Chế biến xuất khẩu gỗ. Ảnh: Phúc Nguyên

Theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa thống kê, tính đến tháng 10/2020, cả nước có trên 4.500 doanh nghiệp hoạt động trong ngành chế biến gỗ, lâm sản, trong đó có 826 dự án có vốn đầu tư nước ngoài (ĐTNN) với tổng vốn đăng ký 5,62 tỷ USD, chiếm gần 1,5% tổng vốn ĐTNN đăng ký của cả nước và chiếm 2,5% tổng vốn ĐTNN vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo.

Nhìn chung quy mô vốn trung bình của các dự án ĐTNN trong lĩnh vực chế biến gỗ, lâm sản không cao, khoảng khoảng 6,8 triệu USD/dự án, thấp hơn quy mô dự án ĐTNN bình quân của lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo là 14,9 triệu USD/dự án.

Năm 2019, đã có 68 dự án ĐTNN mới đăng ký đầu tư vào lĩnh vực chế biến gỗ, lâm sản, tăng 38,8% so với số dự án của năm 2018. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, trong 10 tháng đầu năm 2020, cả nước chỉ thu hút được 20 dự án ĐTNN thuộc lĩnh vực này, với tổng số vốn đầu tư đạt 82,9 triệu USD.

Đã có 45 quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư vào lĩnh vực sản xuất, chế biến gỗ, lâm sản, chủ yếu là quốc gia và vùng lãnh thổ khu vực châu Á. Riêng 5 đối tác là Đài Loan, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Hồng Kông đã chiếm hơn 68% số dự án và gần 57% tổng số vốn đầu tư vào ngành này.

Trong nước, ngày càng có nhiều địa phương nhận được các dự án ĐTNN đầu tư trong ngành chế biến gỗ, lâm sản. Đến hết tháng 10/2020, đã có 45 tỉnh, thành phố đang có dự án ĐTNN lĩnh vực này. Tuy nhiên các dự án phân bổ không đồng đều giữa các vùng miền; phần lớn đều tập trung tại vùng Đông Nam bộ với 78% số dự án và hơn 76% vốn đầu tư.

Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các doanh nghiệp ĐTNN hiện đóng vai trò quan trọng trong xuất khẩu, dù số lượng chỉ chiếm chưa tới 20% số doanh nghiệp nhưng giá trị xuất khẩu chiếm gần một nửa kim ngạch xuất khẩu hàng năm của ngành, tuy nhiên liên kết giữa các khối doanh nghiệp ĐTNN với các doanh nghiệp nội địa còn yếu.

Làn sóng ĐTNN trong ngành chế biến gỗ và lâm sản đã góp phần khiến nhu cầu nhân công tăng lên, lượng lao động được đào tạo bài bản, có kỹ năng còn thiếu, chưa đáp ứng yêu cầu công việc của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp ĐTNN thường phải đào tạo lại, nhất là nhân lực cho các khâu vận hành.

Phúc Nguyên