh vực như: hàng không, chứng khoán…

Ngân hàng Nhà nước thời gian qua đã ban hành thông tư về open API (giao diện lập trình ứng dụng mở trong ngành ngân hàng), tạo cơ sở pháp lý cho các bên kết nối dữ liệu ngân hàng đi kèm với các quy định bảo mật.

“Chúng ta không thể nói suông mà phải cung cấp những ứng dụng ngân hàng thực sự tốt cho khách hàng. Ngân hàng cần đảm bảo an ninh, an toàn và hoạt động liên tục là những điều quan trọng nhất" - ông Dũng nhấn mạnh.

Trong bối cảnh AI đang mở ra nhiều cơ hội đột phá, việc khai thác dữ liệu thông minh được xem là chìa khóa tạo lợi thế cạnh tranh cho ngành ngân hàng, đồng thời cũng đặt ra những thách thức an ninh chưa từng có tiền lệ.

Bên cạnh chương trình hội thảo, chương trình diễn tập chủ động phòng thủ không gian mạng - DF Cyber Defense 2025 tiếp tục diễn ra với sự phối hợp thực hiện bởi Cục Công nghệ thông tin (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và Tập đoàn IEC. Đơn vị đồng hành cùng thực chiến là Trend Micro, cùng đơn vị đồng hành chuyên môn CyberJutsu Academy. Diễn tập chủ động phòng thủ không gian mạng là cơ hội để tăng cường phối hợp, rút ngắn thời gian xử lý và ứng phó với các công nghệ tấn công mới, đồng thời nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ phụ trách an toàn thông tin trong các ngân hàng và tổ chức tài chính./.